PROSUMENT
PROSUMENT
dodatek do „Magazynu Fotowoltaika”
7 edycja
2025
PRZEPISY • FINANSOWANIE • INSTALACJE
magazyn
magazyn
magazyn
fotowoltaika
Łączy nas OZE
Pełna GAMA odnawialnych źródeł energii
na Twoich zasadach
Pomagam klientom w podejmowaniu dobrych decyzji
i jestem wsparciem na każdym etapie inwestycji.
Skontaktuj się ze mną tel. 783 491 721
Łukasz Płuciennik, doradca techniczny GAMA OZE
GAMA OZE
ul. Brylantowa 24/ 7
52-214 Wrocław
l.pluciennik@gama.com.pl
www.gamaoze.pl
spis treści
spis treści
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
magazyn
magazyn
magazyn
fotowoltaika
magazyn fotowoltaika
Instalacje Technologie Rynek
(cztery wydania w roku)
Dodatek do nr 4/2025 (40) – nakład 3000 egz.
Redakcja
Agnieszka Parzych
redaktor naczelna
agnieszka.parzych@magazynfotowoltaika.pl
Prenumerata
prenumerata@magazynfotowoltaika.pl
tel. 508 200 900
Reklama
reklama@magazynfotowoltaika.pl
tel. 508 200 700
Drukarnia
Digital 7
Zosi 19
Marki
Korekta
Agnieszka Brzozowska
Opracowanie graficzne
Diana Borucińska
Wydawca
Niekłańska 35/1
03-924 Warszawa
tel. 508 200 700, 508 200 900
www.magazynfotowoltaika.pl
Czasopismo dostępne również
w prenumeracie u kolporterów:
KOLPORTER SA
GARMOND PRESS SA
oraz w salonach prasowych EMPIK
Przepisy
Magazyn energii przy instalacji prosumenckiej
Kluczowe definicje prawne
Przyłączenie mikroinstalacji z magazynem energii do sieci / dołączanie
magazynu energii do istniejącej mikro instalacji
Obowiązek rejestracyjny i wpływ magazynu energii na rozliczenie
prosumenckie
Obecne i planowane zmiany przepisów Prawa budowlanego
Fotowoltaika – rozliczenia prosumenckie (aspekt podatkowy)
Podatek dochodowy i akcyza
Podatek VAT a wytwarzanie energii elektrycznej przez prosumenta
Podatek VAT a net-billing
Fotowoltaika – ulgi podatkowe
12
Ulga termomodernizacyjna. Co to jest i jakie wydatki można w jej
ramach odliczyć?
Ile wynosi ulga termomodernizacyjna?
Terminy związane z ulgą termomodernizacyjną
Ulga podatkowa na dotacje z funduszy środowiskowych
Finansowanie
„Mój Prąd” – podsumowanie programu i zapowiedź kolejnej edycji
18
Instalacje
Magazyn energii – ważny element instalacji prosumenckiej
20
Czym jest magazyn energii?
Jak wybrać odpowiedni magazyn energii?
Możliwości dołączenia magazynu do już istniejącej instalacji
Korzyści z zainstalowania magazynu energii
Skuteczne wykorzystanie magazynu energii
Koszty prosumenckich instalacji fotowoltaicznych
23
Ceny mikroinstalacji
Moduły
Falowniki
Magazyny energii
Taryfy dynamiczne u prosumenta
26
Przesuwanie zapotrzebowania na energię
Zastosowanie magazynu energii elektrycznej
przepisy
przepisy
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
Kluczowe definicje prawne
Prosumentem energii odnawialnej jest odbiorca
końcowy wytwarzający energię elektryczną wyłącz
nie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby
w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku
odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą ener
gii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie
stanowi to przedmiotu przeważającej działalności
gospodarczej. Mikroinstalacja to instalacja odna
wialnego źródła energii (OZE) o łącznej mocy zain
stalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przy
łączona do sieci elektroenergetycznej o napięciu zna
mionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągal
nej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW,
w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest
nie większa niż 50 kW. Z kolei magazyn energii elek
trycznej to instalacja umożliwiająca magazynowanie
energii elektrycznej i wprowadzenie jej do sieci
elektroenergetycznej.
W kontekście tego istotne jest, że magazyn ener
gii może funkcjonować zarówno jako magazyn samo
dzielny, świadcząc usługę magazynowania energii,
jak i być integralną częścią instalacji OZE. Ustawa
OZE w definicji instalacji OZE wprost przewiduje,
że magazyn energii elektrycznej połączony z instala
cją OZE traktuje się jako element tej instalacji.
Przyłączenie mikroinstalacji z maga
zynem energii do sieci / dołączanie
magazynu energii do istniejącej mikro
instalacji
Co do zasady, przyłączenie każdej instalacji do
sieci elektroenergetycznej wymaga uprzedniego uzy
skania warunków przyłączenia do sieci oraz zawarcia
Magazyn energii przy instalacji
prosumenckiej
Przemysław Kałek,
radca prawny, partner
Olga Ostrowska,
aplikantka radcowska
Kancelaria Radzikowski,
Szubielska i Wspólnicy Sp.j.
Rosnąca popularność domowych magazynów energii – szczególnie w połączeniu
z instalacjami fotowoltaicznymi – rodzi pytania o wymogi prawne związane z ich
budową i przyłączeniem. Prosument musi dopełnić określonych obowiązków na
etapie montażu i przyłączenia magazynu energii elektrycznej. Regulacje dotyczące
tej kwestii znajdują się głównie w Ustawie – Prawo energetyczne oraz w Ustawie
o odnawialnych źródłach energii, choć ostatnio wymogi dotyczące instalowania
magazynów znalazły się również w Ustawie – Prawo budowlane. W niniejszym
artykule przedstawiamy analizę tych przepisów – omawiamy definicje, procedury
przyłączeniowe, obowiązki prosumenta oraz najnowsze zmiany prawne.
przepisy
przepisy
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
umowy o przyłączenie z operatorem systemu dys
trybucyjnego (OSD), czyli lokalnym przedsiębior
stwem energetycznym zarządzającym sieciami.
W przypadku mikroinstalacji – zarówno z magazy
nem energii, jak i bez niego – ustawodawca wprowa
dził jednak szczególny, uproszczony tryb przyłącze
nia tzw. tryb przyłączenia na zgłoszenie.
Ten uproszczony sposób przyłączenia możliwy
jest wtedy, gdy prosument dysponuje już swoim
przyłączem, a moc zainstalowana mikroinstala
cji nie przekracza mocy przyłączeniowej istnieją
cego obiektu. Z kolei jeżeli prosument dysponuje
już przyłączem i ma zawartą z OSD umowę o przy
łączenie do sieci, a planowana moc zainstalowana
mikroinstalacji przekracza moc przyłączeniową tego
obiektu, powinien wystąpić o zmianę dotychczaso
wych warunków przyłączenia i odpowiednią zmianę
umowy przyłączeniowej.
Planując połączenie magazynu energii z mikro
instalacją należy mieć na uwadze tzw. sumowania
mocy mikroinstalacji i magazynu energii. Zgod
nie z Ustawą – Prawo energetyczne w przypadku
przyłączenia do sieci dystrybucyjnej mikroinsta
lacji z magazynem energii elektrycznej, do mocy
zainstalowanej mikroinstalacji nie wlicza się mocy
zainstalowanej magazynu energii elektrycznej, o ile:
–
moc
zainstalowana
magazynu
energii
elektrycznej,
–
łączna moc możliwa do wprowadzenia do sieci
dystrybucyjnej przez mikroinstalację z maga
zynem energii elektrycznej
jest nie większa niż moc zainstalowana elektryczna
mikroinstalacji.
Jeżeli obie powyższe przesłanki są spełnione, to
mocy magazynu nie wlicza się do łącznej mocy zain
stalowanej mikroinstalacji i dla takiego przyłącze
nia można skorzystać z trybu zgłoszenia. Jeśli jed
nak moc magazynu przekroczyłaby moc instalacji
OZE lub inwertery miałyby zbyt dużą moc, to wtedy
moc magazynu dodaje się do mocy mikroinstalacji.
W rezultacie instalacja traktowana jest, jakby miała
moc równą sumie instalacji fotowoltaicznej oraz
magazynu. Taka sytuacja może wystąpić np. wtedy,
gdy prosument ma już instalację o mocy zainstalo
wanej 30 kW i chce zainstalować magazyn o mocy
30 kW. Konsekwencją tego jest przekroczenie progu
50 kW i konieczność przejścia pełnej procedury
przyłączeniowej.
Jak
zasygnalizowaliśmy
powyżej,
zgłosze
nie przyłączenia lub rozbudowy mikroinstalacji
przepisy
przepisy
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
z magazynem odbywa się analogicznie jak zgło
szenie mikroinstalacji bez magazynu. Na 30 dni
przed planowanym uruchomieniem mikroinstala
cji należy dokonać zgłoszenia przyłączenia mikro
instalacji wraz z wymaganymi przez OSD doku
mentami. W praktyce OSD (np. Tauron Dystrybu
cja, PGE Dystrybucja, Energa Operator itp.) udo
stępniają formularze zgłoszeniowe – często online
– w których należy podać parametry mikroinstalacji
oraz magazynu. Procedura zgłoszeniowa jest stosun
kowo prosta, ale ważne jest poprawne wypełnienie
dokumentów i załączenie wymaganych załączników
takich jak: schemat instalacji elektrycznej przedsta
wiający sposób przyłączenia mikroinstalacji, para
metry techniczne, charakterystyka ruchowa i eksplo
atacyjna przyłączanych urządzeń, instalacji lub sieci,
w tym specyfikacja techniczna/karty katalogowe
urządzeń wytwórczych i przekształtnikowych. Efek
tywność procesu rozpatrzenia przez OSD zgłoszenia
jest uzależniona od kompletności dokumentacji.
Jeśli zgłoszenie zawiera braki lub błędy, operator
wezwie do ich uzupełnienia w określonym terminie
– niedopełnienie tego może skutkować odrzuceniem
zgłoszenia. Dopiero prawidłowe zgłoszenie stanowi
podstawę przyłączenia magazynu.
Procedura przyłączeniowa nie przewiduje ana
logicznych uproszczeń w przypadku przyłączenia
magazynu, który nie stanowi części mikroinstala
cji, a ma być odrębnym urządzeniem przyłączonym
do sieci. W takim przypadku należy złożyć wniosek
o warunki przyłączenia, a następnie zawrzeć umowę
o przyłączenie dla takiego magazynu.
Obowiązek rejestracyjny i wpływ
magazynu energii na rozliczenie prosu
menckie
O ile magazyn energii elektrycznej jest wykorzy
stywany wyłącznie w celu magazynowania energii
przepisy
przepisy
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji, jego
montaż wymaga jedynie dochowania procedury
przyłączeniowej oraz zgłoszenia takiego magazynu
do OSD. Tylko magazyny energii o mocy powyżej
50 kW należy zgłosić do specjalnego rejestru magazy
nów energii prowadzonego przez OSD. Dołączenie
magazynu energii do mikroinstalacji nie wpływa też
w żaden sposób na prawo do korzystania z rozlicze
nia prosumenckiego (net-meteringu i net-bilingu).
Obecne i planowane zmiany przepisów
Prawa budowlanego
Przepisy dotyczące instalacji fotowoltaicznych
oraz magazynów energii dynamicznie się zmieniają,
ponieważ ustawodawca stara się nadążyć za rozwo
jem technologii i potrzebami rynku. Obecnie nie
wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgło
szenia do organu budowlanego wykonywanie robót
budowlanych polegających na instalowaniu urzą
dzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elek
trycznej nie większej niż 150 kW, z zastrzeżeniem
że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalo
wanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się
obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą ds. zabez
pieczeń przeciwpożarowych pod względem zgod
ności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej
projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia orga
nów Państwowej Straży Pożarnej. Kwestia wymogu
uzyskania pozwolenia na budowę dla magazynów
energii elektrycznej nie jest obecnie jednoznacznie
uregulowana, stąd konieczność uzyskania pozwo
lenia na budowę oraz zgłoszenia rozpoczęcia robót
budowlanych zależna jest od decyzji właściwego
organu architektoniczno-budowlanego i kwalifika
cji magazynu jako obiektu podlegającego przepi
som Prawa budowlanego. Niemniej jednak należy
przyjąć, że prosumencki magazyn energii jest co
do zasady urządzeniem technicznym, które nie jest
objęte jak na razie reżimem Prawa budowlanego.
W 2025 r. przygotowano już szereg nowelizacji,
o których prosumenci powinni wiedzieć, w szcze
gólności w kontekście nowych progów w Prawie
budowlanym, które rozwiążą niejednoznaczności
związane z magazynami energii. W dniu 7 listo
pada br. Sejm uchwalił Ustawę o zmianie Ustawy
– Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.
Do definicji ustawowych dodana zostaje definicja
magazynu energii elektrycznej, którym na potrzeby
procesu inwestycyjnego będzie zarówno (1) maga
zyn energii elektrycznej w rozumieniu Prawa ener
getycznego, jak i (2) instalacja umożliwiająca
magazynowanie energii elektrycznej i wprowadze
nie jej do instalacji elektrycznej obiektu budowla
nego lub bezpośrednie zasilanie urządzeń budow
lanych. Zgodnie z tym projektem magazyny ener
gii o pojemności:
–
do 30 kWh – magazyny energii elektrycznej,
zarówno instalowane w budynkach, jak i wol
nostojące, nie będą podlegały żadnym obo
wiązkom na gruncie Prawa budowlanego (brak
pozwolenia na budowę i brak zgłoszenia);
–
od 30 kWh do 300 kWh – magazyny z tej grupy
będą wymagały co do zasady zgłoszenia:
-
w przypadku magazynów instalowa
nych w budynkach – zgłoszenia wraz
z dokumentacją techniczną (m.in. pro
jektem instalacji elektrycznej przygo
towanym przez osobę z odpowied
nimi uprawnieniami) i uzgodnieniem
przeciwpożarowym,
-
w przypadku magazynów wolnostoją
cych – zgłoszenia budowy, projektu zago
spodarowania terenu oraz uzgodnienia
przeciwpożarowego,
–
powyżej 300 kWh – dla magazynów instalowa
nych w budynkach konieczne będzie uzyska
nie pozwolenia na budowę, natomiast w przy
padku magazynów wolnostojących pozwolenie
na budowę będzie wymagane dopiero po prze
kroczeniu progu 2000 kWh.
Zmiana ta jest oceniana jako duże ułatwienie dla
prosumentów – większość przydomowych magazy
nów mieści się w przedziale do 30 kWh, zatem nie
będzie wymagała żadnych procedur budowlanych.
Uchwalona wersja projektu ustawy została przeka
zana Prezydentowi RP oraz Marszałkowi Senatu.
przepisy
przepisy
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
Prosumenci, którzy przyłączyli swoje mikroin
stalacje i rozpoczęli dostawy energii elektrycznej do
sieci elektroenergetycznej po dniu 31 marca 2022 r.,
rozliczają się według zasady tzw. net-billingu. Powyż
sza data odnosi się wyłącznie do nowych prosumen
tów. Mikroinstalacje, które zostały już przyłączone
do sieci i rozpoczęły wprowadzanie energii elektrycz
nej do sieci przed 1 kwietnia 2022 r. korzystają z sys
temu opustów (net-meteringu) zagwarantowanego na
okres 15 lat. Zasadnicza różnica pomiędzy wcześniej
szym systemem net meteringowym a net-billingiem
polega na tym, że system net-meteringowy zakłada
rozliczenie produkcji energii ilościowo, według przy
jętej ustawowo proporcji energii elektrycznej wpro
wadzanej do sieci i z niej odebranej, a w net-billingu
dochodzi do rozliczenia wartościowego pomiędzy
wartością takiej energii.
Należy przy tym poczynić wzmiankę, że
pod koniec 2024 r. weszła w życie nowelizacja Ustawy
o OZE z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz.
1847), która zmieniła (w sposób korzystny) zasady
rozliczeń w net-billingu, niemniej zmiany te pozo
stają bez wpływu na kwestie podatkowe.
Podatek dochodowy i akcyza
W odniesieniu do przychodów wynikających
z rozliczeń energii wytworzonej przez prosumenta
energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii
odnawialnej i prosumenta wirtualnego energii odna
wialnej obowiązuje wyłączenie stosowania przepi
sów Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycz
nych. Tym samym ustawodawca przesądził w spo
sób jednoznaczny, że rozliczanie energii wytworzo
nej w instalacji fotowoltaicznej przez prosumenta nie
podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Obecny stan prawny nie budzi również wątpli
wości w zakresie opodatkowania podatkiem akcy
zowym. W art. 4 ust. 10 Ustawy o OZE doprecyzo
wano, że energia elektryczna podlegająca rozlicze
niu, o którym mowa w przepisach Ustawy o OZE,
nie stanowi sprzedaży energii elektrycznej nabywcy
końcowemu na terytorium kraju ani też zużycia
energii elektrycznej przez nabywcę końcowego,
jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należ
nej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który
dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy
końcowemu. Sprzedaż energii prosumentowi przez
sprzedawcę zobowiązanego w ramach jej rozlicze
nia, o którym mowa w przepisach Ustawy o OZE,
nie powinna zatem podlegać opodatkowaniu akcyzą.
Inaczej jednak twierdzi Dyrektor Krajowej Infor
macji Skarbowej (KIS) w niektórych swoich inter
pretacjach dotyczących wynajmu lokali przez pro
sumentów. Wskazano bowiem, że jeżeli najemca
ponosi miesięczną opłatę za korzystanie z instalacji
elektrycznej i opłata ta jest wykazywana jako odrębna
pozycja na fakturze z tytułu usługi najmu, to wówczas
sprzedaż energii przez prosumenta podlega opodat
kowaniu akcyzą (interpretacja z dnia 23 maja 2023 r.,
sygn. 0111-KDIB3-3.4013.88.2023.2.MAZ). Co
ciekawe, obowiązek akcyzowy nie powstanie, jeżeli
sprzedaż energii elektrycznej nie zostanie wykazana
na odrębnej pozycji faktury.
Podatek VAT a wytwarzanie energii
elektrycznej przez prosumenta
Działalność w postaci wytwarzania i wprowa
dzania do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej
Mateusz Kornacki, radca prawny
Przemysław Kałek, radca prawny, partner
Kancelaria Radzikowski, Szubielska i Wspólnicy Sp.j.
Fotowoltaika – rozliczenia
prosumenckie (aspekt podatkowy)
przepisy
przepisy
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
energii elektrycznej przez prosumenta stanowi co do
zasady działalność opodatkowaną podatkiem VAT.
Stanowisko w tym zakresie znalazło potwierdzenie
również w orzecznictwie unijnym (por. wyrok Try
bunału Sprawiedliwości UE z 20 czerwca 2013 r.
w sprawie C-219/12). Tego stanu rzeczy nie zmie
niło znajdujące się w ustawie wskazanie, z którego
wynika, że działalność w powyższym zakresie nie
stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu
Ustawy – Prawo przedsiębiorców.
Warto przy tym podkreślić, że prosumenci,
u których wartość sprzedaży nie przekroczyła
łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty
200 tys. zł (od 2026 r. – 240 tys. zł), są co do zasady
objęci zwolnieniem podmiotowym, z którym wiąże
się brak obowiązku rejestracji w charakterze podat
nika VAT czynnego oraz opodatkowywania sprze
daży. Powyższa kwota obejmuje łączną wartość
sprzedaży związanej z działalnością prosumencką,
jak również inną działalnością gospodarczą, o ile
prosument takową prowadzi. Z powyższego zwol
nienia podatnik może dobrowolnie zrezygnować
i zarejestrować się w charakterze podatnika VAT
czynnego.
Na gruncie podatku VAT szczególnie istot
nym zagadnieniem (zarówno dla prosumen
tów, jak i przedsiębiorstw elektroenergetycznych)
jest kwestia prawidłowego określenia podstawy
opodatkowania w podatku VAT. W odniesieniu
do net-meteringu wydane zostały liczne korzystne
interpretacje
indywidualne
(np.
interpretacje
0114-KDIP4-3.4012.80.2019.1.EK,
0114-KDIP
4-1.4012.512.2020.1.RMA). Wynika z nich, że
jeżeli prosument wprowadził określoną ilość ener
gii elektrycznej do sieci, a następnie pobrał energię
z sieci na potrzeby własne, to w pierwszej kolejności
pobrana została energia własna (zmagazynowana)
prosumenta (wprowadzona przez niego wcze
śniej do sieci, przeliczona z zastosowaniem odpo
wiedniego współczynnika), a w dalszej kolejności
pobrana została energia dostarczona przez przedsię
biorstwo energetyczne jako sprzedawcę zobowiąza
nego. Wedle takiej linii interpretacyjnej, prosument
w podstawie opodatkowania uwzględnia wyłącznie
nadwyżki energii wprowadzonej do sieci nad ener
gią pobraną, a przedsiębiorstwo elektroenergetyczne
– kwotę obliczoną na podstawie różnicy pomiędzy
energią dostarczoną przez przedsiębiorstwo a ener
gią wprowadzoną do sieci przez prosumenta (70–
80% ilości tej energii, w zależności od zainstalowa
nej u prosumenta mocy).
Podatek VAT a net-billing
Powyższa linia interpretacyjna nie jest aktualna
w odniesieniu do rozliczeń na zasadzie net-billingu.
Net-billing zakłada bowiem rozliczenie według
przepisy
przepisy
10
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
wartości energii elektrycznej, a nie według ilości
energii elektrycznej. W takich warunkach zastosowa
nie argumentacji o magazynowaniu energii nie jest
już możliwe, ponieważ rozliczenie następuje kwo
towo (według wartości energii elektrycznej), a nie
poprzez zwrot energii.
Dla przedsiębiorstwa energetycznego oznacza
to konieczność wystawienia faktury na całość wolu
menu energii elektrycznej pobranego przez pro
sumenta z sieci elektroenergetycznej (uwzględ
niając przy tym również wszystkie opłaty tary
fowe), niezależnie od nadwyżek energii elektrycz
nej wprowadzonych przez prosumenta do sieci
(por. w tym zakresie interpretację indywidualną
Dyrektora KIS z dnia 18 października 2022 r., sygn.
0112-KDIL3.4012.156.2022.1.MS; stanowisko to
pozostaje aktualne).
Z kolei dla prosumentów będących podatnikami
VAT net-metering oznacza obowiązek uwzględ
nienia w podstawie opodatkowania wartości nad
wyżki energii elektrycznej wprowadzonej do sieci
(tj. iloczynu ilości wprowadzonej energii elektrycz
nej oraz jej ceny). W nowym systemie rozliczeń
nie dochodzi już do „zwrotu” na rzecz prosumenta
wcześniej wyprodukowanej przez niego energii (lecz
jedynie wartości tej energii), a zatem podstawa opo
datkowania nie jest pomniejszana o ilość energii
wprowadzonej do sieci, a następnie zużytej przez
prosumenta, tak jak opustów net-billingu.
Należy przy tym wskazać, że podatek wylicza się
metodą „w stu” od kwoty brutto stanowiącej rów
nowartość wprowadzonej z instalacji OZE do sieci
energii elektrycznej oraz rynkowej miesięcznej ceny
energii elektrycznej, wyznaczonej dla danego mie
siąca kalendarzowego.
Wskazujemy przy tym, że Dyrektor KIS prezen
tuje w sposób jednolity niekorzystne dla podatników
stanowisko, zgodnie z którym kwota zgromadzona
na depozycie, w części, w jakiej nie podlega zwrotowi
na rzecz prosumenta i nie może być wykorzystana na
poczet pomniejszania przyszłych zobowiązań wobec
zakładu energetycznego, nie pomniejsza podstawy
opodatkowania VAT z tytułu dokonanych wcześniej
przez prosumenta dostaw energii (por. interpreta
cja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 4 czerwca
2025 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.121.2025.2.MK).
przepisy
przepisy
12
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
Ulga termomodernizacyjna. Co to jest
i jakie wydatki można w jej ramach od
liczyć?
Na mocy art. 26h Updof podatnik będący
właścicielem lub współwłaścicielem budynku
mieszkalnego jednorodzinnego ma prawo odli
czyć od podstawy obliczenia podatku dochodo
wego wydatki poniesione w roku podatkowym na
materiały budowlane, urządzenia i usługi, których
szczegółowy wykaz znajduje się w rozporządzeniu
Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 21 grud
nia 2018 r. w sprawie określenia wykazu rodzajów
materiałów budowlanych, urządzeń i usług zwią
zanych z realizacją przedsięwzięć termomoderni
zacyjnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1128, wersja zmie
niona rozporządzeniem z dnia 19 grudnia 2024 r.,
dalej: „rozporządzenie”).
Lista poszczególnych materiałów budowlanych,
urządzeń i usług, na które przysługuje odliczenie,
została przedstawiona w Tabeli 1.
Fotowoltaika – ulgi podatkowe
Mateusz Kornacki
– radca prawny
Przemysław Kałek
– radca prawny, partner
Kancelaria Radzikowski,
Szubielska i Wspólnicy Sp.j.
W Ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U.
z 2018 r. poz. 1509 ze zm., dalej: „Updof”) od wprowadzenia nowelizacji, która weszła
w życie 1 stycznia 2019 r., istnieje korzystne rozwiązanie skierowane do podatników
zainteresowanych modernizacją domu uwzględniającą trendy ekologiczne.
przepisy
przepisy
13
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
Co ciekawe, w swoich interpretacjach Dyrek
tor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „Dyrek
tor KIS”) prezentuje stanowisko, zgodnie z którym
wydatki na zakup i montaż klimatyzacji z funkcją
grzania nie kwalifikują się do ulgi termomoderniza
cyjnej (interpretacja z dnia 11 października 2023 r.,
sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.556.2023.3.DA).
Kto może skorzystać z ulgi termomo
dernizacyjnej?
Z tzw. ulgi termomodernizacyjnej mogą sko
rzystać, przy spełnieniu przewidzianych w usta
wie warunków, podatnicy podatku dochodo
wego od osób fizycznych, którzy dokonują rozli
czeń w następujących formach: (i) według skali
podatkowej (zarówno według 12-procentowej,
jak i 32-procentowej stawki), (ii) podatku linio
wego oraz (iii) opłacający ryczałt od przychodów
ewidencjonowanych.
Budynek mieszkalny jednorodzinny został zdefi
niowany w art. 3 pkt 2a) Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
– Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze
zm.) jako „budynek wolno stojący albo budynek
w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej,
służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, sta
nowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w któ
rym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch
lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkal
nego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowi
tej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej
budynku”.
Warto odnotować, że szef Krajowej Admini
stracji Skarbowej przedstawił korzystne stanowi
sko, zgodnie z którym status „budynku” nie jest
uzależniony od stricte uzyskania formalnej zgody
na użytkowanie budynku, lecz fakt użytkowania
budynku może zostać udowodniony przez podat
nika wszelkimi możliwymi dowodami (interpre
tacja zmieniająca z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn.
DOP3.8222.68.2023.EILK). Stanowisko to znaj
duje potwierdzenie w objaśnieniach podatkowych
z dnia 30 czerwca 2025 r., wydanych przez Mini
stra Finansów (dalej: „Objaśnienia”), w których
wskazano, że przepisy ustawy PIT bezwzględnie nie
wymagają posiadania przez podatnika dokumentu
potwierdzającego zgodę na użytkowanie budynku
(decyzji/zawiadomienia o zakończeniu budowy
skutkującego milczącą zgodą na jego użytkowa
nie). Dotyczy to zarówno budynków wieloletnich,
jak i nowo wybudowanych. Dla potrzeb ulgi wystar
czy, aby budynek mieszkalny jednorodzinny faktycz
nie istniał i posiadał wcześniej wymienione cechy.
Potwierdzeniem jego istnienia może być zarówno
wspomniana decyzja o pozwoleniu na użytkowa
nie, jak również dokument potwierdzający opłacenie
podatku od nieruchomości dla tego typu budynków
(np. decyzja wydana w tej sprawie).
Istotne w perspektywie omawianej ulgi poję
cie „przedsięwzięcie termomodernizacyjne” zostało
zdefiniowane w art. 2 pkt 2 Ustawy z dnia 21 listo
pada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji
i remontów (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1446 ze zm.).
przepisy
przepisy
14
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
W jego skład wchodzi m.in. „całkowita lub częściowa
zamiana źródeł energii na źródła odnawialne” oraz
„ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniej
szenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na
potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytko
wej oraz ogrzewania do budynków mieszkalnych”.
W Objaśnieniach potwierdzono również, że reali
zacja przedsięwzięcia termomodernizacyjnego nie
wymaga przeprowadzenia audytu energetycznego.
Ile wynosi ulga termomodernizacyjna?
Zgodnie z art. 26h ust. 2 Updof, kwota odli
czenia nie może przekroczyć 53 tys. zł w odnie
sieniu do wszystkich realizowanych przedsię
wzięć termomodernizacyjnych w poszczególnych
budynkach, których podatnik jest właścicielem lub
współwłaścicielem.
Należy przy tym podkreślić, że limit ulgi nie jest
związany z jedną inwestycją lub jednym przedsię
wzięciem termomodernizacyjnym, lecz jest okre
ślony dla danego podatnika, niezależnie od liczby
inwestycji termomodernizacyjnych. Limit ten doty
czy każdego z małżonków odrębnie, czyli każdemu
z osobna nich przysługuje odliczenie w maksymalnej
wysokości 53 tys. zł (łącznie 106 tys. zł).
Możliwość odliczenia 53 tys. zł od podstawy opo
datkowania w przypadku osoby rozliczającej poda
tek dochodowy wg 12-procentowej stawki podatku
przekłada się na realną korzyść podatkową w wysoko
ści 6360 zł (53 000 × 12%) – tj. o taką kwotę mógłby
zostać pomniejszony podatek w przypadku wykorzy
stania pełnego, przewidzianego ustawą limitu. Jeżeli
zaś kwota należnego podatku jest niższa od kwoty ulgi,
podatnikowi przysługiwać będzie prawo do odlicze
nia ulgi również w kolejnych 6 latach, licząc od końca
roku podatkowego, w którym podatnik poniósł pierw
szy wydatek. Za datę poniesienia wydatku uważa się
dzień wystawienia faktury.
Wysokość wydatków ma być ustalana na podsta
wie faktur wystawionych przez podatnika podatku
przepisy
przepisy
15
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
od towarów i usług niekorzystającego ze zwolnienia
od tego podatku. Jeżeli poniesione wydatki były opo
datkowane podatkiem od towarów i usług, za kwotę
wydatku uważać się będzie wydatek wraz z podat
kiem od towarów i usług, o ile podatek ten nie został
odliczony na podstawie Ustawy o VAT.
Warunek, zgodnie z którym wysokość wydatków
może zostać ustalona wyłącznie na podstawie fak
tur, będzie problematyczny dla podatników, którzy
noszą się z zamiarem skorzystania z ulgi termomo
dernizacyjnej w przypadku, gdy to gmina realizuje
na rzecz danego podatnika projekt, w którym podat
nik partycypuje, wnosząc wkład własny. W świetle
obecnego orzecznictwa Naczelnego Sądu Admini
stracyjnego (np. wyrok z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt
I FSK 1454/18), gmina nie prowadzi działalności
gospodarczej w rozumieniu Ustawy o VAT, wobec
czego nie jest uprawniona do wystawiania faktur.
Bez faktury nie ma zaś ulgi, a zatem – jak się wydaje
– sytuacja wymaga interwencji ustawodawcy. W tym
zakresie wciąż brak rozwiązania systemowego.
Terminy związane z ulgą termomoder
nizacyjną
Realizacja przedsięwzięcia termomodernizacyj
nego w danym budynku powinna zostać zakończona
w okresie 3 kolejnych lat, licząc od końca roku podatko
wego, w którym poniesiono pierwszy związany z nim
wydatek. Jeżeli zatem podatnik rozpoczął przedsięwzię
cie termomodernizacyjne w 2022 r. (poniósł pierwszy
wydatek), to przedsięwzięcie powinno zostać zakoń
czone do końca 2025 r. – w przeciwnym wypadku
podatnik będzie zobowiązany do zwrotu ulgi. Zwrot
ulgi następuje poprzez doliczenie kwot poprzednio
odliczonych do dochodu za rok podatkowy, w którym
upłynął termin na zakończenie przedsięwzięcia.
Ulga podatkowa na dotacje z funduszy
środowiskowych
Oprócz mechanizmu odliczenia ustawa zawiera
również mechanizm zwolnienia z opodatkowania.
Otóż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 129a Updof zwol
nione z opodatkowania zostały otrzymane przez
podatników ze środków NFOŚiGW oraz woje
wódzkich funduszy ochrony środowiska i gospo
darki wodnej (WFOŚiGW) świadczenia na przygo
towanie dokumentacji oraz realizację przedsięwzię
cia, w szczególności dotacje oraz kwoty umorzo
nych pożyczek (czyli np. dotacje „Mój Prąd” i „Czyste
Powietrze”). Powyższe zwolnienie obejmuje wszelkie
dotacje i inne świadczenia bezzwrotne otrzymywane
ze środków ww. podmiotów.
Warto jeszcze zwrócić uwagę, że podatnik będzie
mógł skorzystać wyłącznie z jednej formy pomocy
państwa (art. 26h ust. 5 Updof). Jeżeli zatem podatnik
otrzyma dofinansowanie ze środków NFOŚiGW lub
WFOŚiGW, to wydatków w tej części nie będzie mógł
odliczyć od podstawy opodatkowania (będzie jednak
uprawniony skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej
w części, którą sfinansował samodzielnie).
przepisy
przepisy
16
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
Tabela 1. Lista materiałów budowlanych, urządzeń i usług, na które przysługuje odliczenie w ramach ulgi
termomodernizacyjnej (stan prawny aktualny na 2 grudnia 2025 r.)
Materiały budowlane i urządzenia
Usługi
materiały budowlane wykorzystywane do docieplenia
przegród budowlanych, płyt balkonowych, dachów oraz
fundamentów, wchodzące w skład systemów dociepleń lub
wykorzystywane do zabezpieczenia przed zawilgoceniem
wymiana elementów istniejącej instalacji ogrzewczej
lub instalacji przygotowania ciepłej wody użytkowej lub
wykonanie nowej instalacji wewnętrznej ogrzewania lub
instalacji przygotowania ciepłej wody użytkowej
węzeł cieplny wraz z programatorem temperatury i układem
automatycznej regulacji pogodowej
wykonanie analizy termograficznej budynku, montaż węzła
cieplnego wraz z programatorem temperatury i układem
automatycznej regulacji pogodowej
kocioł przeznaczony wyłącznie do spalania biomasy, o której
mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. c Ustawy z dnia 25 sierpnia
2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości
paliw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1209, 1940 i 1946 oraz z 2025 r.
poz. 303), spełniający co najmniej wymagania określone
w rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/1189 z dnia 28 kwietnia
2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do
wymogów dotyczących ekoprojektu dla kotłów na paliwo
stałe (Dz. Urz. UE L 193 z 21.07.2015, str. 100, z późn. zm.) –
jeżeli eksploatacji takiego kotła nie zakazuje uchwała przyjęta
na podstawie art. 96 ust. 1 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. –
Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647 i 1080)
wykonanie audytu energetycznego budynku przed realizacją
przedsięwzięcia termomodernizacyjnego
regulacja i równoważenie hydrauliczne instalacji
demontaż źródła ciepła na paliwo stałe
docieplenie przegród budowlanych lub płyt balkonowych lub
fundamentów
wykonanie ekspertyzy ornitologicznej i chiropterologicznej
przepisy
przepisy
17
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
przyłącze do sieci ciepłowniczej lub sieci gazowej
wykorzystującej jako źródło energii biogaz lub biometan
wykonanie przyłącza do sieci ciepłowniczej lub sieci gazowej
wykorzystującej jako źródło energii biogaz lub biometan
materiały budowlane wchodzące w skład instalacji ogrzewczej
wykonanie dokumentacji projektowej związanej z pracami
termomodernizacyjnymi
materiały budowlane wchodzące w skład instalacji
przygotowania ciepłej wody użytkowej
montaż kotła olejowego kondensacyjnego
materiały budowlane wchodzące w skład systemu ogrzewania
elektrycznego
uruchomienie i regulacja źródła ciepła oraz analiza spalin
pompa ciepła wraz z infrastrukturą niezbędną do jej
funkcjonowania, pod warunkiem że pompa ta jest częścią
instalacji wykorzystywanej do ogrzewania pomieszczeń lub
przygotowania ciepłej wody użytkowej
montaż pompy ciepła oraz infrastruktury niezbędnej do jej
funkcjonowania, pod warunkiem że pompa ta jest częścią
instalacji wykorzystywanej do ogrzewania pomieszczeń lub
przygotowania ciepłej wody użytkowej
kolektor słoneczny wraz z infrastrukturą niezbędną do jego
funkcjonowania
montaż kolektora słonecznego oraz infrastruktury niezbędnej
do jego funkcjonowania
ogniwo fotowoltaiczne wraz z infrastrukturą niezbędną do
jego funkcjonowania
montaż ogniwa fotowoltaicznego oraz infrastruktury
niezbędnej do jego funkcjonowania
magazyn energii lub magazyn ciepła wraz z infrastrukturą
niezbędną do ich funkcjonowania
montaż magazynu energii lub magazynu ciepła oraz
infrastruktury niezbędnej do ich funkcjonowania
system zarządzania energią
montaż systemu zarządzania energią
stolarka okienna i drzwiowa, w tym okna, okna połaciowe
wraz z systemami montażowymi, drzwi balkonowe, drzwi
zewnętrzne, bramy garażowe, powierzchnie przezroczyste
nieotwieralne
montaż i wymiana stolarki okiennej i drzwiowej, w tym
okien, okien połaciowych wraz z systemami montażowymi,
drzwi balkonowych, drzwi zewnętrznych, bram garażowych,
powierzchni przezroczystych nieotwieralnych
materiały budowlane składające się na system wentylacji
mechanicznej wraz z odzyskiem ciepła lub odzyskiem ciepła
i chłodu
montaż systemu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła
z powietrza wywiewanego
finansowanie
finansowanie
18
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
W 2023 r. gospodarstwa domowe mogły wnio
skować o dofinansowanie instalacji fotowoltaicz
nych, a także urządzeń takich jak: pompy ciepła,
kolektory słoneczne, magazyny energii elektrycz
nej, magazyny ciepła oraz systemy zarządzania ener
gią. Od sierpnia 2024 r. konieczna była inwestycja
w magazyn ciepła lub magazyn energii elektrycznej.
Moc instalacji PV objęta programem mogła mieścić
się w przedziale 2–20 kW. Do sierpnia 2024 r. prze
dział był ograniczony do zakresu 2–10 kW.
W ramach programu „Mój Prąd” wypłacono
w 2024 r. oraz w I kwartale 2025 r. łącznie dofinan
sowanie do 53 509 instalacji PV o łącznej mocy 337
616 kW. Średnia moc instalacji wynosiła 6,4 kW.
Dofinansowano 9746 magazynów energii elektrycz
nej oraz 3957 magazynów ciepła. Liderem, jeśli cho
dzi o magazyny energii elektrycznej, było wojewódz
two mazowieckie – 14 555 wypłat dofinansowania,
natomiast w przypadku magazynów ciepła najwięcej
urządzeń dofinansowanych zostało w województwie
śląskim – 778 wypłat.
Tabela 1 zawiera zestawienie, w ilu przypadkach
do instalacji PV dodano magazyn ciepła lub energii
elektrycznej.
Dane za I kwartał 2025 r. pokazują, że zmiana
przepisów zaczyna działać i 50% realizowanych
inwestycji posiada już magazyny. Nowo wprowa
dzone systemy zarządzania energią nie cieszą się
dotychczas wielką popularnością – instalowane są
w około 5% inwestycji.
Z pozyskanych od NFOŚiGW danych wynika,
że średnia pojemność magazynu energii elek
trycznej w gospodarstwie domowym wynio
sła 7,6 kWh, a średnia pojemność magazynu cie
pła – 192,9 litra, co jest odpowiednikiem 19 kWh
pojemności cieplnej. Średnia cena magazyny cie
pła wyniosła 926 zł, podczas gdy średnia cena
magazynu bateryjnego – 7602 zł.
O ile średnia pojemność magazynów ener
gii elektrycznej była dość zbliżona we wszystkich
województwach (7,2–7,9 kWh), to średnia pojem
ność magazynów ciepła bardzo różniła się w zależ
ności od województwa. Największa średnia pojem
ność magazynów ciepła została zainstalowana
w województwie pomorskim – 371 litrów, a naj
mniejsza w województwie lubelskim – 111 litrów.
W województwie podkarpackim, gdzie maga
zyn ciepła był najchętniej dołączany do instalacji
PV, średnia pojemność magazynu ciepła wyniosła
130 litrów.
W 2024 r. i w I kwartale 2025 r. NFOŚiGW
wypłacił łącznie 635 mln zł na inwestycje związane
„Mój Prąd” – podsumowanie
programu i zapowiedź kolejnej
edycji
Według raportu Rynek Fotowoltaiki 2025 przygotowanego przez Instytut Energetyki Odnawialnej (IEO) największym
zainteresowaniem wśród prosumentów z gospodarstw domowych ze wszystkich programów wsparcia finansowego
cieszył się program „Mój Prąd”. Nabór piąty trwał od 22 kwietnia 2023 r. do 14 grudnia 2023 r., a nabór szósty od 2
września 2024 r. do 12 września 2025 r. Tak jak poprzednio, jego dysponentem był Narodowy Fundusz Ochrony Śro
dowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW).
finansowanie
finansowanie
19
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
z mikroinstalacjami PV oraz urządzeniami służą
cymi do bardziej efektywnego zużywania wytwo
rzonej w mikroinstalacjach PV energii elektrycznej.
Kwota inwestycji wyniosła 2182 mln zł, co oznacza,
że dofinansowanie z programu „Mój Prąd” pokryło
29,1% kosztów inwestycji. Średnio inwestycja wyno
siła 41 tys. zł, a dofinansowanie 11 tys. zł.
Zapowiedź kolejnej edycji programu
Nabór w programie „Mój Prąd 6.0” był prze
łomowy pod względem struktury zgłaszanych do
wsparcia inwestycji prosumenckich. Jak informuje
NFOŚiGW, w tej edycji wpłynęło 121 tys. wnio
sków, z czego: 114 tys. wniosków dotyczy mikroin
stalacji fotowoltaicznej, 74 tys. wniosków dotyczy
dofinansowania do magazynów energii elektrycz
nej, a ponad 20 tys. wniosków dotyczy magazynów
ciepła.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ)
zapowiedziało kolejną edycję programu, którego
nabór ma ruszyć w I kwartale 2026 r. Na ten cel
wstępnie zabezpieczono 500 mln zł ze środków Kra
jowego Planu Odbudowy (KPO). Kluczowy kieru
nek to doposażanie istniejących instalacji fotowolta
icznych w magazyny, aby pracowały wydajniej i sta
bilniej. Takie rozwiązanie według MKiŚ zwiększa
efektywność instalacji, daje prosumentom większą
niezależność i wzmacnia cały system energetyczny.
Źródło: Raport Fotowoltaiki 2025, IEO, x.com (@MKiS_GOV_PL).
Tabela 1. Udział magazynów energii elektrycznej i ciepła w gospodarstwach domowych z instalacjami PV w 2024 r. i I kwartale
2025 r. Źródło: NFOŚiGW
Województwo
Liczba instalacji PV Liczba magazynów
ciepła
Liczba magazynów
energii elektrycznej
Procentowy udział
E.C w liczbie
instalacji PV
Procentowy udział
E.E w liczbie
instalacji PV
lubelskie
1028
29
158
3%
15%
podlaskie
1258
51
265
4%
21%
opolskie
1524
116
294
8%
19%
świętokrzyskie
1662
229
205
14%
12%
zachodniopomorskie
1761
85
360
5%
20%
warmińsko-mazurskie
1789
63
262
4%
15%
kujawsko-pomorskie
3044
95
373
3%
12%
lubelskie
3314
448
402
14%
12%
pomorskie
3415
116
649
3%
19%
łódzkie
3589
189
671
5%
19%
dolnośląskie
3607
148
728
4%
20%
podkarpackie
3927
559
367
14%
9%
małopolskie
5070
649
1157
13%
23%
wielkopolskie
5925
193
1101
3%
19%
mazowieckie
6186
209
1455
3%
24%
śląskie
6410
778
1301
12%
21%
Razem
53 509
3957
9746
7%
17%
instalacje
instalacje
20
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
Czym jest magazyn energii?
Magazyn energii to zaawansowane urządzenie,
które pozwala gromadzić nadwyżki energii elek
trycznej wytworzonej przez instalację fotowolta
iczną. Dzięki temu zgromadzony prąd może być
wykorzystany w momentach, gdy zapotrzebowanie
na energię przewyższa bieżącą produkcję z paneli PV
(np. po zachodzie słońca lub w pochmurne dni).
Posiadanie magazynu to krok w stronę więk
szej niezależności energetycznej – mniejszej zależ
ności od zewnętrznego dostawcy prądu, ochrony
przed podwyżkami cen oraz przed niestabilnością
pracy sieci energetycznej. Magazyn znacznie pod
nosi stopień autokonsumpcji, co w systemie net-bil
lingu ma kluczowe znaczenie finansowe.
Jak wybrać odpowiedni magazyn
energii?
Aby inwestycja w magazyn energii przyniosła
oczekiwane efekty, należy wybrać urządzenie, które
będzie dopasowane do potrzeb gospodarstwa domo
wego. Na co warto zwrócić szczególną uwagę?
1. Pojemność vs. moc
Kupujący często mylą te dwa pojęcia, które
Magazyn energii – ważny element
instalacji prosumenckiej
Magazyny energii stają się dziś strategicznym elementem nowoczesnych instalacji fotowoltaicznych. Zapewniają
gospodarstwom domowym większą niezależność energetyczną oraz realne oszczędności. Jak wybrać odpowiednie
urządzenie, zainstalować je i optymalnie wykorzystać jego potencjał?
Rys. 1. Profil dobowy: ładowanie i rozładowywanie magazynu energii w gospodarstwie domowym. Źródło: Solplanet
instalacje
instalacje
21
magazyn fotowoltaika / dodatek prosument 2025
opisują zupełnie inne aspekty działania magazynu:
–
Pojemność [kWh]: to ilość energii, jaką maga
zyn może zgromadzić – analogicznie do pojem
ności zbiornika na wodę. Przeciętny dom
zużywa dziennie od 10 do 20 kWh, dlatego czę
sto magazyn o pojemności 5 kWh nie pokryje
całego zapotrzebowania. Urządzenia, które
można z czasem rozbudować są najbardziej
elastyczne.
–
Moc (kW): określa, jak szybko magazyn może
dostarczyć zgromadzoną energię – to jak prze
krój rury odprowadzającej wodę. Maksymalna
moc, jaką można uzyskać z magazynu, limi
tuje zarówno magazyn energii, jak i sam falow
nik. Orientacyjnie to około 50 proc. jego
pojemności.
2. Bezpieczna technologia baterii
Kluczowym elementem magazynu jest techno
logia jego ogniw. Najbardziej zaawansowaną i bez
pieczną jest LiFePO4 (fosforan litowo-żelazowy).
Dodatkowo niektórzy producenci oferują inne
funkcje podnoszące bezpieczeństwo magazy
nów energii. Np. Solplanet wprowadził do swo
ich magazynów zintegrowany system przeciw
pożarowy, który działa w pełni automatycznie.
W momencie, w którym temperatura ogniw prze
kroczy krytyczną wartość, aktywuje się specja
listyczny aerozolowy środek gaśniczy. W kilka
sekund neutralizuje on źródło zagrożenia, zanim
ogień zdąży się rozprzestrzenić. Co więcej, nie
wymaga żadnej obsługi ze strony użytkownika.
Możliwości dołączenia magazynu do już
istniejącej instalacji
Prosumenci, którzy zainwestowali w instalację
kilka lat temu i dziś chcą rozszerzyć ją o magazyn
energii, mogą zastanawiać się, jak zrobić to szybko
i bez ponoszenia wysokich kosztów. To zasadne
pytanie, ponieważ wiele funkcjonujących instala
cji fotowoltaicznych opiera się na standardowych
falownikach on-grid, a integracja magazynu energii
z taką instalacją jest wyzwaniem. Magazyn wymaga
bowiem połączenia z falownikiem hybrydowym.
Wymiana falownika on-grid na hybrydowy lub
dodanie drugiego falownika hybrydowego i połą
czenie go panelami po stronie DC może wyma
gać kosztownych i skomplikowanych prac, jak np.
prowadzenie nowych kabli DC. Problemy te elimi
nuje AC coupling. To technologia, która umożli
wia integrację magazynu energii poprzez podłącze
nie falownika hybrydowego po stronie AC istnieją
cej instalacji.
W tym scenariuszu:
–
energia DC z paneli jest konwertowana na AC
przez istniejący falownik on-grid i trafia do sieci
domowej,
–
falownik hybrydowy, podłączony po stronie
AC, monitoruje przepływ energii,
–
nadwyżka energii AC (produkcja PV przewyż
szająca bieżące zużycie) może być pobierana
przez falownik hybrydowy i konwertowana na
DC, aby naładować magazyn,
–
w przypadku niedoboru produkcji PV lub
w nocy energia DC z magazynu jest konwerto
wana z powrotem na AC przez falownik hybry
dowy i zasila domowe urządzenia.
Korzyści z zainstalowania magazynu
energii
Posiadanie magazynu energii to podwójna
korzyść – niższe rachunki za prąd i wzrost
bezpieczeństwa.
1. Maksymalizacja autokonsumpcji i oszczęd
ności
Magazyn energii zapewnia lepsze wykorzystanie
energii wytworzonej ze słońca. Nadwyżka prądu nie
jest oddawana do sieci, ale magazynowana i wyko
rzystywana, gdy nie ma słońca, a prąd z sieci jest
droższy.
–
Autokonsumpcja: dzięki trybowi pracy z prio
rytetem zużycia własnej energii w ciągu dnia
energia ze słońca zasila sprzęty domowe,
a dopiero później ładuje magazyn. Wieczorem
lub w pochmurne dni urządzenia wykorzystują
zmagazynowaną energię, minimalizując pobór
z sieci.