PV_3_2021

magazyn

magazyn

fotowoltaika

3/2021

cena 16,50 zł (w tym 8% VAT)

ISSN 2083-070X

10lat

Nawet 60 W więcej mocy w porównaniu z modułami

o zbliżonych rozmiarach i parametrach

Pytaj u wiodącego dystrybutora Trina Solar w Polsce

www.soltec.pl

spis treści

magazyn fotowoltaika 3/2021

magazyn fotowoltaika

Instalacje Technologie Rynek

(cztery wydania w roku)

Nr 3/2021 (40) – nakład 3000 egz.

Redakcja

Agnieszka Parzych

redaktor naczelna

agnieszka.parzych@magazynfotowoltaika.pl

Mirosław Grabania

redaktor

miroslaw.grabania@magazynfotowoltaika.pl

Prenumerata

prenumerata@magazynfotowoltaika.pl

tel. 508 200 900

Reklama

reklama@magazynfotowoltaika.pl

tel. 508 200 700

Drukarnia

Digital 7

Zosi 19

Marki

Korekta

Agnieszka Brzozowska

Opracowanie graficzne

Diana Borucińska

Wydawca

ul. Niekłańska 35/1

03-924 Warszawa

tel. 508 200 700, 508 200 900

www.magazynfotowoltaika.pl

Czasopismo dostępne również

w prenumeracie u kolporterów:

KOLPORTER SA

GARMOND PRESS SA

oraz w salonach prasowych EMPIK

magazyn

magazyn

fotowoltaika

Raport

Słońce jednym z dwóch największych źródeł OZE 

Finansowanie

Program Agroenergia

Reportaż

II Kongres Energetyki Słonecznej – największe krajowe wydarzenie

w branży fotowoltaiki

12

Prawo

Kodeks sieci – geneza, podstawowe cele, implikacje

14

Technologie

Program kwalifikacji produktów PQP PV EVOLUTION LABS

dla modułów fotowoltaicznych

18

Fotowoltaika perowskitowa – cz. 1

22

Wywiad

Złącza to niedoceniany element instalacji PV. Rozmowa z mgr inż. Alicją Miłosz,

product managerem ds. fotowoltaiki w firmie SEMICON

26

Polski rynek lubi dobre produkty w dobrej cenie. Rozmowa z Danielem Moczulskim,

CEE territory managerem w GoodWe Europe GmbH

28

Rynek – prezentacje

Ładowanie na własnych warunkach. FRONIUS

30

Falownik Kehua 1100 V 125 kW – urządzenie kluczowe

dla komercyjnych i przemysłowych elektrowni fotowoltaicznych. KEHUA

22

Rozwiązania SAJ odpowiedzią na potrzeby rynku magazynów energii

dla prosumentów w Polsce. SAJ

34

Soltec wiodącym dystrybutorem marki Trina Solar w Polsce. SOLTEC

37

Renac Power dostarcza systemy magazynowania energii w Wielkiej Brytanii. RENAC

38

Europejska marka modułów fotowoltaicznych doceniona przez rynek polski. RECOM

40

GREENPOWER – pozytywna energia na targach. MTP

41

Aktualności

Kraj

48

Świat

53

rAPOrT

magazyn fotowoltaika 3/2021

W

lipcu 2021  r. polskie elektrownie wyprodukowały

14 679,7 GWh energii elektrycznej (rys. 1), z czego 14%,

czyli 2027,7 GWh, pochodziło z  odnawialnych źródeł energii.

Udział fotowoltaiki w  produkcji energii ze źródeł OZE wynosi

39%. Elektrownie fotowoltaiczne wykazały największą dynamikę

wzrostu r/r w produkcji energii elektrycznej. W lipcu 2020 r. pro-

dukcja ze źródeł PV wyniosła 282 GWh, a w lipcu 2021 r. 554,2

GWh. Oznacza to, że nastąpił wzrost o 96,5%.

Słońce i wiatr największymi źródłami OZE

Największymi źródłami OZE są słońce i  wiatr. Na koniec

lipca br. moc zainstalowana instalacji fotowoltaicznych wyniosła

5626 MW, natomiast wiatrowych 6674 MW. Fotowoltaika stanowi

39% mocy wszystkich źródeł OZE. Dynamika wzrostu mocy PV

rok do roku wyniosła 210,6% (rys. 2).

Wzrost liczby prosumentów

Na koniec lipca 2021 r. liczba prosumentów wprowadzających

energię elektryczną do sieci OSD wyniosła 631 443, z czego 631 214

to instalacje fotowoltaiczne. Łączna moc instalacji prosumenckich

wyniosła 4200,4 MW. W tym okresie prosumenci wprowadzili do

sieci 378 378,4 MWh (zob. Tabela 1).

Nowe instalacje OZE

W lipcu br. powstało 30 992 szt. nowych instalacji z wyko-

rzystaniem odnawialnych źródeł energii. Prawie wszystkie to

instalacje fotowoltaiczne, bowiem ich liczba wyniosła 30 990 szt.

Łącznie przybyło 402,05 MW mocy zainstalowanej OZE (zob.

Tabela 2).

Źródło: Informacja Statystyczna o energii elektrycznej, lipiec 2021. ARE

Słońce jednym z dwóch największych

źródeł OZE

Na koniec lipca br. udział źródeł OZE w produkcji energii elektrycznej w Polsce wyniósł 14%. Moc zainstalowana fotowoltaiki to 39%

mocy wszystkich źródeł OZE. Liczba prosumentów wzrosła do ponad 630 tys.

Tabela 2. Nowe instalacje odnawialnego źródła energii (na podst. sprawozdań

operatorów systemu elektroenergetycznego) Źródło: ARE

Rodzaj instalacji OZE

Liczba

jednostek

Moc

zainstalowana

Liczba

jednostek

Moc

zainstalowana

lipiec 2021

styczeń – lipiec 2021

Jednostki miary

Jednostki miary

szt.

MW

szt.

MW

wodne

20

3,62

wiatrowe

2

86,38

24

420,55

fotowoltaiczne (PV) 

30 990

315,68

182 003

1672,08

hybrydowe 

2

0,01

biogazowe

26

6,63

biomasowe

1,04

Razem instalacje

odnawialnego

źródła energii 

30 992

402,05

182 083

2103,91

Tabela 1. Podstawowe informacje o prosumentach energii odnawialnej.

Źródło: ARE

Rodzaj instalacji OZE

Liczba

jednostek

Moc

zainstalowana

Energia elektryczna

wprowadzona do sieci

OSD

Lipiec 2021

Lipiec

2021

styczeń – lipiec

2021

Jednostki miary

szt.

MW

MWh

wodne

67

1,1

145,3

1290,4

wiatrowe

73

0,3

11,5

42,0

fotowoltaiczne (PV)

631 214

4 197,9

378 135,5

1 598 861,1

hybrydowe

38

0,5

32,2

130,8

biogazowe

29

0,5

40,7

227,3

biomasowe

23

0,1

13,2

74,6

Razem prosumenci energii

odnawialnej

631 443

4200,4

378

378,4

1 600 626,3

Rys. 1. Produkcja energii elektrycznej w 2021 r. [GWh]. Źródło: ARE

Rys. 2. Moc elektryczna osiągalna w instalacjach OZE [MW]. Źródło: ARE

EP.MERSEN.COM

Z A B E ZP I EC ZE N I A P R ZE T Ę ŻE N I OW E

I P R ZE P I ĘC I OW E D O

I N S TA L AC J I

FOTOWO LTA I C ZN YC H

PROGRAM

HELIOPROTECTION®

ROZWIĄZANIA DO

FOTOWOLTAIKI

b i u r o . p o l s k a @ m e r s e n . c o m

Mersen property

FInAnSOWAnIe

magazyn fotowoltaika 3/2021

rogram dotyczy dofinansowania mikroinstalacji fotowol-

taicznych i wiatrowych oraz pomp ciepła o mocy powy-

żej 10 kW, ale nie większej niż 50 kW, w tym także instala-

cji hybrydowych oraz magazynów energii elektrycznej jako

instalacji towarzyszącej zwiększającej autokonsumpcję ener-

gii w miejscu jej wytworzenia. Nabór w tej części programu

potrwa do wyczerpania środków. Część 2 programu, realizo-

wana bezpośrednio przez Narodowy Fundusz Ochrony Śro-

dowiska i Gospodarki Wodnej, dotyczy dofinansowania bio-

gazowni rolniczych wraz z towarzyszącą instalacją wytwarza-

nia biogazu rolniczego (o mocy do 500 kW) oraz małych elek-

trowni wodnych o mocy do 500 kW, a także towarzyszących

im magazynów energii. Nabór w niej potrwa do 20 grudnia br.

lub do wyczerpania środków.

Uruchomienie programu zostało potwierdzone 28 września

br. przez ministra klimatu i  środowiska Michała Kurtykę oraz

wiceministra rolnictwa i  rozwoju wsi Szymona Giżyńskiego na

konferencji prasowej.

Dla kogo?

W obu częściach programu o dofi nansowanie ubiegać się mogą

osoby fi zyczne, właściciele lub dzierżawcy nieruchomości rolnych,

w których łączna powierzchnia użytków rolnych wynosi między

1 ha a  300 ha i  co najmniej od  roku przed  złożeniem wniosku

o  udzielenie dofi nansowania prowadzą osobiście gospodarstwo

rolne, a  także osoby prawne (właściciele lub dzierżawcy nieru-

chomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych

zawiera się pomiędzy 1 ha a 300 ha i co najmniej od roku przed zło-

żeniem wniosku o udzielenie dofi nansowania prowadzą działalność

rolniczą lub działalność gospodarczą w zakresie usług rolniczych).

W jakiej formie?

W ramach ogłoszonego naboru w  części pierwszej

w WFOŚiGW można ubiegać się o dotacje, ale również nisko-

oprocentowane pożyczki wspierające realizację projektów oraz

dotacje i pożyczki (zarówno preferencyjne, jak i na warunkach

rynkowych) dla części drugiej.

Program Agroenergia

Dnia 1 października 2021 r. rusza nabór w pierwszej wdrażanej przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki

wodnej (WFOŚiGW) ze środków udostępnionych przez NFOŚiGW części programu Agroenergia.

www.pl.goodwe.com

SPRZEDAŻ

sales.pl@goodwe.com

SERWIS

service.pl@goodwe.com | +48 (62) 75 38 087

SPRAWDZONY PRODUCENT FALOWNIKÓW I

ROZWIĄZAŃ W ZAKRESIE MAGAZYNOWANIA ENERGII

Postaw na najwyższą jakość i sprawdzoną

wydajność w korzystnej cenie

Postaw na najwyższą jakość i sprawdzoną

wydajność w korzystnej cenie

wydajność w korzystnej cenie

WYSOKA MAKS.

SPRAWNOŚĆ

Nawet do 99%

ŁATWY MONTAŻ

Solidna, ale lekka konstrukcja

ZDALNY MONITORING

Bezpłatny portal lub aplikacja

mobilna SEMS

WIĘKSZE MOŻLIWOŚCI

PRZEWYMIAROWANIA

Nawet do 100% po stronie DC

OBECNOŚĆ W POLSCE

Lokalny zespół, serwis i wsparcie

techniczne

NISKIE NAPIĘCIE ROZRUCHOWE

Już od @40V

10 LAT GWARANCJI W STANDARDZIE

Na falowniki on-grid do 20kW dla instalatorów

GoodWe PLUS+*

*więcej informacji na temat programu pod adresem: www.pl.goodwe.com

ALL QUALITY MATTERS AWARD

Design

ZINTEGROWANE ZASILANIE

BEZPRZERWOWE

UPS do 10 ms w falownikach hybrydowych

STOPIEŃ OCHRONY

IP65

Falowniki od 0,7kW - do 250kW

finansowanie

10

magazyn fotowoltaika 3/2021

Budżet całego programu, łącznie z naborem, który odbył się

w 2019 r., to 200 mln zł (w tym bezzwrotne formy dofinansowa-

nia 153,4 mln zł, a zwrotne formy 46,6 mln zł). Ze względu na

to, że wsparcie finansowe w ramach programu Agroenergia będzie

udzielane wyłącznie w  ramach horyzontalnej pomocy publicz-

nej na ochronę środowiska, decydującym terminem kwalifikowa-

nia kosztów będzie dzień złożenia wniosku o wsparcie finansowe.

Przedsięwzięcia zgłaszane do dofinansowania nie mogą być także

rozpoczęte przed dniem złożenia wniosku.

Intensywność dofinansowania

W pierwszej części programu dofinansowanie w formie dota-

cji może sięgnąć do 20% kosztów kwalifikowanych dla instalacji

wytwarzających energię, zgodnie z poniższą tabelą:

Dla przedsięwzięć dotyczących budowy instalacji hybrydo-

wej, takich jak fotowoltaika wraz z pompą ciepła lub elektrownia

wiatrowa wraz z pompą ciepła, sprzężonej w jeden układ, dofinan-

sowanie wylicza się zgodnie z powyższą tabelą na podstawie mocy

zainstalowanej każdego urządzenia osobno oraz przewiduje się

dodatek w wysokości 10 tys. zł.

Możliwe jest uzyskanie dofinansowania w formie dotacji do

20% kosztów kwalifikowanych dla towarzyszących magazynów

energii, przy czym koszt kwalifikowany nie może wynosić więcej

niż 50% kosztów źródła wytwarzania energii. Warunkiem udziele-

nia wsparcia na magazyn energii jest zintegrowanie go ze źródłem

energii, które będzie realizowane równolegle w ramach projektu.

WFOŚiGW mogą udostępnić również pożyczki ze środków wła-

snych wspierające realizację projektów.

Warunki udzielania dofinansowania przez WFOŚiGW benefi-

cjentom końcowym:

––

W przypadku, gdy dofinansowanie stanowi pomoc

publiczną, stosuje się do niego przepisy rozporządzenia

Ministra Środowiska z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie

szczegółowych warunków udzielania horyzontalnej pomocy

publicznej na cele z zakresu ochrony środowiska (Dz. U. poz.

2250) dotyczące pomocy na inwestycje służące wytwarza-

niu energii z odnawialnych źródeł energii.

––

Przedsięwzięcie nie może być rozpoczęte przed dniem zło-

żenia wniosku o dofinansowanie. Przez rozpoczęcie przed-

sięwzięcia należy rozumieć zamówienie lub zakup urządzeń

(pomp ciepła, magazynów i innych instalacji wymienionych

w części 7.5 programu, których dotyczy wniosek o dofinan-

sowanie), a także zawarcie umowy na ich montaż lub zlece-

nie tego montażu w innej formie.

––

Dofinansowanie wypłacane jest w formie refundacji ponie-

sionych kosztów po zakończeniu inwestycji.

––

Zakończenie przedsięwzięcia rozumiane jest jako przyłącze-

nie mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej oraz zawar-

cie umowy kompleksowej z przedsiębiorstwem energetycz-

nym, a w przypadku przedsięwzięć dot. pompy ciepła, maga-

zynów energii oraz systemów off-grid, poprzez uzyskanie

protokołu odbioru.

––

Urządzenia muszą być instalowane jako nowe, wyproduko-

wane w ciągu 24 miesięcy przed montażem.

––

Beneficjent zobowiązany jest do eksploatacji instalacji (we

wskazanej we wniosku lokalizacji) przez co najmniej 3 lata

od dnia zakończenia przedsięwzięcia.

––

Dofinansowanie nie może być udzielone na instalacje sfi-

nansowane lub realizowane z innych środków publicznych,

z wyłączeniem środków zwrotnych z WFOŚiGW.

––

W przypadku przedstawienia kosztu zakupu i  montażu

instalacji dofinansowanej ze środków Programu priory-

tetowego „Agroenergia” do rozliczenia w ramach ulgi ter-

momodernizacyjnej, kwota przedstawiona do odliczenia

od  podatku będzie pomniejszona o  kwotę otrzymanego

dofinansowania.

W drugiej części programu dofinansowanie w formie pożyczki

może sięgnąć do 100% kosztów kwalifikowanych, a dofinansowa-

nie w formie dotacji do 50% kosztów kwalifikowanych, zgodnie

z poniższą tabelą: 

Dofinansowanie w  formie dotacji  może wynieść do 20%

kosztów kwalifikowanych  dla towarzyszących magazynów

energii. Warunkiem udzielenia wsparcia na magazyn energii jest

zintegrowanie go ze źródłem energii, które będzie realizowane

równolegle w ramach projektu.

Należy uwzględnić maksymalny jednostkowy koszt kwalifiko-

wany dla każdego rodzaju instalacji wytwarzania energii, zgodnie

z poniższą tabelą:

Źródło: NFOŚiGW

Moc instalacji [kW]

Dofinansowanie w formie dotacji

udział w kosztach

kwalifikowanych

nie więcej niż [zł]

0 < x ≤ 150

do 50%

1 800 000

150 < x ≤ 300

2 200 000

300 < x ≤ 500

2 500 000

Moc instalacji [kW]

Koszt kwalifikowany

0 < x ≤ 150

do 30 000 zł/kW

150 < x ≤ 300

do 25 000 zł/kW

300 < x ≤ 500

do 20 000 zł/kW

Moc instalacji [kW]

Dofinansowanie w formie dotacji

udział w kosztach

kwalifikowanych

nie więcej niż [zł]

10 < kW ≤ 30

do 20%

15 000

30 < kW ≤ 50

do 13%

25 000

reportaż

12

magazyn fotowoltaika 3/2021

ydarzenie zgromadziło ponad  400 uczestników, którzy

mogli wysłuchać wystąpień ekspertów, skorzystać z prze-

strzeni targowej oraz przeprowadzić spotkania B2B. Patronat

nad II Kongresem Energetyki Słonecznej objęli sekretarz stanu,

pełnomocnik rządu ds. OZE Ireneusz Zyska, Urząd  Regulacji

Energetyki i stowarzyszenie SolarPower Europe.

– Energetyka słoneczna ma teraz swój czas, dlatego cieszymy się,

że możemy spotkać się w tak dużym gronie i porozmawiać o przyszło-

ści sektora – powiedziała prezes Zarządu Polskiego Stowarzyszenia

Fotowoltaiki (PSF) Ewa Magiera.

Wśród  partnerów Kongresu byli najwięksi gracze tego sek-

tora, m.in. ONDE z grupy Erbud, niedawno debiutujące na GPW,

Huawei – jeden z liderów światowego rynku elektroniki, mający

ogromny udział w tworzeniu rozwiązań dla energetyki i rozwoju

smart cities, a także Electrum, od ponad 10 lat budujące farmy

słoneczne.

– W branży OZE jesteśmy obecni od wielu lat, rozwijaliśmy się

wraz z  nią. Jesteśmy przekonani, że dzięki takim wydarzeniom jak

Kongres Energetyki Słonecznej będziemy w stanie wypracować rozwią-

zania dla rozwoju energetyki w Polsce – mówi Piotr Gutowski, wice-

prezes ONDE SA.

Jak podkreśliła Ewa Magiera, prezes PSF, z tematów ważnych

dla rozwoju sektora, najważniejszy to kwestia przyłączeń do sieci.

Przyłączenia są główną barierą mogącą wyhamować rozwój foto-

woltaiki w  Polsce. Brakuje miejsc, gdzie duże farmy słoneczne

udałoby się przyłączyć bez dodatkowych inwestycji operatorów

sieciowych. Te z kolei inwestycje potrafią trwać wiele miesięcy,

a nawet lat. To wąskie gardło rozwoju fotowoltaiki.

Dynamiczny przyrost mocy nowych instalacji fotowol-

taicznych, trwający od dwóch lat, lokuje Polskę w europejskiej czo-

łówce pod względem tempa rozwoju. W Polsce przekroczyliśmy

II Kongres Energetyki Słonecznej

– największe krajowe wydarzenie

w branży fotowoltaiki

Organizowany przez Polskie Stowarzyszenie Fotowoltaiki II Kongres Energetyki Słonecznej był okazją, by po dłuższej przerwie

świętować sukcesy całego sektora fotowoltaicznego, ale też i rozmawiać o aktualnych wyzwaniach rynkowych.

Na zdjęciu od lewej: Jochen Hauff, wiceprezes SolarPower Europe, Ewa Magiera, prezes Zarządu PSF, Grze-

gorz Tobiszowski, poseł do Parlamentu Europejskiego

Fot. PSF

reportaż

13

magazyn fotowoltaika 3/2021

już 5 GW mocy zainstalowanych w energetyce słonecznej. Ale to

wciąż ponad 10 razy mniej niż Niemcy – kraj o podobnym poten-

cjale wytwórczym energii ze Słońca.

Rozwiązaniem, o  którym mówi się coraz częściej, jest cable

pooling, czyli możliwość wykorzystania jednego przyłącza dla

dwóch instalacji: fotowoltaicznej i wiatrowej. Praktyka ta, stosowana

już za granicą, pozwala w pełni wykorzystać infrastrukturę do pro-

dukcji energii – ze Słońca w ciągu dnia, szczególnie wiosną i latem,

a nocą i podczas chłodniejszych pór roku przede wszystkim z wiatru.

– Polska stoi przed olbrzymim wyzwaniem związanym z transfor-

macją energetyczną. Jednak ten trudny proces wiąże się z koniecznością

podjęcia szeregu działa regulacyjnych, które będą wspierać rozwój energii

odnawialnej w Polsce. Do pełnego wykorzystania jej potencjału niezbędne

są dziś konkretne narzędzia – linia bezpośredniej sprzedaży zielonej ener-

gii przemysłowi oraz możliwość współdzielenia infrastruktury energetycz-

nej przez farmy wiatrowe i słoneczne, czyli właśnie cable pooling – powie-

dział prezes Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej Janusz

Gajowiecki. – To tylko niektóre palące potrzeby stojące na drodze do

rozwoju całego sektora energetyki odnawialnej – podkreślił.

– Przyłączanie rozproszonych źródeł wytwórczych OZE do swo-

ich sieci średniego i wysokiego napięcia jest w interesie OSD – przeko-

nuje prezes Zarządu Centralnej Grupy Energetycznej Jacek Kosa-

kowski. Przypomina jedocześnie, że niemal wszyscy główni pol-

scy operatorzy sieci dystrybucyjnych są częścią pionowo skonso-

lidowanych grup energetycznych z dominującą pozycją państwa.

– Miejsce, w którym OSD się znaleźli, powoduje, że zapewnienie

przejrzystych, równych i niedyskryminujących zasad w dostępie do sieci

jest możliwe o tyle, o ile nie stoi w konflikcie z interesem pozostałych spółek

grupy. Tymczasem spółki Skarbu Państwa, wsłuchując się w komunikaty

polityczne o trwałym prymacie węgla, straciły dużo czasu, nie przygoto-

wując się odpowiednio do rozpoczynającej się transformacji energetycz-

nej. Teraz będą starały się stracony czas nadrobić. Niestety, nie mam prze-

konania, że będzie to uczciwa, rynkowa gra – powiedział Kosakowski.

Uczestnicy Kongresu dyskutowali też o  wyzwaniach,

przed jakimi stoi Polska w kontekście europejskiego Zielonego

Ładu, o  nowych modelach biznesowych i  trendach rozwoju

sektora. Jak mówi przewodniczący Grupy ds. Rozwoju w  Pol-

skim Stowarzyszeniu Fotowoltaiki Zbigniew Stępniewski, duże

nadzieje wiąże się z rozwijającą się technologią wodorową.

– Obecnie przeżywamy kolejną rewolucję wodorową, związaną

z powstaniem Polskiej Strategii Wodorowej oraz olbrzymimi środkami

w Krajowym Planie Odbudowy, przeznaczonymi na realizację strategii

wodorowej – podkreśla. – Konsumpcja nadwyżki energii powstałej na

farmach PV może zostać wykorzystana w procesie elektrolizy do pro-

dukcji wodoru, wspierając wiele sektorów, w tym motoryzacyjny, komu-

nikacyjny, czy w magazynach energii – wskazuje Stępniewski.

Jednym z wiodących tematów Kongresu była też zmiana łańcu-

chów dostaw, tak by ulokować więcej produkcji na terenie Europy.

Zwracał na to uwagę w posłaniu do uczestników kongresu pełno-

mocnik rządu ds. OZE Ireneusz Zyska. Jednym z celów rządu jest

maksymalizacja polskiej myśli technicznej w  łańcuchu wartości

fotowoltaiki – wskazał Zyska.

Zyska zapewnił jednocześnie, że rząd  będzie podejmować

właściwe działania, by kontynuować kurs rozwoju OZE w Polsce.

Na wagę konstrukcji łańcuchów dostaw zwracał również uwagę

wiceprezes stowarzyszenia Solar Power Europe Jochen Hauff.

– Walczymy o wsparcie UE dla produkcji modułów w Europie – mówił.

– Chodzi o to, aby odtworzyć zdolności produkcyjne modułów PV

w Europie w sytuacji, gdy przechodzimy na nową jakość gospodarki. Po

pandemii jest dobry klimat, by przywracać niektóre produkcje – mówił

były wiceminister energii, a dziś europoseł Grzegorz Tobiszowski.

W jego ocenie, w czasie pandemii łańcuchy dostaw się załamały,

a teraz trwa wielka dyskusja o tym, w jakim kształcie je odtworzyć.

Polska powinna brać w  niej udział. Zdaniem Tobiszowskiego,

nowy przemysł związany z fotowoltaiką jest szansą dla takich tere-

nów jak Śląsk.

Według wiceprezesa PGNiG Arkadiusza Sekścińskiego, kon-

sumenta najbardziej interesuje to, ile płaci, a to właśnie fotowol-

taika oraz lądowa energetyka wiatrowa dostarczają energii poniżej

cen rynkowych i pozwalają ostateczną cenę obniżać. Również firmy

działające w sektorze oil & gas muszą poważnie pochodzić do trans-

formacji i szybko myśleć o zmianach – zaznaczył Sekściński.

Magazyn Fotowoltaika był patronem medialnym wyda-

rzenia. III Kongres Energetyki Słonecznej jest zaplanowany

na przyszły rok.

Fot. PSF

Fot. PSF

Fot. PSF

PrAWO

14

magazyn fotowoltaika 3/2021

odeks sieci dotyczący wymagań dla generatorów energii

elektrycznej NC RfG (Network Codes Requirement for

Generators) jest postrzegany jako jeden z głównych czynników

stymulujących tworzenie zharmonizowanych rozwiązań i produk-

tów niezbędnych do sprawnego działania paneuropejskiego i glo-

balnego rynku technologii generatorów. Celem tego Kodeksu jest

przedstawienie zestawu spójnych wymagań dla sprawnego, zin-

tegrowanego funkcjonowania rynku energii elektrycznej w UE.

Opublikowane Kodeksy sieciowe w poszczególnych krajach stają

się przepisami prawa.

Szybkie ukończenie w  pełni funkcjonującego i  wzajemnie

połączonego wewnętrznego rynku energii ma kluczowe znaczenie

dla utrzymania bezpieczeństwa dostaw, zwiększenia konkurencyj-

ności i zapewnienia wszystkim konsumentom możliwości zakupu

energii po przystępnych cenach. W celu zapewnienia bezpieczeń-

stwa w  ramach wzajemnie połączonego systemu przesyłowego

niezbędne było ustalenie wspólnego rozumienia wymagań mają-

cych zastosowanie do modułów wytwarzania energii.

Postanowienia ogólne rozporządzenia

Rozporządzenie ustanawia Kodeks sieci, który określa

wymogi dotyczące przyłączania do sieci zakładów wytwarzania

energii, synchronicznych modułów wytwarzania energii, modu-

łów parków energii i morskich modułów parków energii, do sys-

temu wzajemnie połączonego. Pomaga zatem zapewnić uczciwe

warunki konkurencji na wewnętrznym rynku energii elektrycznej,

zapewnić bezpieczeństwo systemu i integrację odnawialnych źró-

deł energii elektrycznej oraz ułatwić handel energią elektryczną

w całej Unii.

Najważniejsze założenia

Głównymi założeniami Kodeksu sieci są: określenie zharmo-

nizowanych przepisów dotyczących przyłączania do sieci modu-

łów wytwarzania energii w celu zapewnienia jasnych ram praw-

nych dla przyłączania do sieci, ułatwienie handlu energią elek-

tryczną w całej Unii, zapewnienie bezpieczeństwa systemu, uła-

twienie integracji odnawialnych źródeł energii elektrycznej,

Kodeks sieci – geneza, podstawowe cele,

implikacje

Dnia 17 maja 2016 r. weszło w życie Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r.

ustanawiające Kodeks sieci. Dokument zawiera wymogi w zakresie przyłączenia wytwórców energii elek-

trycznej do sieci elektroenergetycznej.

Mirosław Grabania

PrAWO

zwiększenie konkurencji i  umożliwienie bardziej efektywnego

wykorzystania sieci i zasobów z korzyścią dla konsumentów.

Bezpieczeństwo systemu zależy częściowo od  technicznych

możliwości modułów wytwarzania energii. W  związku z  tym

regularna koordynacja na poziomie sieci przesyłowych i dystry-

bucyjnych oraz odpowiednia wydajność sprzętu podłączonego

do sieci przesyłowej i dystrybucyjnej o wystarczającej odporno-

ści, aby radzić sobie z zakłóceniami i pomagać zapobiegać poważ-

nym zakłóceniom lub ułatwiać odbudowę systemu po awarii, są

podstawowymi warunkami wstępnymi.

Bezpieczna praca systemu jest możliwa tylko w przypadku ści-

słej współpracy właścicieli zakładów wytwarzania energii z opera-

torami systemów. W szczególności funkcjonowanie systemu w nie-

normalnych warunkach pracy zależy od reakcji modułów wytwa-

rzania energii na odchylenia od wartości odniesienia na jednostkę

napięcia i częstotliwości znamionowej. W kontekście bezpieczeń-

stwa systemu, sieci i moduły wytwarzania energii należy trakto-

wać jako jeden podmiot z punktu widzenia inżynierii systemu, bio-

rąc pod uwagę, że części te są współzależne. W związku z tym jako

warunek wstępny przyłączenia do sieci należy określić odpowied-

nie wymagania techniczne dla modułów wytwarzania energii.

Niniejsze rozporządzenie określa również obowiązki spoczy-

wające na operatorach systemów energetycznych. Obowiązki te

zostały opracowane i nałożone dla zapewnienia równych warun-

ków działania zainteresowanych podmiotów w  całej Unii oraz

przejrzystego i niedyskryminacyjnego wykorzystywania zdolno-

ści zakładów wytwarzania energii.

Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 ustanawiające

Kodeks sieci dotyczący wymagań dla przyłączania wytwórców do

sieci, ustanawia zharmonizowane zasady przyłączania modułów

wytwarzania energii. Kodeks defi niuje cztery kategorie lub typy

AD generatorów, które opierają się na maksymalnej mocy modułu

wytwarzania energii i poziomie jego napięcia przyłączeniowego.

Kodeks sieci opisuje wymagania dotyczące podłączenia gene-

ratorów do sieci na wszystkich poziomach napięcia. Koncentruje

się na transgranicznym handlu energią elektryczną. Regulacje

dotyczą m.in. możliwości stabilizacji częstotliwości, dostarczania

mocy biernej do punktu rozruchu dużych instalacji.

Wdrożenie Kodeksu sieciowego dotyczącego

wymagań przyłączenia wytwórców do sieci

w poszczególnych krajach UE

W maju 2018 r., dwa lata po opublikowaniu wymagań europej-

skiego Kodeksu sieci dla wytwórców (NC RfG), europejskie pań-

stwa członkowskie (PC) zostały zobowiązane do zawarcia odpo-

wiednich krajowych wdrożeń swoich indywidualnych Kodeksów

sieci. Oprócz zbioru wiążących wymagań przyłączenia do sieci

jako tzw. wymagań wyczerpujących, ustalonych dla wszystkich

krajów członkowskich, NC RfG wprowadził również zakresy nie-

wyczerpujących wymogów, które musiały zostać ukształtowane

przez państwa członkowskie pod  kątem ich krajowych imple-

mentacji. Stąd w całej Europie na scenie pojawia się pełna gama

nowych Kodeksów sieciowych. Postawiły one pewne wyzwania

wszystkim stronom zaangażowanym w  instalację i  eksploatację

Innowacyjne produkty

Innowacyjne technologie

Semicon Sp. z o.o.

ul. Zwoleńska 43/43A, 04-761 Warszawa

tel. 22 615-73-71 fotowoltaika@semicon.com.pl

ORYGINALNE ZŁĄCZA MC4

ORYGINALNE ZŁĄCZA MC4

ORYGINALNE ZŁĄCZA MC4

■Mała i stabilna rezystancja kontaktu

gwarantowana przez 25 lat

■Zabezpieczenia przed rozłączeniem

■Minimalne straty energii

■Maksymalny zysk z instalacji

Oferta:

■Złącza do rozdzielnic

■Złącza równoległe

■Przewody solarne

■Narzędzia do montażu

ż

FOTOWOLTAIKA

FOTOWOLTAIKA

FOTOWOLTAIKA

ec.staubli.com

prawo

16

magazyn fotowoltaika 3/2021

modułów wytwarzania energii (PGM). Zarówno producentom

w  zakresie rozwoju technologii i  projektowania ich urządzeń,

wykonawcom projektów w  zakresie planowania elektrycznego

i procesów rozruchu zgodnych z Kodeksem sieci oraz operatorom

systemów w odniesieniu do ich nowo zdefiniowanych obowiązków

w zakresie zapewnienia zgodności z Kodeksem sieci. Oprócz krajo-

wych definicji niewyczerpujących wymagań, aby rozróżnić cztery

różne typy PGM (A, B, C i D), europejskie państwa członkow-

skie musiały również zdefiniować trzy progi pod względem zain-

stalowanej mocy PGM, które mają być podłączone do sieci ener-

getycznej. Dla każdego typu obowiązują dodatkowe i różne wyma-

gania dotyczące podłączenia do sieci. Wreszcie w kwietniu 2019 r.

wszedł w życie NC RfG – głównie wraz ze wszystkimi implementa-

cjami krajowych Kodeksów sieci. W niektórych państwach człon-

kowskich musiały jednak wystąpić opóźnienia w publikacji.

Nowy i istniejący moduł wytwarzania energii

Zapisy i wymogi określone w Kodeksie sieci NC RfG co do

zasady dotyczą nowych modułów wytwarzania energii. Istnie-

jące moduły wytwarzania energii nie będą podlegały wymogom

tego rozporządzenia, z  zastrzeżeniem przypadków dotyczących

modernizacji lub wymiany urządzeń, mających wpływ na zdolno-

ści techniczne modułów wytwarzania energii.

Istniejący moduł wytwarzania energii będzie objęty stosowa-

niem NC RfG, jeżeli (art. 4 ust. 1):

––

został zmodyfikowany w takim stopniu, że jego umowa przy-

łączeniowa musi zostać zmieniona w znacznym stopniu;

––

organ regulacyjny lub, w stosownych przypadkach, państwo

członkowskie postanowi objąć moduł wytwarzania energii

wszystkimi lub niektórymi wymogami kodeksu sieci RfG

na wniosek właściwego operatora systemu przesyłowego

(OSP) – nie jest to planowane.

Zgodnie z  zapisami kodeksu na potrzeby jego stosowania

moduł wytwarzania energii uznaje się za istniejący, jeżeli (art. 4

ust. 2):

––

jest już przyłączony do sieci w dniu wejścia w życie kodeksu;

lub

––

właściciel zakładu wytwarzania energii zawarł ostateczną

i  wiążącą umowę zakupu podstawowej instalacji wytwór-

czej w terminie do dwóch lat od wejścia w życie niniejszego

rozporządzenia – tj. do 17 maja 2018 r. właściciel zakładu

wytwarzania energii musi powiadomić o zawarciu umowy

właściwego operatora systemu i właściwego OSP w terminie

30 miesięcy od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia –

tj. do 17 listopada 2018 r.

W powiadomieniu przekazywanym właściwemu operatorowi

systemu i właściwemu OSP przez właściciela zakładu wytwarzania

energii podaje się co najmniej tytuł umowy, datę jej podpisania i datę

wejścia w życie oraz specyfikację podstawowej instalacji wytwórczej,

która ma zostać zbudowana, zmontowana lub zakupiona.

Państwo członkowskie może postanowić, że w  określonych

okolicznościach organ regulacyjny może ustalić, czy moduł

wytwarzania energii należy uznać za istniejący moduł wytwarza-

nia energii czy za nowy moduł wytwarzania energii.

W Polsce Prawo energetyczne, zgodnie z  którym operator

systemu elektroenergetycznego do którego sieci są przyłączane,

urządzenia, instalacje lub sieci, o których mowa w Kodeksie sieci

NC RfG, może złożyć do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki

wniosek o rozstrzygnięcie, czy te urządzenia, instalacje lub sieci

spełniają wymogi uznania ich za istniejące czy nowe.

Procedura certyfikacji zgodności urządzeń z  wymogami

Kodeksu sieci NC RfG objęła falowniki fotowoltaiczne. Niestety,

zdaniem przedstawicieli producentów i  dystrybutorów falow-

ników PV, procedury w  Polsce okazały się pracochłonne, dość

skomplikowane oraz budziły zastrzeżenia i wątpliwości.

Art. 2 pkt 47 Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/631 z dnia

14 kwietnia 2016 r. ustanawiającego Kodeks sieci zawiera definicję:

„certyfikat sprzętu” oznacza dokument wydawany przez upo-

ważniony podmiot certyfikujący dla sprzętu używanego w module

wytwarzania energii, jednostce odbiorczej, systemie dystrybucyj-

nym, instalacji odbiorczej lub systemie HVDC. W  certyfikacie

sprzętu określa się zakres jego ważności na poziomie krajowym

lub na innym poziomie, na którym wybiera się określoną wartość

z zakresu dopuszczonego na poziomie europejskim. W celu zastą-

pienia określonych części procesu weryfikacji spełnienia wymo-

gów, certyfikat sprzętu może uwzględniać modele potwierdzone

rzeczywistymi wynikami testów.

Uwzględniając informacje od  uczestników rynku oraz bio-

rąc pod uwagę czas niezbędny do uzyskania certyfikatów zgod-

ności, w celu uniknięcia zakłóceń w procesie przyłączania instala-

cji wytwórczych, przedłużony został okres przejściowy na warun-

kach określonych poniżej:

Fot. PSE

PrAWO

Literatura:

1.

Warunki i procedury wykorzystania certyfi katów w procesie przyłączenia modułów wytwarzania energii do sieci elektroenergetycznych- aktualizacja, https://www.pse.pl/-/warunki-i-procedury-wykorzystania-certyfi ka-

tow-w-procesie-przylaczenia-modulow-wytwarzania-energii-do-sieci-elektroenergetycznych-aktualizacja

2.

Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r. ustanawiające kodeks sieci dotyczący wymogów w zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci, Dz.U. L 112 z 27.04.2016 r., https://eur-lex.eu-

ropa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:02016R0631-20160427&qid=1591185670011&from=PL

Etap I – możliwość stosowania deklaracji zgodności na dotych-

czasowych zasadach do dnia 31 lipca 2021 r.

Etap II – w  okresie od  1 sierpnia 2021  r. do 30 kwiet-

nia 2022 r. w miejsce certyfi katów potwierdzających spełnie-

nie wymogów Kodeksu sieci NC RfG oraz Wymogów ogól-

nego stosowania wynikających z Rozporządzenia Komisji (UE)

2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r. ustanawiającego Kodeks

sieci dotyczący wymogów w  zakresie przyłączenia jednostek

wytwórczych do sieci (NC RfG), wystawianych na podstawie

programu certyfi kacji zgodnego z dokumentem Warunki i pro-

cedury wykorzystania certyfi katów w  procesie przyłączania

modułów wytwarzania energii do sieci elektroenergetycznych,

możliwość stosowania:

certyfi katów na zgodność z wymogami Kodeks sieci NC RfG

lub

certyfi katów na zgodność z normą PN –EN 50549-1 i/lub

PN –EN 50549-2 wyłącznie wraz z dokumentem potwier-

dzającym, że zgodnie z  zawartą umową z  jednostką cer-

tyfi kującą przystąpiono do procesu uzyskania certyfi -

katu potwierdzającego spełnienie wymogów Kodeksu sieci

NC RfG oraz Wymogów ogólnego stosowania wynikając

z Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwiet-

nia 2016 r. ustanawiającego Kodeks sieci dotyczący wymo-

gów w zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci

(NC RfG), na podstawie programu certyfi kacji zgodnego

z dokumentem Warunki i procedury wykorzystania certyfi -

katów w procesie przyłączania modułów wytwarzania ener-

gii do sieci elektroenergetycznych.

Etap III – od  1 maja 2022  r. wymóg obligatoryjnego sto-

sowania certyfi katu potwierdzającego spełnienie wymogów

Kodeksu sieci NC RfG oraz Wymogów ogólnego stosowania

wynikające z  Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/631 z  dnia

14 kwietnia 2016  r. ustanawiającego Kodeks sieci dotyczący

wymogów w  zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do

sieci (NC RfG), na podstawie programu certyfi kacji zgodnego

z dokumentem Warunki i procedury wykorzystania certyfi katów

w procesie przyłączania modułów wytwarzania energii do sieci

elektroenergetycznych.

Cały system wymogów NC RfG i certyfi katy zgodności dla

falowników w  Polsce nadzorują: spółka Polskie Sieci Energe-

tyczne (PSE) oraz Polskie Towarzystwo Przesyłu i  Rozdziału

Energii Elektrycznej (PTPiREE).

EWS GmbH & Co. KG

Am Bahnhof 20

24983 Handewitt / Niemcy

www.photovoltaics.eu/pl

info@photovoltaics.eu

+49 46 08 / 67 81

+49 46 08 / 16 63

■ Najlepsze produkty

■ Atrakcyjne ceny

■ Znakomita obsługa

18

magazyn fotowoltaika 3/2021

technologie

raz z rozwojem rynku inwestorzy i nabywcy potrzebują

właściwych danych i  odpowiednich narzędzi do oceny

modułów fotowoltaicznych. Branża fotowoltaiczna zmienia się

– i to szybko. Pięć lat temu światowy rynek energii słonecznej

osiągnął moc zaledwie 70 GW. W tym roku może przekroczyć

200 GW. Aby sprostać zapotrzebowaniu, producenci muszą każ-

dego dnia produkować ponad  1,5  mln modułów fotowoltaicz-

nych, otwierając nowe fabryki na całym świecie. Od  nowator-

skich projektów ogniw po moduły wielkoformatowe – dzisiejsi

nabywcy mają o  wiele więcej opcji wyboru niż kiedykolwiek

wcześniej.

Program kwalifikacji produktów (PQP – ang.

Product Qualification Program) modułów

fotowoltaicznych

Program opracowany w  2012 roku dostarcza niezależnych

danych dotyczących niezawodności i wydajności urządzeń foto-

woltaicznych oraz pozwala zdobyć uznanie wśród nabywców tym

producentom, którzy wyróżniają się dobrymi wynikami osiąga-

nymi w testach.

PQP zaczyna się od procedury świadka fabrycznego PVEL,

podczas której audytorzy monitorują produkcję i rejestrują zesta-

wienia materiałowe (BOM-ang. Bill of materials) każdego modułu

przedłożonego do testów. Po wysyłce, w laboratoriach PVEL mie-

rzy się moc wyjściową i  ocenia stan fizyczny każdego modułu

przed  przeprowadzeniem rozszerzonych testów niezawodno-

ści i wydajności. Każdy produkt fotowoltaiczny przechodzi uni-

kalną sekwencję testów zaprojektowanych przez PVEL z regular-

nymi informacjami zwrotnymi od rynku, w tym dalszych nabyw-

ców, niezależnych inżynierów, producentów i wiodących instytu-

cji badawczych na całym świecie.

Czym są PQP?

Flagowe Programy Kwalifikacji Produktów (PQP) PVEL

zostały opracowane i uruchomione w 2012 roku, mając na uwa-

dze dwa cele:

1.

Dostarczanie nabywcom i  inwestorom elektrowni PV nie-

zależnych, spójnych danych dotyczących niezawodności,

wydajności i trwałości sprzętu fotowoltaicznego.

2.

Zapewnienie należnego uznania producentom modułów,

którzy wyprzedzają konkurencję pod  względem jakości

i trwałości produktu.

Nieustannie ulepszany program testowy dostosowywany

jest do stale zmieniających się, unowocześnianych oraz zupeł-

nie nowych technologii stosowanych w  modułach PV przez

Program kwalifikacji produktów PQP

PV EVOLUTION LABS dla modułów

fotowoltaicznych

Projekty fotowoltaiczne są planowane przy użyciu zaawansowanych modeli przychodów i uzysków ener-

gii, ale modele te są tak dokładne, jak dane za nimi stojące. PQP PVEL zastępują założenia dotyczące

wydajności miernikami empirycznymi. Producenci, którzy uczestniczą w testach PQP PVEL, mogą udo-

stępniać raporty z testów, aby uzyskiwać dostęp do rozległej sieci deweloperów, projektów, inwestorów

i innych spółek niższego szczebla PVEL przeprowadzających techniczne Due Diligence (kompleksowe

badanie kondycji przedsiębiorstwa). Historyczna karta wyników pokazuje najlepszych wykonawców i ich

historię uczestnictwa od czasu pierwszej karty wyników PVEL opublikowanej w 2014.

Mirosław Grabania

Źródło: PVEL

Źródło: PVEL

19

magazyn fotowoltaika 3/2021

technologie

producentów. Dzięki takim adaptacjom kupujący mogą dokony-

wać świadomych wyborów oraz podejmować świadome decyzje

zakupowe. Do tej pory PVEL przetestował ponad 360 zestawień

materiałowych (BOM) od ponad 50 producentów modułów.

Pięć kategorii testów

Badanie TC – cykle termiczne

Tło testu

Wraz ze wzrostem lub spadkiem temperatury w terenie kompo-

nenty modułu fotowoltaicznego rozszerzają się lub kurczą. Przy róż-

nych współczynnikach rozszerzalności cieplnej komponenty mogą

rozszerzać się i kurczyć w różnym tempie w tych samych warun-

kach środowiskowych. To podkreśla znaczenie wiązania pomiędzy

każdą warstwą modułu fotowoltaicznego. Przykładowo zmęczenie

materiału w wyniku lutowania zwiększa spadek napięcia w module,

gdy prąd przepływa przez wewnętrzny obwód o wyższej rezystancji.

W ten sposób spada wydajność modułu, gdy słońce świeci

najmocniej.

Procedura testowa

Sekwencja cykli termicznych testu poddaje moduły ekstremal-

nym wahaniom temperatury w komorze środowiskowej. Moduły

są w niej schładzane do -40 °C, przetrzymywane, a następnie pod-

grzewane do 85 °C i ponownie przetrzymywane w tej tempera-

turze. Wraz ze wzrostem temperatury moduły są również pod-

dawane działaniu prądu o maksymalnej mocy. Cykl powtarza się

200 razy w trzech okresach, łącznie 600 cykli. Dla porównania

testy dla spełnienia normy IEC 61215 wymagają łącznie 200 cykli.

Badanie DH – ciepło i wilgoć

Tło testu

Moduły fotowoltaiczne doświadczają okresów wyso-

kiej temperatury i wilgotności nie tylko w regionach tropikal-

nych i subtropikalnych, lecz także w klimacie umiarkowanym.

W  takich warunkach komponenty gorszej jakości lub proces

laminowania niespełniający norm wykonawczych, mogą prowa-

dzić do degradacji lub przedwczesnej awarii. Test wilgotnego

ciepła odtwarza mechanizmy degradacji i  awarii, które mogą

wystąpić w terenie.

Procedura testowa

Test wilgotnego ciepła poddaje moduły działaniu w stałej tem-

peraturze 85 °C i 85% wilgotności względnej w komorze środo-

wiskowej przez dwa okresy po 1000 godzin – dwa razy dłużej niż

wymagany test do certyfikacji IEC.

Połączenie wysokiej temperatury i intensywnej wilgoci mak-

symalne obciąża warstwy modułów fotowoltaicznych. Środowi-

sko o wysokiej temperaturze i braku prądu może prowadzić do

destabilizacji pasywowanych kompleksów BO (bor-tlen) w nie-

których komórkach PERC. W obecnym PQP, aby zbadać to zja-

wisko, PVEL dodał proces stabilizacji BO (borowo-tlenowej) po

teście DH.

Badanie MSS – sekwencja naprężeń mechanicznych

Tło testu

Nadmierne naprężenia termiczne i mechaniczne mogą powo-

dować powstawanie mikropęknięć w ogniwach fotowoltaicznych.

Naprężenia mogą wystąpić podczas:

––

lutowania ogniw, laminowania i innych procesów wytwarza-

nia modułów;

––

występowania wahań temperatury, wiatru, opadów śniegu,

gradu i innych niekorzystnych warunków środowiskowych;

––

transportu, instalacji lub konserwacji.

Jeśli pęknięcia ograniczają przepływ prądu przez ogniwo,

moduły mogą wytwarzać mniej energii. Mogą również tworzyć

hotspoty, wprowadzając zagrożenia dla bezpieczeństwa systemu

i miejsc, w którym pracują.

Historyczna karta wyników. Producenci są uszeregowani według liczby lat, przez które zostali uznani za naj-

lepszych wykonawców, w porządku alfabetycznym. Źródło: PVEL

Degradacja mocy pod wpływem TC. Źródło PVEL

Degradacja mocy pod wpływem MSS. Źródło PVEL

20

technologie

magazyn fotowoltaika 3/2021

Procedura testowa

MSS, dodany do PQP PVEL w 2019 roku, łączy testy: statycz-

nego obciążenia mechanicznego (SML), dynamicznego obciąże-

nia mechanicznego (DML), cykli termicznych i zamarzania wil-

goci w celu tworzenia w podatnych modułach przegubów i pro-

pagacji pęknięć, które miałyby miejsce w warunkach polowych.

W przypadku SML moduły zamontowane na dwóch szynach

i zabezpieczone w typowych miejscach mocowania na ziemi pod-

legają trzem rundom jednogodzinnej siły docisku i jednej godzinie

z siłą docisku przy 2400 Pa. W przypadku DML moduły są pod-

dawane 1000 cyklom naprzemiennego dodatniego i  ujemnego

obciążenia przy 1000 Pa. Aby zasymulować stres środowiskowy,

moduły przechodzą 50 cykli termicznych od +85 °C do -40 °C,

następnie 10 cykli składających się z: zamrażania w wilgoci, działa-

nia wysokiej temperatury i wilgotności po których następuje gwał-

towny spadek do temperatur ujemnych. MSS jest zgodny z normą

IEC TS 63209-1:2021 dla rozszerzonych testów niezawodności.

Badanie PID – degradacja indukowanym napięciem

Tło testu

Degradacja indukowana potencjałem (PID) pojawiła się

w ciągu ostatnich 10 lat wraz z rozwojem wyższych napięć syste-

mowych i systemów nieuziemionych. PID może wystąpić w ciągu

kilku tygodni lub nawet kilku dni od uruchomienia systemu. Zwy-

kle występuje, gdy wewnętrzny obwód elektryczny PV jest spola-

ryzowany ujemnie w stosunku do uziemienia.

Napięcie między ramą a ogniwami może powodować dryfowanie

jonów sodu ze szkła w kierunku powierzchni ogniwa, która zazwyczaj

ma powłokę antyrefleksyjną z azotku krzemu (SiN). Jeśli otworki,

zwane również bocznikami, w tej powłoce są wystarczająco duże, aby

umożliwić wnikanie jonów sodu do komórki, wydajność może być

nieodwracalnie zmniejszona. Dodatkowo napięcie to może powodo-

wać nagromadzenie ładunku statycznego, co może również zmniej-

szyć wydajność, chociaż efekt ten jest zwykle odwracalny.

Procedura testowa

Po umieszczeniu modułu w  komorze środowiskowej napię-

cie polaryzacji równe maksymalnemu napięciu systemu modułu

(1000 V lub 1500 V) jest stosowane przy 85 °C i 85% wilgotności

względnej przez dwa cykle po 96 godzin.

Te symulowane warunki temperatury, wilgoci i  polaryzacji

napięcia pomagają ocenić możliwe mechanizmy degradacji i awa-

rii związane ze zwiększonymi prądami upływowymi.

Badania LID – degradacja indukowana światłem – oraz

LETID – degradacja indukowanym światłem i  podwyższoną

temperaturą

Tło testu

LID ogólnie odnosi się do szybkiej utraty mocy spowodowanej

obecnością niestabilnych związków boru i tlenu, która występuje,

gdy moduły krystaliczne typu p są po raz pierwszy wystawione

na działanie światła słonecznego. Producenci modułów Al-BSF

historycznie gwarantowali 3% degradacji w skali roku dla modu-

łów monokrystalicznych i 2,5% dla modułów polikrystalicznych.

Perspektywy dla nowoczesnych ogniw PERC i PERT są znacznie

mniej jasne. Są one poddawane obróbce przed produkcją modu-

łów, co prowadzi do historycznie niskiego poziomu LID, ale te

zabiegi mogą zwiększyć podatność na LETID. Degradacja induko-

wanym światłem i podwyższoną temperaturą wpływa na zaawan-

sowane architektury komórek polikrystalicznych i  monokrysta-

licznych. Wykazano, że degradacja LETID materializuje się, gdy

ogniwa osiągają podczas pracy temperatury powyżej 40 °C, co ma

miejsce nie tylko w gorących środowiskach, lecz także w regionach

o umiarkowanym klimacie podczas okresów wysokiego napromie-

niowania. Degradacja ostatecznie stabilizuje się i może z czasem

powrócić do normy, ale tempo regeneracji jest różne.

Procedura testowa

PVEL testuje statystycznie istotne 17 próbek pod kątem LID

w  PQP. Moduły są umieszczane na zewnątrz i  podłączone do

falownika w celu działania przy maksymalnej mocy. Są one pod-

dawane wielokrotnym testom nasiąkania, światłem i błyskami, aż

do osiągnięcia stabilności zgodnie z normą IEC 61215:2016.

Aby zmierzyć LETID, dwa moduły post-LID są umieszczane

w komorze środowiskowej w temperaturze 75 °C, podłączone do

źródła zasilania prądem o niskim natężeniu przez 486 godzin z cha-

rakteryzacją co 162 godziny. Symuluje to pracę modułu w pełnym

słońcu przy maksymalnej mocy. Warunki testowe są zaprojektowane

tak, aby powoli zbliżały się do maksymalnej degradacji LETID, aby

nie uruchamiać dodatkowych, innych mechanizmów degradacji.

Tworzenie PAN – pliki wydajności

Tło powstawania

W PVsyst (program do projektowania instalacji fotowol-

taicznych), branżowym standardowym programie do mode-

lowania służącym do przewidywania wydajności projektów

Źródło: PVEL

Źródło: PVEL

21

magazyn fotowoltaika 3/2021

technologie

fotowoltaicznych, pliki PAN modelują zachowanie modułów

fotowoltaicznych w  zależności od  natężenia promieniowania

i temperatury.

Specyfikacje arkusza danych modułu mogą być użyte do wyge-

nerowania funkcjonalnego pliku PAN, ale mogą nie definiować

wszystkich parametrów wydajności modułu w  wystarczającym

stopniu dla pełnego zakresu potencjalnych warunków napromie-

niowania i temperatury. PVEL mierzy te warunki w laboratorium,

aby zapewnić dokładniejsze dane wejściowe do modelowania.

Procedura tworzenia pliku PAN

Trzy identyczne moduły fotowoltaiczne są testowane

w  matrycy warunków pracy zgodnie z  normą IEC 61853-1,

w zakresie natężenia promieniowania od 100 W/m2 do 1100 W/m2

i w zakresie temperatur od 15 °C do 75 °C.

Następnie tworzony jest niestandardowy plik PAN z  para-

metrami modelu PVsyst zoptymalizowanymi pod  kątem ścisłej

zgodności między modelowanymi wynikami PVsyst a pomiarami

PVEL we wszystkich możliwych warunkach.

Prognozy uzysku energii mają duży wpływ na decy-

zje o  zakupie, obliczenia kosztu kapitału i  oceny ryzyka. Nie-

standardowy plik PAN dostarczony przez PVEL, który jest

oparty na mierzonym laboratoryjnie zachowaniu modułu foto-

woltaicznego w  zależności od  natężenia promieniowania

i temperatury, zapewni dokładniejsze modelowanie uzyskiwania

energii. Aby lepiej zilustrować wydajność zoptymalizowanych pli-

ków PAN, każdy raport PAN zawiera dwa wyniki symulacji loka-

lizacji: witrynę o mocy 1 MW w klimacie umiarkowanym i nachy-

leniu do 0° (w Bostonie, USA) oraz witrynę o mocy 1 MW w kli-

macie pustynnym przy nachyleniu 20° (w Las Vegas, USA).

Sekwencja trwałości arkusza tylnego BDS

Tło inspekcji wizualnej

Powszechne doniesienia o uszkodzeniach podkładek w modu-

łach pracujących w  terenie skłoniły PVEL do wprowadzenia

w  2019 roku do PQP badania trwałości podkładu (BDS-ang.

Backsheet Durability Sequence). Chociaż zwiększone zażółcenie

nie zawsze prowadzi do uszkodzenia warstwy spodniej w terenie,

to w niektórych przypadkach żółknięcie jest wskaźnikiem uszko-

dzenia mechanicznego, które prowadzi do kruchości i  pękania

w czasie eksploatacji modułu.

Metodyka

Podczas BDS PVEL wykonuje pomiary kolorymetrem w  10

różnych lokalizacjach podkładki, dla dwóch identycznych próbek

BOM. Pomiary wykorzystują układ  współrzędnych L*a*b* Com-

mission Internationale de l’Eclairage (CIE), gdzie b* oznacza współ-

rzędną żółto-niebieską. Wraz ze wzrostem zażółcenia rośnie również

wartość b*. Obliczenie delta b* ze średniego pomiaru początkowego

w trakcie BDS pomaga określić ilościowo zmianę zażółcenia.

Dlaczego testowanie ma znaczenie

Certyfikaty i  gwarancje są ważnymi warunkami wstępnymi

kwalifikującymi moduły fotowoltaiczne do zastosowań w syste-

mach PV na rynku globalnym oraz akceptacji finansowania tech-

nologii fotowoltaicznych. Certyfikaty nie zapewniają jednak nie-

zawodności modułom fotowoltaicznym, a gwarancje nie dają wła-

ścicielom aktywów pełnej ochrony w przypadku awarii modułu

w terenie.

Wadliwe moduły są identyfikowane i  sprawdzane podczas

inspekcji osób trzecich (takich jak niezależne laboratoria, eks-

perci), ale w przypadkach, w których nie jest przeprowadzana nie-

zależna inspekcja , wadliwe moduły mogą zostać wysłane na miej-

sce budowy elektrowni i zabudowane.

Chociaż w ciągu ostatnich kilku lat inspekcje i nadzór przepro-

wadzany przez strony trzecie stały się coraz bardziej powszechne,

ciągłe zmiany w technologii, materiałach i procesach produkcyj-

nych oznaczają, że utrzymanie stałej jakości pozostaje nieustan-

nym wyzwaniem.

Jednym ze sposobów minimalizowania ryzyka w megaskalo-

wych projektach fotowoltaicznych, a także każdych innych, jest

pozyskanie rzetelnych i prawdziwych danych o jakości produktu.

Dziś danych nie brakuje, jednak w świecie fałszywych wiado-

mości wyzwaniem jest znalezienie tych właściwych – takich, które

mają zasadnicze znaczenie dla każdej inwestycji.

Karta wyników PVEL klasyfikuje dostępne na rynku moduły

fotowoltaiczne poprzez swój Program Kwalifikacji Produktów,

kompleksowy, rygorystyczny reżim testowy, który ocenia nieza-

wodność i wydajność testowanych urządzeń.

Źródło:

1 2021-PV-Module-Reliability-Scoredcard_May-27-21

2. modulescorecard.pvel.com

3.pvel.com

Źródło: PVEL

Źródło: PVEL

22

magazyn fotowoltaika 3/2021

technologie

erowskit to minerał tlenku wapnia i tytanu o wzorze chemicz-

nym CaTiO3. Minerał został odkryty na Uralu w Rosji przez

Gustawa Rose’a w  1839  r. Rose nazwał znaleziony minerał na

cześć rosyjskiego mineraloga Lwa Perowskiego (1792–1856).

Najprostszym sposobem opisania struktury perowskitu jest

sześcienna komórka elementarna z atomami tytanu w rogach, ato-

mami tlenu w środkach krawędzi oraz atomem wapnia w środku.

Terminy

„perowskit”

i  „struktura perowskitu” są

często

używane

zamien-

nie – ale podczas gdy praw-

dziwy perowskit, który jest

minerałem, składa się z wap-

nia, tytanu i tlenu w postaci

CaTiO3, struktura perow-

skitu to wszystko, co ma ogólną

postać ABX3 i taką samą strukturę krystalograficzną jak perowskit

będący minerałem.

Budowa struktury perowskitowej

W zależności od tego, jakie atomy/cząsteczki są użyte w struk-

turze, perowskity w  znaczeniu struktur perowskitowych mogą

mieć imponujący zestaw interesujących właściwości, w tym kolo-

salną magnetooporność – ich opór elektryczny zmienia się, gdy

zostaną umieszczone w polu magnetycznym (co może być przy-

datne w mikroelektronice). Niektóre perowskity są nadprzewod-

nikami, co oznacza, że mogą przewodzić prąd bez żadnego oporu.

Materiały perowskitowe wykazują wiele innych interesujących

i intrygujących właściwości. Ferroelektryczność, uporządkowanie

ładunków, transport zależny od spinu, wysoka moc cieplna oraz

wzajemne oddziaływanie właściwości strukturalnych, magnetycz-

nych i transportowych są powszechnie obserwowanymi cechami

w tej rodzinie. Perowskity stwarzają zatem ekscytujące możliwości

dla fizyków, chemików i naukowców zajmujących się materiałami.

Zastosowania

Materiały perowskitowe wykazują intrygujące i niezwykłe wła-

ściwości fizyczne, które zostały szeroko zbadane zarówno pod kątem

praktycznych zastosowań, jak i  modelowania teoretycznego,

a materiałoznawstwo i  zastosowania perowskitów stanowią sze-

roki obszar badawczy otwarty na wiele rewolucyjnych odkryć dla

nowych koncepcji urządzeń. Potencjalne zastosowania perowskitów

= struktur perowskitowych są zróżnicowane i obejmują wykorzy-

stanie tych struktur w czujnikach i elektrodach katalitycznych, nie-

których typach ogniw paliwowych, ogniwach słonecznych, laserach,

urządzeniach pamięciowych i zastosowaniach spintronicznych.

Perowskity w fotowoltaice

Ogniwa słoneczne są obecnie najbardziej znanym zastoso-

waniem perowskitu, ponieważ syntetyczne perowskity są uzna-

wane za potencjalne niedrogie materiały bazowe dla wysoko-

wydajnej komercyjnej fotowoltaiki. Fotowoltaika z  perowskitu

stale przechodzi badania i ulepszenia, od zaledwie 2% w 2006 r.

do ponad 20,1% w 2015 r., aby obecnie osiągnąć 25% sprawności

ogniwa. Eksperci prognozują, że rynek fotowoltaiki perowskito-

wej w 2025 r. osiągnie 214 mln USD.

Fotowoltaika perowskitowa ma szeroką przerwę energe-

tyczną. Stwarza to możliwość połączenia perowskitów z technolo-

gią fotowoltaiczną o niskiej przerwie wzbronionej, co spowoduje

poprawę wydajności i będzie miało znaczenie na wysoce konku-

rencyjnym rynku, na którym koszty systemu zależą od wydajno-

ści. Ponadto ogniwa słoneczne perowskitowe oferują dodatkowe

atrybuty, takie jak elastyczność i półprzezroczystość, są cienko-

warstwowe, lekkie i mają niskie koszty przetwarzania.

Oryginalny perowskit powstał jako prosty wariant barwni-

kowego ogniwa słonecznego DSSC (ang. dye-sensitized solar cell),

w  którym perowskit był tylko barwnikiem, ale struktura urzą-

dzenia ewoluowała w kierunku nowego i potencjalnego systemu

architektury planarnej (wszystkie procesy prowadzące do uzyska-

nia struktur odbywają się na jednej stronie powierzchni). Perow-

skity oferują znaczną przewagę nad krzemem w zastosowaniach

Fotowoltaika perowskitowa – cz. 1

Perowskity to klasa materiałów o podobnej strukturze, które wykazują niezliczone ekscytujące właściwo-

ści, takie jak nadprzewodnictwo, magnetooporność i inne. Te łatwo syntetyzowane materiały są uważane

za przyszłość ogniw słonecznych, ponieważ ich charakterystyczna struktura sprawia, że idealnie nadają się

do taniej i wydajnej fotowoltaiki. Przewiduje się również, że będą odgrywać znaczącą rolę w akumulatorach

pojazdów elektrycznych nowej generacji, czujnikach, laserach i wielu innych.

Mirosław Grabania

Fot. 2. Ogniwo perowskitowe i ogniwo tandemowe. Źródło: https://www.energy.gov/eere/solar/perovski-

te-solar-cells

Fot. 1. Struktura perowskitu.

Źródło: commons.wikimedia.org

23

magazyn fotowoltaika 3/2021

technologie

PV, ponieważ reagują na szerszy zakres częstotliwości światła

widzialnego, co oznacza, że przekształcają więcej światła słonecz-

nego w energię elektryczną niż krzem.

Technologia nie jest jednak jeszcze w pełni gotowa komercyj-

nie, a ogniwa słoneczne perowskitowe będą musiały stawić czoła

kilku wyzwaniom, zanim będzie można osiągnąć komercyjny suk-

ces. Wśród tych problemów wymienia się: trwałość ogniw, stabil-

ność, słabą stabilność w wilgotnym powietrzu oraz ryzyko, że urzą-

dzenia te mogą uwolnić ołów, wysoce toksyczny pierwiastek, do

środowiska.

Co to jest ogniwo słoneczne perowskitowe?

Powstaje nowa klasa cienkowarstwowych ogniw fotowol-

taicznych, zwana również fotowoltaikami trzeciej generacji, która

odnosi się do fotowoltaiki wykorzystującej technologie mające

potencjał do pokonania obecnych ograniczeń wydajności lub

oparte na nowych materiałach. Ta trzecia generacja fotowoltaiki

obejmuje: DSSC, fotowoltaikę organiczną (OPV), fotowoltaikę

z kropką kwantową (QD) i fotowoltaikę perowskitową.

Ogniwo słoneczne perowskitowe to rodzaj ogniwa słonecz-

nego, który zawiera związek strukturalny perowskitu, najczęściej

hybrydowy organiczno-nieorganiczny materiał na bazie ołowiu lub

halogenku cyny, jako warstwę aktywną zbierającą światło. Mate-

riały perowskitowe, takie jak halogenki ołowiu metyloamoniowe,

są tanie i stosunkowo proste w produkcji. Perowskity posiadają nie-

odłączne właściwości, takie jak szerokie spektrum absorpcji, szybka

separacja ładunków, duża odległość transportu elektronów i dziur,

długi czas życia separacji nośników i inne, co czyni je bardzo obie-

cującymi materiałami do półprzewodnikowych ogniw słonecznych.

Ogniwa słoneczne z perowskitu to bez wątpienia wschodząca

gwiazda w  dziedzinie fotowoltaiki. Wywołują podekscytowanie

w branży energii słonecznej dzięki swojej zdolności do pochła-

niania światła na prawie wszystkich widzialnych długościach fal,

wyjątkowej wydajności konwersji energii przekraczającej już 20%

w laboratorium i względnej łatwości wytwarzania.

Jakie są zalety ogniw słonecznych Perovskite?

Mówiąc prościej, ogniwa słoneczne perowskitowe mają na celu

zwiększenie wydajności i obniżenie kosztów energii słonecznej. PV

Perovskite, rzeczywiście, obiecują wysoką wydajność, a także niski

potencjał materiału i zmniejszone koszty przetwarzania. Dużą zaletą

perowskitów PV w porównaniu z konwencjonalną technologią sło-

neczną jest to, że mogą reagować na różne długości fal światła, które do

nich dociera, co pozwala im przekształcać więcej światła słonecznego

w energię elektryczną.

Co więcej, oferują elastyczność, półprzezroczystość, dopa-

sowane rozmiary, lekkość i wiele więcej. Naturalnie projektanci

elektroniki i badacze są pewni, że takie cechy otworzą o wiele wię-

cej zastosowań dla ogniw słonecznych.

Co dalej?

Chociaż rzeczywiście istnieją poważne wyzwania, ogniwa sło-

neczne perowskitowe są nadal reklamowane jako technologia PV

przyszłości, a wiele prac rozwojowych i badań wkłada się w jej

urzeczywistnienie. Naukowcy i firmy pracują nad zwiększeniem

wydajności i  stabilności, wydłużeniem żywotności i  zastąpie-

niem materiałów toksycznych bezpieczniejszymi. Badacze przy-

glądają się również korzyściom płynącym z łączenia perowskitów

z innymi technologiami, takimi jak krzem, w celu stworzenia tzw.

ogniw tandemowych.

Jednym z  liderów technologii ogniw perowskitowych jest

polska firma Saule Technologies. Pierwsza w  świecie otwo-

rzyła linię technologiczną produkującą ogniwa metodą druku

atramentowego.

Saule Technologies jest pionierem w  badaniach i  produkcji

nowej generacji perowskitowych ogniw słonecznych. Ogniwa sło-

neczne wydrukowane przez Saule Technologies na elastycznych

foliach są lekkie, ultracienkie i półprzezroczyste, co znacznie prze-

wyższa zakres możliwych zastosowań tradycyjnej technologii

krzemowej. Firma została założona w 2014 r. przez wynalazczy-

nię metody druku Olgę Malinkiewicz oraz Piotra Krycha i Artura

Kupczunasa. Dziś Saule Technologies to zespół ponad 50 naukow-

ców, inżynierów i  pracowników administracyjnych z  ponad  17

krajów, pracujących w centrum R&D z pilotażową linią produk-

cyjną i jednym z najlepiej wyposażonych laboratoriów optoelek-

tronicznych w Europie. Regularne informacje o nowych produk-

tach dostępnych w formie licencji i ogłoszenie pierwszych kon-

traktów sprzedaży B2B na początku 2021 r. dowodzą, że Saule

Technologies jest światowym liderem w komercjalizacji perow-

skitowych ogniw słonecznych1.

Przypisy

1. https://sauletech.com/press/

Źródło: perovskite-info.com, fb: perovskiteinfo

Perovskite-Info to kompleksowy portal, centrum informacyjne dla wszystkich

rzeczy związanych z perowskitem oraz szeroką gamą materiałów perowski-

towych. Został uruchomiony we wrześniu 2015 r. i szybko stał się wiodącym na

świecie centrum wiedzy o perowskicie dla profesjonalistów i jego entuzjastów.

wywiad

24

magazyn fotowoltaika 3/2021

Złącza to niedoceniany element instalacji PV

Rozmowa z mgr inż. Alicją Miłosz, product managerem ds. fotowoltaiki w firmie SEMICON

Od kiedy Semicon jest zaangażowany w polski

rynek fotowoltaiczny?

Głównym powodem uczestnictwa w polskim rynku fotowol-

taicznym jest bezpośrednia umowa dystrybucyjna podpisana ze

szwajcarską firmą Stäubli EC (dawniej Multi-Contact). Przeszło

20 lat temu firma ta stworzyła powszechnie znane złącza foto-

woltaiczne MC4 (MC to pierwsze litery nazwy firmy, a cyfra 4 to

średnica kontaktu gniazdo/wtyk). W ciągu wspomnianych 20 lat

wybudowano w świecie elektrownie fotowoltaiczne o mocy ok.

400 GW, w których użyto oryginalnych złączy MC4 produkowa-

nych przez Stäubli. Firma posiada kilka automatycznych linii pro-

dukujących złącza, m.in. w Essen w Niemczech, w których kon-

trola jakości odbywa się on-line.

Sprzedażą złączy fotowoltaicznych MC4, przewodów solar-

nych oraz narzędzi do ich montażu zajmujemy się od 2010 roku.

Wtedy to głównymi klientami były uczelnie wyższe (np. Akademia

Górniczo-Hutnicza, Politechnika Warszawska i Łódzka) budujące

pierwsze instalacje do celów dydaktycznych. W tym czasie zreali-

zowaliśmy też bardzo duże zamówienie na wykonanie przewodów

fotowoltaicznych z końcówkami MC4 dla firmy Jabil.

Rok 2012 przyniósł bardzo duże zainteresowania klientów

fotowoltaiką, co było efektem opublikowania projektu Ustawy

o  odnawialnych źródłach energii (OZE). Ustawa była bardzo

korzystna i dawała nadzieję na nowe możliwości na rynku pracy.

Niestety, zabrakło wtedy wsparcia ze strony państwa i nadzieje się

nie spełniły.

Sytuacja zmieniła się diametralnie, gdy inwestorzy (szczegól-

nie prosumenci) otrzymali wsparcie finansowe w postaci dotacji

oraz ulg podatkowych. Sprzedaż złączy rosła, aż w II połowie 2019

roku nastąpił wręcz lawinowy wzrost zapotrzebowania na złącza

oraz wszystkie elementy systemów PV.

Czy gwałtowny wzrost liczby instalacji

fotowoltaicznych wpłynął na dostępność

produktów?

Wzrost zapotrzebowania na komponenty systemów PV spo-

wodował powszechne problemy z  ich dostępnością. Przykła-

dowo, w listopadzie 2019 nasza sprzedaż złączy wzrosła 5-krotnie

i musieliśmy znacznie przyspieszyć odbiór złączy od producenta.

Złącza planowaliśmy odebrać w I kwartale 2020 roku. W konse-

kwencji wystąpiły opóźnienia w ich dostawach na początku roku.

Przysporzyło to zarówno nam, jak i naszym klientom wielu pro-

blemów. Wzrost zapotrzebowania na złącza PV dał się odczuć

również w całej Europie. Wobec tak zwiększonego popytu firma

Stäubli EC podjęła decyzję o kolejnych inwestycjach w maszyny,

dzięki czemu mogła sprostać wymaganiom rynku. W efekcie tej

decyzji zwiększone dostawy zapewniły natychmiastową realiza-

cję zamówień klientów. W 2020 roku obawialiśmy się, czy epi-

demia spowodowana koronawirusem nie zmniejszy zapotrze-

bowania rynku na nasze produkty, których zamówiliśmy bardzo

dużo. Obawy się nie spełniły. To był bardzo doby rok, przez

który dzięki sprzedaży produktów fotowoltaicznych nasza firma

przeszła z pozytywnym wynikiem finansowym. Do tej pory nie

mieliśmy problemów z dostępnością złączy. Obawiamy się jed-

nak, czy tak pozostanie. Coraz częściej słyszy się o braku np. pla-

stiku do produkcji izolatorów, miedzi do produkcji kontaktów

i przewodów. Na rynku zaczyna brakować również elementów

elektronicznych.

Jaki wpływ na instalację ma złącze

fotowoltaiczne?

Złącza to najtańszy element instalacji. Według informa-

cji podanych w  broszurze „Small components. Big impact”

firmy Stäubli EC1 koszt przewodów, puszek połączeniowych

w modułach oraz złączy stanowi ok. 1% kosztów całej inwesty-

cji, a koszt złączy to nawet 0,003%. Jednak to złącza oraz prze-

wody decydują o  bezpieczeństwie elektrycznym i  pożarowym

oraz o wyniku finansowym. Ze względu na trudne warunki pracy

złączom stawia się bardzo duże wymagania. Muszą być wodo-

szczelne, odporne na wysokie i  niskie temperatury, promie-

niowanie UV, zanieczyszczenie środowiska w postaci soli oraz

amoniaku. Muszą posiadać zabezpieczenie przed rozłączeniem,

w  wyniku którego mógłby powstać łuk elektryczny, a  w kon-

sekwencji – pożar. Muszą zapewniać minimalne straty wypro-

dukowanej energii elektrycznej. Powodem straty energii, która

Na zdjęciu od lewej: Jacek Tomaszewski prezes SEMICON, Alicja Miłosz product manager ds. fotowoltaiki

w firmie SEMICON, Patrick Argast z  firmy Stäubli

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52