Organizatorzy:
Patronat honorowy
www.kko.ciepoland.pl
XXXIII Krajowa Konferencja Oświetleniowa
Technika Świetlna 2025
oraz
5. Forum Technologii Oświetleniowych
4-5 czerwca 2025 r.
XXXIII Krajowa Konferencja Oświetleniowa i 5. Forum Technologii Oświetleniowych
Warszawa, 4-5 czerwca 2025
prof. dr hab. inż. Wojciech Żagan, Politechnika Warszawska, przewodniczący
prof. dr hab. inż. Dariusz Sawicki, Politechnika Warszawska
dr hab. inż. Irena Fryc, prof. uczelni, Politechnika Białostocka
dr hab. inż. Agnieszka Wolska, prof. instytutu, Centralny Instytut Ochrony Pracy PIB
dr hab. inż. Dariusz Czyżewski, prof. uczelni, Politechnika Warszawska
dr hab. inż. Rafał Krupiński, prof. uczelni, Politechnika Warszawska
dr hab. inż. Piotr Pracki, prof. uczelni, Politechnika Warszawska
dr hab. inż. Krzysztof Wandachowicz, Politechnika Poznańska
dr hab. inż. Maciej Zajkowski, prof. uczelni, Politechnika Białostocka
dr hab. inż. Sławomir Zalewski, Politechnika Warszawska
Komitet organizacyjny
dr hab. inż. Piotr Pracki, prof. uczelni, Politechnika Warszawska, przewodniczący
Agnieszka Parzych, Akademia LED
dr inż. Urszula Błaszczak, Politechnika Białostocka
dr inż. Małgorzata Zalesińska, Politechnika Poznańska
dr hab. inż. Rafał Krupiński, prof. uczelni, Politechnika Warszawska
dr inż. Krzysztof Skarżyński, Politechnika Warszawska
dr inż. Przemysław Tabaka, Politechnika Łódzka
Patronat honorowy
Organizatorzy
Partner konferencji
Sponsorzy
XXXIII Krajowa Konferencja Oświetleniowa i 5. Forum Technologii Oświetleniowych
Warszawa, 4-5 czerwca 2025
Wystąpienia konferencyjne
4.06.2025
Sesja I. Oświetlenie w mieście cz. 1
1.
R. Sikora P. Markiewicz, E. Korzeniewska: Wskaźniki charakterystyki energetycznej oświetlenia drogowego
uwzględniające wpływ mocy biernej i mocy odkształcenia ………………………………………………………..……………………….
5
2.
K. Niedbalska, S. Zalewski:
Analiza
możliwości
poprawy
efektywności
energetycznej
oświetlenia
drogowego w Warszawie ….…………………………………………………………………………………..……………..………..…………………
6
3.
Z. Koszewicz: Kształtowanie przestrzeni miejskiej za pomocą muralu i światła …………..…………..………………..…………………
7
4.
K. Kubiak, P. Pracki: Badanie preferencji oświetleniowych w zależności od cech osobowości ……………………………………….
8
5.
Prolight: Opracowanie systemu pomiarowo-kalibracyjnego do cyfrowych pomiarów rozkładów luminancji
oraz autonomicznego dopasowania parametrów fotometrycznych i kolorymetrycznych nowoczesnych
urządzeń oświetleniowych i wyświetlających LED/OLED
6.
Panel dyskusyjny: Ocena i wnioski po programie „Rozświetlamy Polskę”, moderator: Maciej Zajkowski
Sesja II. Oświetlenie w mieście cz. 2
1.
ZPSO Pol-lighting: Wpływ sztucznego światła na środowisko i otoczenie
2.
Ledvance: Moc światła
3.
P. Tabaka, S. Kołomański, T. Ściężor: Energooszczędność a zanieczyszczenie światłem - wpływ widma emisji źródeł
oświetlenia zewnętrznego na skuteczność świetlną oraz jasność nocnego nieba …………………………………….………....
9
4.
S. Zalewski, K. Skarżyński, P. Pracki: Oświetlenie dróg światłem barwnym w warunkach widzenia mezopowego ………
10
5.
B. Kuczyński, M. Rusnak, R. Krupiński: Ekologia i atrakcyjność wizualna - poszukiwania optymalnego wariantu
iluminacji zabytków ………………………………………………………………………………………………………………………………………….
11
Warsztat 1
Prolight: Innowacyjne ultraszybkie systemy pomiarowe
Warszawa, 4-5 czerwca 2025
XXXIII Krajowa Konferencja Oświetleniowa i 5. Forum Technologii Oświetleniowych
5.06.2025
Sesja III. Oświetlenie w transporcie i pomiary
1.
D. Sawicki: Ocena olśnienia w świetle aktualnych norm oświetleniowych …………………………….….……………..…………………
12
2.
K. Wandachowicz, P. Skrzypczak: Badania zagrożenia ryzykiem olśnienia instalacji OZE…………………………….….………..…
13
3
M. Legierski: Prace rozwojowe oświetlenia LED w branży motoryzacyjnej……………………………………………..……………..……
14
4.
M. Pelko, J. Lalek: Wykorzystanie wzorca LED L41 (CIE 251:2023) do adiustacji fotometrów o błędzie niedopasowania
widmowego f1’ powyżej 3%....................................................................................................................................
15
6.
Sonel: Pomiar natężenia oświetlenia na stanowiskach pracy wewnątrz według PN-EN 12464-1
Sesja IV. Technologia i pomiary
1.
M. Gilewski: Układ sterowania i obróbki spektralnego sensora MEMS w zakresie promieniowania UV ……………………..
16
2.
M. Skrzetuszewski, Ł. Litwiniuk, S. Górnik, M. Zajkowski:
Analiza
zjawiska
zaniku
barwy
w
badaniach
nad wielokątowym charakteryzowaniem wzorców widmowego współczynnika odbicia …………………………………...
17
3.
A. Wiśniewski: Lampy LED zamienniki świetlówek jednotrzonkowych……………………………………………………………………....
18
4.
M. Zastawny, M. Kurkowski, M. Zajkowski, T. Popławski: Rzeczoznawstwo - dział 6 Technika Świetlna – zakres ..…………
19
Warsztat 2
P. Pracki, D. Czyżewski, R. Krupiński: Projektowanie oświetlenia w obiektach użyteczności publicznej
XXXIII Krajowa Konferencja Oświetleniowa i 5. Forum Technologii Oświetleniowych
Oświetlenie w mieście
5
Wskaźniki charakterystyki energetycznej
oświetlenia drogowego uwzględniające
wpływ mocy biernej i mocy odkształcenia
Roman Sikora, Przemysław Markiewicz, Ewa Korzeniewska
Politechnika Łódzka
Słowa kluczowe: oświetlenie drogowe, efektywność energetyczna, jakość energii elektrycznej, moc bierna
Zgodnie z normą PN EN 13201-5 w ramach prac
projektowych oświetlenia drogowego należy
wykonać obliczenia wskaźników charakterystyki
energetycznej
(ang.
energy
performance
indicators). W niniejszej normie zaproponowano
dwa
wskaźniki:
wskaźnik
gęstości
mocy
(ang. Power Density Indicator) oraz roczny
wskaźnik zużycia energii elektrycznej (ang. Annual
Electricity Consumption Indicator). Te opisane
wskaźniki dotyczą tylko mocy i energii czynnej
zużywanej
przez
instalację
oświetlenia
drogowego. Oprawy oświetleniowe zarówno
z wyładowczymi źródłami światła jak i wykonane
w technologii LED są odbiornikami mocy biernej
oraz są odbiornikami nieliniowymi. Odbiorniki
nieliniowe generują do sieci zasilającej zaburzenia
w
postaci
wyższych
harmonicznych
prądu
powodując wiele negatywnych skutków min.
zwiększenie
strat
mocy
czynnej.
Autorzy
zaproponowali
wprowadzenie
czterech
dodatkowych
wskaźników
charakterystyki
energetycznej instalacji oświetlenia drogowego
uwzględniające moc bierną oraz zaburzenia
w postaci wyższych harmonicznych napięcia
i prądu. Wskaźniki opisują gęstość mocy biernej
oraz mocy odkształconej jak również ich roczne
zużycie energii. Na wartości tych wskaźników
mają wpływ nie tylko parametry elektryczne
instalacji oświetleniowej (elementów infrastruk-
tury
zasilającej)
i
opraw
oświetleniowych,
ale i natężenie oświetlenia na oświetlanej
powierzchni drogi. Niniejsze wskaźniki można
przedstawić
w
postaci
jednego
wektora
w trójwymiarowej przestrzeni kartezjańskiej.
Za ich pomocą można dokonać porównania
opraw oświetleniowych ze względu na ich
charakterystykę
energetyczną
podczas
prac
projektowych i dokonać wyboru najlepszego
wariantu oświetlenia. Ponadto mogą być one
wykorzystane do porównania efektów prac
konserwacyjnych prowadzonych w istniejących
instalacjach oświetlenia drogowego.
Na
podstawie
pomiarów
parametrów
fotometrycznych i elektrycznych opraw LED
przedstawiono użyteczność zaproponowanych
wskaźników
charakterystyki
energetycznej
zarówno podczas wyboru oprawy oświetleniowej
oraz
oceny
czynności
konserwacyjnych.
W badaniach przedstawiono ponadto wpływ
poszczególnych
parametrów
fotometrycznych
i
elektrycznych
na
wartości
wskaźników
charakterystyki
energetycznej
oświetlenia
drogowego i ograniczenia ich zastosowania.
Wnioski
Określone w normie PN - EN 13201-5 wskaźniki
charakterystyki
energetycznej
dla
instalacji
oświetlenia drogowego są podstawą do oszaco-
wania
potencjalnych
oszczędności
energii
i
wyboru
energooszczędnych
rozwiązań
oświetleniowych. Niestety wskaźniki te uwzględ-
niają tylko moc i energię czynną. W celu
oszacowania
wpływu
mocy
biernej
jak
i odkształcenia napięcia zasilającego i prądu
należy
zastosować
zaproponowane
przez
Autorów wskaźniki charakterystyki energetycznej.
Nieuwzględnienie
w
analizie
mocy
biernej
i
odkształcenia
napięcia
i
prądu
skutkuje
wyborem
wariantu
instalacji
oświetlenia
drogowego
o najmniejszym
poborze
mocy
czynnej, a nie najmniejszym poborem mocy
całkowitej.
XXXIII Krajowa Konferencja Oświetleniowa i 5. Forum Technologii Oświetleniowych
Oświetlenie w mieście
6
Analiza możliwości poprawy efektywności
energetycznej oświetlenia drogowego w Warszawie
Katarzyna Niedbalska, Sławomir Zalewski
Politechnika Warszawska
Słowa kluczowe: oświetlenie drogowe, efektywność energetyczna
Metoda Oświetlenie uliczne ma istotny wpływ
na tworzenie klimatu i charakteru miasta oraz
estetykę przestrzeni publicznej. Odgrywa także
kluczową
rolę
w
infrastrukturze
miejskiej,
wpływając
bezpośrednio
na
bezpieczeństwo
i
komfort
mieszkańców.
Jednocześnie
ma znaczący udział w zużyciu energii elektrycznej
w miastach.
Analiza możliwości obniżenia zużycia energii
elektrycznej
na
oświetlenie
została
przeprowadzona na przykładzie miasta Warszawy
i
objęła
46 636
punktów
świetlnych
rozmieszczonych na 504 ulicach. Każda ulica była
analizowana
indywidualnie.
Przeanalizowany
został wpływ zastosowania różnych wariantów
sterowania oświetleniem na roczne zużycie
energii na oświetlenie.
Badania
objęły
dokończenie
wymiany
tradycyjnych źródeł światła na LEDowe, redukcję
poziomu oświetlenia w godzinach późnonocnych
oraz zastosowanie tam, gdzie to jest możliwe
i opłacalne systemu oświetlenia współbieżnego.
Wyniki Zostało opracowane i ocenione sześć
wariantów zastosowania systemów sterowania:
1: redukcja klasy oświetlenia na wszystkich
ulicach; 2: zastosowanie systemu współbieżnego
z wyłączaniem oświetlenia przy braku ruchu na
wybranych ulicach i powrotem do pełnego
poziomu oświetlenia; 3: zastosowanie na wybra-
nych ulicach systemu współbieżnego z redukcją
do klasy M6 i powrotem do pełnego poziomu
oświetlenia; 4: zastosowanie na wybranych
ulicach systemu współbieżnego z wyłączaniem
oświetlenia i powrotem do zredukowanej mocy;
5: zastosowanie
systemu
współbieżnego
z
redukcją
do
klasy
M6
i
powrotem
do zredukowanej mocy; 6: zastosowanie systemu
współbieżnego z wyłączaniem oświetlenia przy
braku ruchu i powrotem do pełnej mocy
w
przypadku
zarejestrowania
użytkownika
na ulicach, na których zużycie energii przy
zastosowaniu
systemu
współbieżnego
jest
mniejsze niż przy redukcji mocy, na pozostałych
redukcja mocy i poziomu oświetlenia.
Śródnocny spadek natężenia ruchu pozwala
na zastosowanie na części ulic redukcji poziomu
oświetlenia o jedną klasę w godzinach 23 – 4
a na pozostałych w godzinach 0 – 4. Na 71 ulicach
można
zastosować
system
oświetlenia
współbieżnego.
Tab. 1. Roczne użycie energii przez oświetlenie w różnych
wariantach i procentowa oszczędność w stosunku do stanu
aktualnego
Wariant
Zużycie energii
[GWh/a]
Oszczędność [%]
Stan obecny
17,99
modernizacja
16,88
6,17
Wariant 1
14,21
21,01
Wariant 2
14,00
22,18
Wariant 3
14,22
20,96
Wariant 4
13,81
23,24
Wariant 5
13,94
22,51
Wariant 6
13,81
23,24
Wnioski
Wykonana analiza jednoznacznie
wskazuje na możliwość osiągnięcia znaczącej
poprawy efektywności energetycznej oświetlenia.
Pierwszym
krokiem
ku
dalszej
poprawie
efektywności energetycznej oświetlenia ulicznego
musi być wymiana pozostałych w systemie
oświetleniowym
tradycyjnych
źródeł
światła
na lampy LED-owe. Wybór optymalnego systemu
sterowania
oświetleniem
zależy
od
wielu
czynników, i powinien uwzględniać nie tylko
potencjalne oszczędności energii, ale także
kwestie bezpieczeństwa, akceptacji społecznej
oraz kosztów wdrożenia i utrzymania systemu.
XXXIII Krajowa Konferencja Oświetleniowa i 5. Forum Technologii Oświetleniowych
Oświetlenie w mieście
7
Kształtowanie przestrzeni miejskiej za pomocą
muralu i światła
Zofia Koszewicz
Politechnika Wrocławska
Słowa kluczowe: iluminacja muralu, przestrzeń zurbanizowana, percepcja przestrzeni, badania eye-trackingowe
Mural jest jedną z niewielu form, które wpływają
nie tylko na przestrzeń miasta, ale też na inne
elementy sztuki, które się w nim znajdują. Obraz
wyjęty poza hermetyczne środowisko galerii, nie
tylko
sam
narażony
jest
na
niekorzystne
oddziaływanie
otoczenia,
ale
również
źle
zarządzany może zaszkodzić przestrzeni, w której
się
znajduje.
Interdyscyplinarne
badania
w
ramach
realizowanej
pracy
doktorskiej
uwzględniają
historię
wykorzystania
muralu
do kreowania przestrzeni miejskiej w Polsce,
diagnozę jego umocowania w prawie, analizę
muralu
jako
dziedziny
sztuki
(technika
i technologia malarstwa). O ile murale o charakte-
rze artystycznym rzadko są widoczne po zapad-
nięciu zmroku, to reklamowe zwykle są oświe-
tlone. Ich treść zmienia się często, natomiast
system
oświetleniowy
pozostaje
ten
sam.
Powoduje to, że jego luminancja ulega zmianom,
a to w różny sposób może wpłynąć na jego
postrzeganie. W wyniku badań literaturowych
wykazano lukę w tym temacie.
W ramach pracy doktorskiej przeprowadzony
zostanie eksperyment analizujący postrzeganie
muralu
pod
kątem
wniosków
płynących
z wcześniej wymienionych badań interdyscypli-
narnych. Do tego celu wykorzystane zostaną
badania eye-trackingowe (ET). Polegają one na
śledzeniu ruchów gałek ocznych. Dostarczają
informacji
na
temat
sposobu
patrzenia
i
potencjalnego zainteresowania obiektem, bądź
zestawem obiektów. Biometryczna weryfikacja
pozwala na wyciągnięcie wiarygodnych wniosków
dotyczących
odczuć
badanego
na
temat
prezentowanej
przestrzeni.
Do
badań
wykorzystana zostanie fotografia przestrzeni
miejskiej z muralem reklamowym, którego
luminancja będzie zmienna.
Istotne wnioski do przygotowania badań można
wysnuć na podstawie dotychczas prowadzonych
badań
dotyczących
ekspozycji
malarstwa
sztalugowego i oświetlania reklamy zewnętrznej.
W celu oceny percepcji prezentowanego miejsca
w stosunku do rodzaju zastosowanego oświetle-
nia, konieczne było dostosowanie parametrów
prezentowanego
obrazu
otoczenia
muralu
do warunków rzeczywistych (Rys. 1). Kalibrację
przeprowadzono
w
ciemni
fotometrycznej
z użyciem matrycowego miernika luminancji.
Badania przeprowadzone podczas eksperymentu
ET będą nie tylko weryfikacją tez postawionych
w pracy doktorskiej, ale również mogą posłużyć
w przyszłości do efektywniejszego zarządzania
przestrzenią miejską.
Rys. 1. Pomiary luminancji w rzeczywistości i na monitorze
XXXIII Krajowa Konferencja Oświetleniowa i 5. Forum Technologii Oświetleniowych
Oświetlenie w mieście
8
Badanie preferencji oświetleniowych w zależności
od cech osobowości
Kamil Kubiak, Piotr Pracki
Politechnika Warszawska
Słowa kluczowe: technika oświetlania, badanie preferencji, cechy osobowości
Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną
skłania do stosowania systemów sterowania oraz
obliguje do osiągnięcia odpowiednich wskaźników
na wymaganym poziomie. Jednakże systemy
sterowania często nie zapewniają działania
pożądanego
z
perspektywy
użytkownika.
W
wyniku
tego
powstaje
dyskomfort
u użytkownika, który skłania go do ingerencji
w systemy w budynkach. Ingerencja taka
(np. przejście na ręczne sterowanie) skutkuje
uzyskaniem innych niż zakładano w projekcie
parametrów instalacji. Udowodniono, że projek-
towanie dla użytkownika może redukować
energię i podnosić satysfakcję. Jednak w związku
z brakiem informacji o użytkowniku (o jego
preferencjach), wciąż projektujemy w oparciu
o generalizację w postaci norm.
Metoda W związku z potrzebą poszerzenia
wiedzy
o
użytkowniku,
aby
uwzględnić
ją w projektowaniu, należy badać preferencje
ludzi. Udowodnione jest, że czynniki zewnętrzne
(np. temperatura, hałas, oświetlenie) wpływają na
decyzje
i
działania
ludzi.
Podobnie
jest
z czynnikami wewnętrznymi (np. osobowością),
które w mniejszym stopniu są badane. Znając
osobowość
użytkownika
można
lepiej
projektować.
Autorzy
podjęli
się
zbadania
preferencji oświetleniowych w zależności od cech
osobowości.
Do
badania
cech
osobowości
wykorzystane zostało narzędzie internetowe
Gallup CliftonStrengths. Stosując przygotowaną
ankietę
internetową
autorzy
przeprowadzili
badanie preferencji oświetleniowych wśród osób
z określoną cechą osobowości.
Wyniki Zebrano odpowiedzi dla 108 osób, przy
czym 101 z nich stanowiły kobiety. W związku
z tym ograniczono analizę do kobiet. W zakresie
analizy
dokonano
określenia
wpływu
przynależności osób do jednej z czterech domen
(wynik
badania
CliftonStrengths,
domeny:
wykonywanie – EXE, wpływ – INF, relacje – REL,
myślenie – THI) na preferencje oświetleniowe.
Badano
preferencje
w
takich
obszarach
jak
poziom
i
równomierność
oświetlenia
na miejscu pracy oraz w jego otoczeniu
(w pomieszczeniu), barwa światła i olśnienie.
W wyniku analizy statystycznej uzyskanych
wyników zaobserwowano niewielkie powiązanie
posiadania cech z danej domeny z preferencjami
w zakresie oświetlenia elektrycznego. Wyniki
badań
ankietowych
preferencji
oświetlenia
przedstawiono:
w
tabeli
1
dla
poziomu
oświetlenia miejsca pracy i w tabeli 2 dla barwy
światła. Czerwoną czcionką oznaczono największe
preferencje dla każdej domeny. W tabelach
nie podano odpowiedzi: „trudno powiedzieć”.
Tab. 1.
Procent
odpowiedzi
dotyczących
preferencji
w zakresie poziomu oświetlenia miejsca pracy
Poziom oświetlenia
Domena
EXE
INF
REL
THI
dość ciemno
0
0
2.3
0
w miarę ciemno
6,7
0
0
8,3
w miarę jasno
26,7
47,4
46,5
58,3
dość jasno
66,7
52,6
51,2
33.3
Tab. 2.
Procent
odpowiedzi
dotyczących
preferencji
w zakresie barwy światła
Barwa światła
Domena
EXE
INF
REL
THI
biała-chłodna
0
10,5
7,0
0
biała-neutralna
33,3
36,8
30,2
37,5
biała-ciepła
53,3
47,4
60,5
62,5
Wnioski
Znając preferencje oświetleniowe
ludzi będzie można uwzględnić je w zaleceniach
projektowych, w tym w normach, i stosować
w praktyce projektowej. Dzięki temu nie trzeba
będzie dla każdego projektu badać indywidualnie
preferencji użytkowników, lecz na podstawie
znajomości
np.
ich
osobowości,
odczytać
je z wytycznych.
XXXIII Krajowa Konferencja Oświetleniowa i 5. Forum Technologii Oświetleniowych
Oświetlenie w mieście
9
Energooszczędność a zanieczyszczenie światłem
– wpływ widma emisji źródeł oświetlenia
zewnętrznego na skuteczność świetlną
oraz jasność nocnego nieba
Przemysław Tabaka
Politechnika Łódzka
Sylwester Kołomański
Uniwersytet Wrocławski
Tomasz Ściężor
Politechnika Krakowska
Słowa kluczowe: oświetlenie zewnętrzne, oprawy oświetleniowe LED, skuteczność świetlna, zanieczyszczenie światłem
Modernizacja oświetlenia zewnętrznego opiera
się na zastępowaniu opraw oświetleniowych
z lampami sodowymi oprawami LED, które choć
bardziej
efektywne
energetycznie,
mogą
wzmagać
zanieczyszczenie
nocnego
nieba
wskutek wysokiego udziału światła niebieskiego.
Ponadto badania wskazują, że sztuczne źródła
światła o widmie zawierającym więcej składowej
niebieskiej mogą mieć większy negatywny wpływ
na środowisko. Analiza opraw LED o różnych
temperaturach
barwowych
(CCT)
umożliwia
ocenę
kompromisu
między
efektywnością
a ochroną środowiska nocnego.
Metoda Przeanalizowano pięć typów opraw
oświetleniowych: cztery oprawy LED o CCT
równym 2200 K, 2700 K, 3000 K i 4000 K oraz
tradycyjną oprawę z lampą sodową HPS jako
punkt
odniesienia.
Obliczenia
wykonano
w oparciu o dane katalogowe producentów
(strumień
świetlny
i
pobór
mocy),
nieuwzględniające
czynników
degradacyjnych
i wpływu temperatury otoczenia.
Wpływ opraw na jasność nocnego nieba oceniono
za pomocą wskaźnika SSLR (Scotopic Sky
Luminance Ratio), który uwzględnia spektralne
rozkłady źródeł światła, skotopową czułość
wzroku ludzkiego oraz zależne od długości fali
rozpraszanie światła w atmosferze na poziomie
typowym dla warunków miejskich Równolegle
obliczono
skuteczność
świetlną
(lm/W)
analizowanych opraw jako stosunek całkowitego
strumienia
świetlnego
do
mocy
czynnej
pobieranej przez oprawę.
Wyniki Analiza wykazała wyraźną zależność
pomiędzy temperaturą barwową źródła LED
a jego skutecznością świetlną i wpływem
na zanieczyszczenie światłem. Wraz ze spadkiem
CCT maleje skuteczność świetlna (średnio o 3%
dla 3000 K, 10% dla 2700 K i 24% dla 2200 K
względem standardowych 4000 K). Jednocześnie
obserwuje
się
spadek
wskaźnika
SSLR
–
odpowiednio o 14%, 21% i aż 39% – co oznacza
mniejszy wpływ na jasność nocnego nieba.
Nałożenie na oprawy oświetleniowe o określonej
CCT
pomarańczowego
filtra
redukującego
komponent światła niebieskiego skutkowałoby
dalszym spadkiem skuteczności świetlnej –
szacunkowo o 20–27% względem wartości
katalogowych
–
a
jednocześnie
istotnym
ograniczeniem wpływu na jasność nocnego nieba,
mierzonego wskaźnikiem SSLR, który ulega
obniżeniu średnio o 60–70%.
Wnioski Zmniejszenie wpływu opraw LED
na jasność nocnego nieba jest możliwa przez
wybór
tych
o
niższych
wartościach
CCT
lub/i zastosowanie odpowiedniego filtra. Niestety
wiąże się to ze zmniejszeniem efektywności
energetycznej. Konieczne jest zatem rozwiązanie
kompromisowe – wybór oprawy o odpowiedniej
temperaturze
barwowej
powinien
być
dostosowany do charakteru oświetlanego terenu:
w centrach miast możliwe jest stosowanie
chłodniejszych, efektywnych źródeł, natomiast
w obszarach przyrodniczo cennych zalecane
są
źródła
cieplejsze,
mniej
ingerujące
w środowisko nocne.
XXXIII Krajowa Konferencja Oświetleniowa i 5. Forum Technologii Oświetleniowych
Oświetlenie w mieście
10
Oświetlenie dróg światłem barwnym w warunkach
widzenia mezopowego
Sławomir Zalewski, Krzysztof Skarżyński, Piotr Pracki
Politechnika Warszawska
Słowa kluczowe: oświetlenie drogowe, LED, widzenie mezopowe, efektywność energetyczna
Metoda Rozważania zostały przeprowadzone
na
podstawie
zmierzonych
laboratoryjnie
rozkładów
widmowych
promieniowania
emitowanego przez LED-y charakteryzujące się
długościami fali dominującej równymi 495 nm,
500 nm i 520 nm. Ich światło łączone jest
w
różnych
proporcjach
ze
światłem
diod
emitujących światło białe o temperaturach
barwowych 2700 K, 3500 K, 6500 K i 8500 K.
Założony został następujący model sterowania
oświetleniem: minimalny poziom oświetlenia
w
klasie
M6
realizowany
jest
światłem
pochodzącym z diod zielonych o długości fali
dominującej 495 nm, 500 nm, 520 nm lub 8500 K.
Podniesienie poziomu oświetlenia do klasy od M5
do
M1
realizowane
jest
przez
dodanie
w
odpowiedniej
proporcji
światła
białego
pochodzącego z diod 2700 K, 3500 K, 6500 K
lub 8500 K. Analizy zostały przeprowadzone
dla
normatywnego
typoszeregu
luminancji
nawierzchni.
Wyniki
Wyznaczone
zostały
zmienności
mezopowej skuteczności świetlnej zestawów diod
w funkcji luminancji adaptacyjnej.
Rys. 1. Mezopowe skuteczności świetlne LEDów wybranych
do badań w funkcji luminancji adaptacyjnej
Obecność w zespole diody zielonej o długości fali
dominującej 500 nm lub 520 nm lub diody
błękitnej
„8500
K”
poprawia
mezopowe
skuteczności świetlne przy średnich, niskich
i
bardzo
niskich
poziomach
luminancji
adaptacyjnej. Obszar zastosowań, w których
pozytywny efekt dają diody 495 nm i 520 nm jest
stosunkowo wąski. Przy wysokich poziomach
oświetlenia dołączenie diod barwnych powoduje
niewielki
spadek
mezopowej
skuteczności
świetlnej.
Tabela 1. Procentowa zmiana mezopowej skuteczności
świetlnej zespołów diod białych i barwnych
Wnioski
W bardzo ciemnym otoczeniu,
gdzie jedynym jasnym obszarem w polu widzenia
kierowcy jest nawierzchnia drogi warto rozważyć
włączenie
diod
barwnych
do
systemu
oświetleniowego. Każdy przypadek zastosowania
w
systemie
oświetlenia
drogowego
opraw
z mieszaniną diod białych i barwnych i zmiany
barwy światła przy zmianie poziomu oświetlenia
należy rozważać indywidualnie biorąc pod uwagę
otoczenie oświetlanej drogi.
0,00
50,00
100,00
150,00
200,00
250,00
300,00
350,00
0,00
0,01
0,10
1,00
10,00
2700
3500
6500
8500
520
500
495
Luminancja adaptacyjna
Skuteczność świetlna
495 nm
5
2
1
0,5
0,2
0,1
2700
94,104
97,642
102,572
111,454
130,090
145,610
3500
94,461
97,924
102,737
111,274
129,143
145,239
6500
93,891
95,643
97,238
100,759
107,047
106,510
8500
94,987
95,592
95,514
96,390
97,687
94,439
500 nm
5
2
1
0,5
0,2
0,1
2700
95,964
99,535
105,010
114,489
135,849
163,917
3500
96,395
99,922
105,339
114,528
135,160
163,499
6500
95,708
97,531
99,688
103,757
112,068
119,902
8500
97,028
97,830
98,501
100,056
103,226
106,312
520 nm
5
2
1
0,5
0,2
0,1
2700
96,482
97,718
99,516
103,549
113,571
127,530
3500
96,932
98,162
99,970
103,821
113,302
127,206
6500
96,213
96,048
95,266
95,214
95,408
93,286
8500
97,595
96,717
94,997
93,235
89,695
82,713
8500 K
5
2
1
0,5
0,2
0,1
2700
98,674
100,822
104,501
110,800
126,377
154,183
3500
99,210
101,376
105,110
111,253
126,271
153,791
6500
98,353
99,027
99,918
101,711
105,949
112,782