magazyn
magazyn
fotowoltaika
3/2021
cena 16,50 zł (w tym 8% VAT)
ISSN 2083-070X
10lat
Nawet 60 W więcej mocy w porównaniu z modułami
o zbliżonych rozmiarach i parametrach
Pytaj u wiodącego dystrybutora Trina Solar w Polsce
www.soltec.pl
spis treści
magazyn fotowoltaika 3/2021
magazyn fotowoltaika
Instalacje Technologie Rynek
(cztery wydania w roku)
Nr 3/2021 (40) – nakład 3000 egz.
Redakcja
Agnieszka Parzych
redaktor naczelna
agnieszka.parzych@magazynfotowoltaika.pl
Mirosław Grabania
redaktor
miroslaw.grabania@magazynfotowoltaika.pl
Prenumerata
prenumerata@magazynfotowoltaika.pl
tel. 508 200 900
Reklama
reklama@magazynfotowoltaika.pl
tel. 508 200 700
Drukarnia
Digital 7
Zosi 19
Marki
Korekta
Agnieszka Brzozowska
Opracowanie graficzne
Diana Borucińska
Wydawca
ul. Niekłańska 35/1
03-924 Warszawa
tel. 508 200 700, 508 200 900
www.magazynfotowoltaika.pl
Czasopismo dostępne również
w prenumeracie u kolporterów:
KOLPORTER SA
GARMOND PRESS SA
oraz w salonach prasowych EMPIK
magazyn
magazyn
fotowoltaika
Raport
Słońce jednym z dwóch największych źródeł OZE
Finansowanie
Program Agroenergia
Reportaż
II Kongres Energetyki Słonecznej – największe krajowe wydarzenie
w branży fotowoltaiki
12
Prawo
Kodeks sieci – geneza, podstawowe cele, implikacje
14
Technologie
Program kwalifikacji produktów PQP PV EVOLUTION LABS
dla modułów fotowoltaicznych
18
Fotowoltaika perowskitowa – cz. 1
22
Wywiad
Złącza to niedoceniany element instalacji PV. Rozmowa z mgr inż. Alicją Miłosz,
product managerem ds. fotowoltaiki w firmie SEMICON
26
Polski rynek lubi dobre produkty w dobrej cenie. Rozmowa z Danielem Moczulskim,
CEE territory managerem w GoodWe Europe GmbH
28
Rynek – prezentacje
Ładowanie na własnych warunkach. FRONIUS
30
Falownik Kehua 1100 V 125 kW – urządzenie kluczowe
dla komercyjnych i przemysłowych elektrowni fotowoltaicznych. KEHUA
22
Rozwiązania SAJ odpowiedzią na potrzeby rynku magazynów energii
dla prosumentów w Polsce. SAJ
34
Soltec wiodącym dystrybutorem marki Trina Solar w Polsce. SOLTEC
37
Renac Power dostarcza systemy magazynowania energii w Wielkiej Brytanii. RENAC
38
Europejska marka modułów fotowoltaicznych doceniona przez rynek polski. RECOM
40
GREENPOWER – pozytywna energia na targach. MTP
41
Aktualności
Kraj
48
Świat
53
rAPOrT
magazyn fotowoltaika 3/2021
W
lipcu 2021 r. polskie elektrownie wyprodukowały
14 679,7 GWh energii elektrycznej (rys. 1), z czego 14%,
czyli 2027,7 GWh, pochodziło z odnawialnych źródeł energii.
Udział fotowoltaiki w produkcji energii ze źródeł OZE wynosi
39%. Elektrownie fotowoltaiczne wykazały największą dynamikę
wzrostu r/r w produkcji energii elektrycznej. W lipcu 2020 r. pro-
dukcja ze źródeł PV wyniosła 282 GWh, a w lipcu 2021 r. 554,2
GWh. Oznacza to, że nastąpił wzrost o 96,5%.
Słońce i wiatr największymi źródłami OZE
Największymi źródłami OZE są słońce i wiatr. Na koniec
lipca br. moc zainstalowana instalacji fotowoltaicznych wyniosła
5626 MW, natomiast wiatrowych 6674 MW. Fotowoltaika stanowi
39% mocy wszystkich źródeł OZE. Dynamika wzrostu mocy PV
rok do roku wyniosła 210,6% (rys. 2).
Wzrost liczby prosumentów
Na koniec lipca 2021 r. liczba prosumentów wprowadzających
energię elektryczną do sieci OSD wyniosła 631 443, z czego 631 214
to instalacje fotowoltaiczne. Łączna moc instalacji prosumenckich
wyniosła 4200,4 MW. W tym okresie prosumenci wprowadzili do
sieci 378 378,4 MWh (zob. Tabela 1).
Nowe instalacje OZE
W lipcu br. powstało 30 992 szt. nowych instalacji z wyko-
rzystaniem odnawialnych źródeł energii. Prawie wszystkie to
instalacje fotowoltaiczne, bowiem ich liczba wyniosła 30 990 szt.
Łącznie przybyło 402,05 MW mocy zainstalowanej OZE (zob.
Tabela 2).
Źródło: Informacja Statystyczna o energii elektrycznej, lipiec 2021. ARE
Słońce jednym z dwóch największych
źródeł OZE
Na koniec lipca br. udział źródeł OZE w produkcji energii elektrycznej w Polsce wyniósł 14%. Moc zainstalowana fotowoltaiki to 39%
mocy wszystkich źródeł OZE. Liczba prosumentów wzrosła do ponad 630 tys.
Tabela 2. Nowe instalacje odnawialnego źródła energii (na podst. sprawozdań
operatorów systemu elektroenergetycznego) Źródło: ARE
Rodzaj instalacji OZE
Liczba
jednostek
Moc
zainstalowana
Liczba
jednostek
Moc
zainstalowana
lipiec 2021
styczeń – lipiec 2021
Jednostki miary
Jednostki miary
szt.
MW
szt.
MW
wodne
—
—
20
3,62
wiatrowe
2
86,38
24
420,55
fotowoltaiczne (PV)
30 990
315,68
182 003
1672,08
hybrydowe
—
—
2
0,01
biogazowe
—
—
26
6,63
biomasowe
1,04
Razem instalacje
odnawialnego
źródła energii
30 992
402,05
182 083
2103,91
Tabela 1. Podstawowe informacje o prosumentach energii odnawialnej.
Źródło: ARE
Rodzaj instalacji OZE
Liczba
jednostek
Moc
zainstalowana
Energia elektryczna
wprowadzona do sieci
OSD
Lipiec 2021
Lipiec
2021
styczeń – lipiec
2021
Jednostki miary
szt.
MW
MWh
wodne
67
1,1
145,3
1290,4
wiatrowe
73
0,3
11,5
42,0
fotowoltaiczne (PV)
631 214
4 197,9
378 135,5
1 598 861,1
hybrydowe
38
0,5
32,2
130,8
biogazowe
29
0,5
40,7
227,3
biomasowe
23
0,1
13,2
74,6
Razem prosumenci energii
odnawialnej
631 443
4200,4
378
378,4
1 600 626,3
Rys. 1. Produkcja energii elektrycznej w 2021 r. [GWh]. Źródło: ARE
Rys. 2. Moc elektryczna osiągalna w instalacjach OZE [MW]. Źródło: ARE
EP.MERSEN.COM
Z A B E ZP I EC ZE N I A P R ZE T Ę ŻE N I OW E
I P R ZE P I ĘC I OW E D O
I N S TA L AC J I
FOTOWO LTA I C ZN YC H
PROGRAM
HELIOPROTECTION®
ROZWIĄZANIA DO
FOTOWOLTAIKI
b i u r o . p o l s k a @ m e r s e n . c o m
Mersen property
FInAnSOWAnIe
magazyn fotowoltaika 3/2021
rogram dotyczy dofinansowania mikroinstalacji fotowol-
taicznych i wiatrowych oraz pomp ciepła o mocy powy-
żej 10 kW, ale nie większej niż 50 kW, w tym także instala-
cji hybrydowych oraz magazynów energii elektrycznej jako
instalacji towarzyszącej zwiększającej autokonsumpcję ener-
gii w miejscu jej wytworzenia. Nabór w tej części programu
potrwa do wyczerpania środków. Część 2 programu, realizo-
wana bezpośrednio przez Narodowy Fundusz Ochrony Śro-
dowiska i Gospodarki Wodnej, dotyczy dofinansowania bio-
gazowni rolniczych wraz z towarzyszącą instalacją wytwarza-
nia biogazu rolniczego (o mocy do 500 kW) oraz małych elek-
trowni wodnych o mocy do 500 kW, a także towarzyszących
im magazynów energii. Nabór w niej potrwa do 20 grudnia br.
lub do wyczerpania środków.
Uruchomienie programu zostało potwierdzone 28 września
br. przez ministra klimatu i środowiska Michała Kurtykę oraz
wiceministra rolnictwa i rozwoju wsi Szymona Giżyńskiego na
konferencji prasowej.
Dla kogo?
W obu częściach programu o dofi nansowanie ubiegać się mogą
osoby fi zyczne, właściciele lub dzierżawcy nieruchomości rolnych,
w których łączna powierzchnia użytków rolnych wynosi między
1 ha a 300 ha i co najmniej od roku przed złożeniem wniosku
o udzielenie dofi nansowania prowadzą osobiście gospodarstwo
rolne, a także osoby prawne (właściciele lub dzierżawcy nieru-
chomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych
zawiera się pomiędzy 1 ha a 300 ha i co najmniej od roku przed zło-
żeniem wniosku o udzielenie dofi nansowania prowadzą działalność
rolniczą lub działalność gospodarczą w zakresie usług rolniczych).
W jakiej formie?
W ramach ogłoszonego naboru w części pierwszej
w WFOŚiGW można ubiegać się o dotacje, ale również nisko-
oprocentowane pożyczki wspierające realizację projektów oraz
dotacje i pożyczki (zarówno preferencyjne, jak i na warunkach
rynkowych) dla części drugiej.
Program Agroenergia
Dnia 1 października 2021 r. rusza nabór w pierwszej wdrażanej przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki
wodnej (WFOŚiGW) ze środków udostępnionych przez NFOŚiGW części programu Agroenergia.
www.pl.goodwe.com
SPRZEDAŻ
sales.pl@goodwe.com
SERWIS
service.pl@goodwe.com | +48 (62) 75 38 087
SPRAWDZONY PRODUCENT FALOWNIKÓW I
ROZWIĄZAŃ W ZAKRESIE MAGAZYNOWANIA ENERGII
Postaw na najwyższą jakość i sprawdzoną
wydajność w korzystnej cenie
Postaw na najwyższą jakość i sprawdzoną
wydajność w korzystnej cenie
wydajność w korzystnej cenie
WYSOKA MAKS.
SPRAWNOŚĆ
Nawet do 99%
ŁATWY MONTAŻ
Solidna, ale lekka konstrukcja
ZDALNY MONITORING
Bezpłatny portal lub aplikacja
mobilna SEMS
WIĘKSZE MOŻLIWOŚCI
PRZEWYMIAROWANIA
Nawet do 100% po stronie DC
OBECNOŚĆ W POLSCE
Lokalny zespół, serwis i wsparcie
techniczne
NISKIE NAPIĘCIE ROZRUCHOWE
Już od @40V
10 LAT GWARANCJI W STANDARDZIE
Na falowniki on-grid do 20kW dla instalatorów
GoodWe PLUS+*
*więcej informacji na temat programu pod adresem: www.pl.goodwe.com
ALL QUALITY MATTERS AWARD
Design
ZINTEGROWANE ZASILANIE
BEZPRZERWOWE
UPS do 10 ms w falownikach hybrydowych
STOPIEŃ OCHRONY
IP65
Falowniki od 0,7kW - do 250kW
finansowanie
10
magazyn fotowoltaika 3/2021
Budżet całego programu, łącznie z naborem, który odbył się
w 2019 r., to 200 mln zł (w tym bezzwrotne formy dofinansowa-
nia 153,4 mln zł, a zwrotne formy 46,6 mln zł). Ze względu na
to, że wsparcie finansowe w ramach programu Agroenergia będzie
udzielane wyłącznie w ramach horyzontalnej pomocy publicz-
nej na ochronę środowiska, decydującym terminem kwalifikowa-
nia kosztów będzie dzień złożenia wniosku o wsparcie finansowe.
Przedsięwzięcia zgłaszane do dofinansowania nie mogą być także
rozpoczęte przed dniem złożenia wniosku.
Intensywność dofinansowania
W pierwszej części programu dofinansowanie w formie dota-
cji może sięgnąć do 20% kosztów kwalifikowanych dla instalacji
wytwarzających energię, zgodnie z poniższą tabelą:
Dla przedsięwzięć dotyczących budowy instalacji hybrydo-
wej, takich jak fotowoltaika wraz z pompą ciepła lub elektrownia
wiatrowa wraz z pompą ciepła, sprzężonej w jeden układ, dofinan-
sowanie wylicza się zgodnie z powyższą tabelą na podstawie mocy
zainstalowanej każdego urządzenia osobno oraz przewiduje się
dodatek w wysokości 10 tys. zł.
Możliwe jest uzyskanie dofinansowania w formie dotacji do
20% kosztów kwalifikowanych dla towarzyszących magazynów
energii, przy czym koszt kwalifikowany nie może wynosić więcej
niż 50% kosztów źródła wytwarzania energii. Warunkiem udziele-
nia wsparcia na magazyn energii jest zintegrowanie go ze źródłem
energii, które będzie realizowane równolegle w ramach projektu.
WFOŚiGW mogą udostępnić również pożyczki ze środków wła-
snych wspierające realizację projektów.
Warunki udzielania dofinansowania przez WFOŚiGW benefi-
cjentom końcowym:
––
W przypadku, gdy dofinansowanie stanowi pomoc
publiczną, stosuje się do niego przepisy rozporządzenia
Ministra Środowiska z dnia 21 grudnia 2015 r. w sprawie
szczegółowych warunków udzielania horyzontalnej pomocy
publicznej na cele z zakresu ochrony środowiska (Dz. U. poz.
2250) dotyczące pomocy na inwestycje służące wytwarza-
niu energii z odnawialnych źródeł energii.
––
Przedsięwzięcie nie może być rozpoczęte przed dniem zło-
żenia wniosku o dofinansowanie. Przez rozpoczęcie przed-
sięwzięcia należy rozumieć zamówienie lub zakup urządzeń
(pomp ciepła, magazynów i innych instalacji wymienionych
w części 7.5 programu, których dotyczy wniosek o dofinan-
sowanie), a także zawarcie umowy na ich montaż lub zlece-
nie tego montażu w innej formie.
––
Dofinansowanie wypłacane jest w formie refundacji ponie-
sionych kosztów po zakończeniu inwestycji.
––
Zakończenie przedsięwzięcia rozumiane jest jako przyłącze-
nie mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej oraz zawar-
cie umowy kompleksowej z przedsiębiorstwem energetycz-
nym, a w przypadku przedsięwzięć dot. pompy ciepła, maga-
zynów energii oraz systemów off-grid, poprzez uzyskanie
protokołu odbioru.
––
Urządzenia muszą być instalowane jako nowe, wyproduko-
wane w ciągu 24 miesięcy przed montażem.
––
Beneficjent zobowiązany jest do eksploatacji instalacji (we
wskazanej we wniosku lokalizacji) przez co najmniej 3 lata
od dnia zakończenia przedsięwzięcia.
––
Dofinansowanie nie może być udzielone na instalacje sfi-
nansowane lub realizowane z innych środków publicznych,
z wyłączeniem środków zwrotnych z WFOŚiGW.
––
W przypadku przedstawienia kosztu zakupu i montażu
instalacji dofinansowanej ze środków Programu priory-
tetowego „Agroenergia” do rozliczenia w ramach ulgi ter-
momodernizacyjnej, kwota przedstawiona do odliczenia
od podatku będzie pomniejszona o kwotę otrzymanego
dofinansowania.
W drugiej części programu dofinansowanie w formie pożyczki
może sięgnąć do 100% kosztów kwalifikowanych, a dofinansowa-
nie w formie dotacji do 50% kosztów kwalifikowanych, zgodnie
z poniższą tabelą:
Dofinansowanie w formie dotacji może wynieść do 20%
kosztów kwalifikowanych dla towarzyszących magazynów
energii. Warunkiem udzielenia wsparcia na magazyn energii jest
zintegrowanie go ze źródłem energii, które będzie realizowane
równolegle w ramach projektu.
Należy uwzględnić maksymalny jednostkowy koszt kwalifiko-
wany dla każdego rodzaju instalacji wytwarzania energii, zgodnie
z poniższą tabelą:
Źródło: NFOŚiGW
Moc instalacji [kW]
Dofinansowanie w formie dotacji
udział w kosztach
kwalifikowanych
nie więcej niż [zł]
0 < x ≤ 150
do 50%
1 800 000
150 < x ≤ 300
2 200 000
300 < x ≤ 500
2 500 000
Moc instalacji [kW]
Koszt kwalifikowany
0 < x ≤ 150
do 30 000 zł/kW
150 < x ≤ 300
do 25 000 zł/kW
300 < x ≤ 500
do 20 000 zł/kW
Moc instalacji [kW]
Dofinansowanie w formie dotacji
udział w kosztach
kwalifikowanych
nie więcej niż [zł]
10 < kW ≤ 30
do 20%
15 000
30 < kW ≤ 50
do 13%
25 000
reportaż
12
magazyn fotowoltaika 3/2021
ydarzenie zgromadziło ponad 400 uczestników, którzy
mogli wysłuchać wystąpień ekspertów, skorzystać z prze-
strzeni targowej oraz przeprowadzić spotkania B2B. Patronat
nad II Kongresem Energetyki Słonecznej objęli sekretarz stanu,
pełnomocnik rządu ds. OZE Ireneusz Zyska, Urząd Regulacji
Energetyki i stowarzyszenie SolarPower Europe.
– Energetyka słoneczna ma teraz swój czas, dlatego cieszymy się,
że możemy spotkać się w tak dużym gronie i porozmawiać o przyszło-
ści sektora – powiedziała prezes Zarządu Polskiego Stowarzyszenia
Fotowoltaiki (PSF) Ewa Magiera.
Wśród partnerów Kongresu byli najwięksi gracze tego sek-
tora, m.in. ONDE z grupy Erbud, niedawno debiutujące na GPW,
Huawei – jeden z liderów światowego rynku elektroniki, mający
ogromny udział w tworzeniu rozwiązań dla energetyki i rozwoju
smart cities, a także Electrum, od ponad 10 lat budujące farmy
słoneczne.
– W branży OZE jesteśmy obecni od wielu lat, rozwijaliśmy się
wraz z nią. Jesteśmy przekonani, że dzięki takim wydarzeniom jak
Kongres Energetyki Słonecznej będziemy w stanie wypracować rozwią-
zania dla rozwoju energetyki w Polsce – mówi Piotr Gutowski, wice-
prezes ONDE SA.
Jak podkreśliła Ewa Magiera, prezes PSF, z tematów ważnych
dla rozwoju sektora, najważniejszy to kwestia przyłączeń do sieci.
Przyłączenia są główną barierą mogącą wyhamować rozwój foto-
woltaiki w Polsce. Brakuje miejsc, gdzie duże farmy słoneczne
udałoby się przyłączyć bez dodatkowych inwestycji operatorów
sieciowych. Te z kolei inwestycje potrafią trwać wiele miesięcy,
a nawet lat. To wąskie gardło rozwoju fotowoltaiki.
Dynamiczny przyrost mocy nowych instalacji fotowol-
taicznych, trwający od dwóch lat, lokuje Polskę w europejskiej czo-
łówce pod względem tempa rozwoju. W Polsce przekroczyliśmy
II Kongres Energetyki Słonecznej
– największe krajowe wydarzenie
w branży fotowoltaiki
Organizowany przez Polskie Stowarzyszenie Fotowoltaiki II Kongres Energetyki Słonecznej był okazją, by po dłuższej przerwie
świętować sukcesy całego sektora fotowoltaicznego, ale też i rozmawiać o aktualnych wyzwaniach rynkowych.
Na zdjęciu od lewej: Jochen Hauff, wiceprezes SolarPower Europe, Ewa Magiera, prezes Zarządu PSF, Grze-
gorz Tobiszowski, poseł do Parlamentu Europejskiego
Fot. PSF
reportaż
13
magazyn fotowoltaika 3/2021
już 5 GW mocy zainstalowanych w energetyce słonecznej. Ale to
wciąż ponad 10 razy mniej niż Niemcy – kraj o podobnym poten-
cjale wytwórczym energii ze Słońca.
Rozwiązaniem, o którym mówi się coraz częściej, jest cable
pooling, czyli możliwość wykorzystania jednego przyłącza dla
dwóch instalacji: fotowoltaicznej i wiatrowej. Praktyka ta, stosowana
już za granicą, pozwala w pełni wykorzystać infrastrukturę do pro-
dukcji energii – ze Słońca w ciągu dnia, szczególnie wiosną i latem,
a nocą i podczas chłodniejszych pór roku przede wszystkim z wiatru.
– Polska stoi przed olbrzymim wyzwaniem związanym z transfor-
macją energetyczną. Jednak ten trudny proces wiąże się z koniecznością
podjęcia szeregu działa regulacyjnych, które będą wspierać rozwój energii
odnawialnej w Polsce. Do pełnego wykorzystania jej potencjału niezbędne
są dziś konkretne narzędzia – linia bezpośredniej sprzedaży zielonej ener-
gii przemysłowi oraz możliwość współdzielenia infrastruktury energetycz-
nej przez farmy wiatrowe i słoneczne, czyli właśnie cable pooling – powie-
dział prezes Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej Janusz
Gajowiecki. – To tylko niektóre palące potrzeby stojące na drodze do
rozwoju całego sektora energetyki odnawialnej – podkreślił.
– Przyłączanie rozproszonych źródeł wytwórczych OZE do swo-
ich sieci średniego i wysokiego napięcia jest w interesie OSD – przeko-
nuje prezes Zarządu Centralnej Grupy Energetycznej Jacek Kosa-
kowski. Przypomina jedocześnie, że niemal wszyscy główni pol-
scy operatorzy sieci dystrybucyjnych są częścią pionowo skonso-
lidowanych grup energetycznych z dominującą pozycją państwa.
– Miejsce, w którym OSD się znaleźli, powoduje, że zapewnienie
przejrzystych, równych i niedyskryminujących zasad w dostępie do sieci
jest możliwe o tyle, o ile nie stoi w konflikcie z interesem pozostałych spółek
grupy. Tymczasem spółki Skarbu Państwa, wsłuchując się w komunikaty
polityczne o trwałym prymacie węgla, straciły dużo czasu, nie przygoto-
wując się odpowiednio do rozpoczynającej się transformacji energetycz-
nej. Teraz będą starały się stracony czas nadrobić. Niestety, nie mam prze-
konania, że będzie to uczciwa, rynkowa gra – powiedział Kosakowski.
Uczestnicy Kongresu dyskutowali też o wyzwaniach,
przed jakimi stoi Polska w kontekście europejskiego Zielonego
Ładu, o nowych modelach biznesowych i trendach rozwoju
sektora. Jak mówi przewodniczący Grupy ds. Rozwoju w Pol-
skim Stowarzyszeniu Fotowoltaiki Zbigniew Stępniewski, duże
nadzieje wiąże się z rozwijającą się technologią wodorową.
– Obecnie przeżywamy kolejną rewolucję wodorową, związaną
z powstaniem Polskiej Strategii Wodorowej oraz olbrzymimi środkami
w Krajowym Planie Odbudowy, przeznaczonymi na realizację strategii
wodorowej – podkreśla. – Konsumpcja nadwyżki energii powstałej na
farmach PV może zostać wykorzystana w procesie elektrolizy do pro-
dukcji wodoru, wspierając wiele sektorów, w tym motoryzacyjny, komu-
nikacyjny, czy w magazynach energii – wskazuje Stępniewski.
Jednym z wiodących tematów Kongresu była też zmiana łańcu-
chów dostaw, tak by ulokować więcej produkcji na terenie Europy.
Zwracał na to uwagę w posłaniu do uczestników kongresu pełno-
mocnik rządu ds. OZE Ireneusz Zyska. Jednym z celów rządu jest
maksymalizacja polskiej myśli technicznej w łańcuchu wartości
fotowoltaiki – wskazał Zyska.
Zyska zapewnił jednocześnie, że rząd będzie podejmować
właściwe działania, by kontynuować kurs rozwoju OZE w Polsce.
Na wagę konstrukcji łańcuchów dostaw zwracał również uwagę
wiceprezes stowarzyszenia Solar Power Europe Jochen Hauff.
– Walczymy o wsparcie UE dla produkcji modułów w Europie – mówił.
– Chodzi o to, aby odtworzyć zdolności produkcyjne modułów PV
w Europie w sytuacji, gdy przechodzimy na nową jakość gospodarki. Po
pandemii jest dobry klimat, by przywracać niektóre produkcje – mówił
były wiceminister energii, a dziś europoseł Grzegorz Tobiszowski.
W jego ocenie, w czasie pandemii łańcuchy dostaw się załamały,
a teraz trwa wielka dyskusja o tym, w jakim kształcie je odtworzyć.
Polska powinna brać w niej udział. Zdaniem Tobiszowskiego,
nowy przemysł związany z fotowoltaiką jest szansą dla takich tere-
nów jak Śląsk.
Według wiceprezesa PGNiG Arkadiusza Sekścińskiego, kon-
sumenta najbardziej interesuje to, ile płaci, a to właśnie fotowol-
taika oraz lądowa energetyka wiatrowa dostarczają energii poniżej
cen rynkowych i pozwalają ostateczną cenę obniżać. Również firmy
działające w sektorze oil & gas muszą poważnie pochodzić do trans-
formacji i szybko myśleć o zmianach – zaznaczył Sekściński.
Magazyn Fotowoltaika był patronem medialnym wyda-
rzenia. III Kongres Energetyki Słonecznej jest zaplanowany
na przyszły rok.
Fot. PSF
Fot. PSF
Fot. PSF
PrAWO
14
magazyn fotowoltaika 3/2021
odeks sieci dotyczący wymagań dla generatorów energii
elektrycznej NC RfG (Network Codes Requirement for
Generators) jest postrzegany jako jeden z głównych czynników
stymulujących tworzenie zharmonizowanych rozwiązań i produk-
tów niezbędnych do sprawnego działania paneuropejskiego i glo-
balnego rynku technologii generatorów. Celem tego Kodeksu jest
przedstawienie zestawu spójnych wymagań dla sprawnego, zin-
tegrowanego funkcjonowania rynku energii elektrycznej w UE.
Opublikowane Kodeksy sieciowe w poszczególnych krajach stają
się przepisami prawa.
Szybkie ukończenie w pełni funkcjonującego i wzajemnie
połączonego wewnętrznego rynku energii ma kluczowe znaczenie
dla utrzymania bezpieczeństwa dostaw, zwiększenia konkurencyj-
ności i zapewnienia wszystkim konsumentom możliwości zakupu
energii po przystępnych cenach. W celu zapewnienia bezpieczeń-
stwa w ramach wzajemnie połączonego systemu przesyłowego
niezbędne było ustalenie wspólnego rozumienia wymagań mają-
cych zastosowanie do modułów wytwarzania energii.
Postanowienia ogólne rozporządzenia
Rozporządzenie ustanawia Kodeks sieci, który określa
wymogi dotyczące przyłączania do sieci zakładów wytwarzania
energii, synchronicznych modułów wytwarzania energii, modu-
łów parków energii i morskich modułów parków energii, do sys-
temu wzajemnie połączonego. Pomaga zatem zapewnić uczciwe
warunki konkurencji na wewnętrznym rynku energii elektrycznej,
zapewnić bezpieczeństwo systemu i integrację odnawialnych źró-
deł energii elektrycznej oraz ułatwić handel energią elektryczną
w całej Unii.
Najważniejsze założenia
Głównymi założeniami Kodeksu sieci są: określenie zharmo-
nizowanych przepisów dotyczących przyłączania do sieci modu-
łów wytwarzania energii w celu zapewnienia jasnych ram praw-
nych dla przyłączania do sieci, ułatwienie handlu energią elek-
tryczną w całej Unii, zapewnienie bezpieczeństwa systemu, uła-
twienie integracji odnawialnych źródeł energii elektrycznej,
Kodeks sieci – geneza, podstawowe cele,
implikacje
Dnia 17 maja 2016 r. weszło w życie Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r.
ustanawiające Kodeks sieci. Dokument zawiera wymogi w zakresie przyłączenia wytwórców energii elek-
trycznej do sieci elektroenergetycznej.
Mirosław Grabania
PrAWO
zwiększenie konkurencji i umożliwienie bardziej efektywnego
wykorzystania sieci i zasobów z korzyścią dla konsumentów.
Bezpieczeństwo systemu zależy częściowo od technicznych
możliwości modułów wytwarzania energii. W związku z tym
regularna koordynacja na poziomie sieci przesyłowych i dystry-
bucyjnych oraz odpowiednia wydajność sprzętu podłączonego
do sieci przesyłowej i dystrybucyjnej o wystarczającej odporno-
ści, aby radzić sobie z zakłóceniami i pomagać zapobiegać poważ-
nym zakłóceniom lub ułatwiać odbudowę systemu po awarii, są
podstawowymi warunkami wstępnymi.
Bezpieczna praca systemu jest możliwa tylko w przypadku ści-
słej współpracy właścicieli zakładów wytwarzania energii z opera-
torami systemów. W szczególności funkcjonowanie systemu w nie-
normalnych warunkach pracy zależy od reakcji modułów wytwa-
rzania energii na odchylenia od wartości odniesienia na jednostkę
napięcia i częstotliwości znamionowej. W kontekście bezpieczeń-
stwa systemu, sieci i moduły wytwarzania energii należy trakto-
wać jako jeden podmiot z punktu widzenia inżynierii systemu, bio-
rąc pod uwagę, że części te są współzależne. W związku z tym jako
warunek wstępny przyłączenia do sieci należy określić odpowied-
nie wymagania techniczne dla modułów wytwarzania energii.
Niniejsze rozporządzenie określa również obowiązki spoczy-
wające na operatorach systemów energetycznych. Obowiązki te
zostały opracowane i nałożone dla zapewnienia równych warun-
ków działania zainteresowanych podmiotów w całej Unii oraz
przejrzystego i niedyskryminacyjnego wykorzystywania zdolno-
ści zakładów wytwarzania energii.
Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 ustanawiające
Kodeks sieci dotyczący wymagań dla przyłączania wytwórców do
sieci, ustanawia zharmonizowane zasady przyłączania modułów
wytwarzania energii. Kodeks defi niuje cztery kategorie lub typy
AD generatorów, które opierają się na maksymalnej mocy modułu
wytwarzania energii i poziomie jego napięcia przyłączeniowego.
Kodeks sieci opisuje wymagania dotyczące podłączenia gene-
ratorów do sieci na wszystkich poziomach napięcia. Koncentruje
się na transgranicznym handlu energią elektryczną. Regulacje
dotyczą m.in. możliwości stabilizacji częstotliwości, dostarczania
mocy biernej do punktu rozruchu dużych instalacji.
Wdrożenie Kodeksu sieciowego dotyczącego
wymagań przyłączenia wytwórców do sieci
w poszczególnych krajach UE
W maju 2018 r., dwa lata po opublikowaniu wymagań europej-
skiego Kodeksu sieci dla wytwórców (NC RfG), europejskie pań-
stwa członkowskie (PC) zostały zobowiązane do zawarcia odpo-
wiednich krajowych wdrożeń swoich indywidualnych Kodeksów
sieci. Oprócz zbioru wiążących wymagań przyłączenia do sieci
jako tzw. wymagań wyczerpujących, ustalonych dla wszystkich
krajów członkowskich, NC RfG wprowadził również zakresy nie-
wyczerpujących wymogów, które musiały zostać ukształtowane
przez państwa członkowskie pod kątem ich krajowych imple-
mentacji. Stąd w całej Europie na scenie pojawia się pełna gama
nowych Kodeksów sieciowych. Postawiły one pewne wyzwania
wszystkim stronom zaangażowanym w instalację i eksploatację
Innowacyjne produkty
Innowacyjne technologie
Semicon Sp. z o.o.
ul. Zwoleńska 43/43A, 04-761 Warszawa
tel. 22 615-73-71 fotowoltaika@semicon.com.pl
ORYGINALNE ZŁĄCZA MC4
ORYGINALNE ZŁĄCZA MC4
ORYGINALNE ZŁĄCZA MC4
■Mała i stabilna rezystancja kontaktu
gwarantowana przez 25 lat
■Zabezpieczenia przed rozłączeniem
■Minimalne straty energii
■Maksymalny zysk z instalacji
Oferta:
■Złącza do rozdzielnic
■Złącza równoległe
■Przewody solarne
■Narzędzia do montażu
ż
FOTOWOLTAIKA
FOTOWOLTAIKA
FOTOWOLTAIKA
ec.staubli.com
prawo
16
magazyn fotowoltaika 3/2021
modułów wytwarzania energii (PGM). Zarówno producentom
w zakresie rozwoju technologii i projektowania ich urządzeń,
wykonawcom projektów w zakresie planowania elektrycznego
i procesów rozruchu zgodnych z Kodeksem sieci oraz operatorom
systemów w odniesieniu do ich nowo zdefiniowanych obowiązków
w zakresie zapewnienia zgodności z Kodeksem sieci. Oprócz krajo-
wych definicji niewyczerpujących wymagań, aby rozróżnić cztery
różne typy PGM (A, B, C i D), europejskie państwa członkow-
skie musiały również zdefiniować trzy progi pod względem zain-
stalowanej mocy PGM, które mają być podłączone do sieci ener-
getycznej. Dla każdego typu obowiązują dodatkowe i różne wyma-
gania dotyczące podłączenia do sieci. Wreszcie w kwietniu 2019 r.
wszedł w życie NC RfG – głównie wraz ze wszystkimi implementa-
cjami krajowych Kodeksów sieci. W niektórych państwach człon-
kowskich musiały jednak wystąpić opóźnienia w publikacji.
Nowy i istniejący moduł wytwarzania energii
Zapisy i wymogi określone w Kodeksie sieci NC RfG co do
zasady dotyczą nowych modułów wytwarzania energii. Istnie-
jące moduły wytwarzania energii nie będą podlegały wymogom
tego rozporządzenia, z zastrzeżeniem przypadków dotyczących
modernizacji lub wymiany urządzeń, mających wpływ na zdolno-
ści techniczne modułów wytwarzania energii.
Istniejący moduł wytwarzania energii będzie objęty stosowa-
niem NC RfG, jeżeli (art. 4 ust. 1):
––
został zmodyfikowany w takim stopniu, że jego umowa przy-
łączeniowa musi zostać zmieniona w znacznym stopniu;
––
organ regulacyjny lub, w stosownych przypadkach, państwo
członkowskie postanowi objąć moduł wytwarzania energii
wszystkimi lub niektórymi wymogami kodeksu sieci RfG
na wniosek właściwego operatora systemu przesyłowego
(OSP) – nie jest to planowane.
Zgodnie z zapisami kodeksu na potrzeby jego stosowania
moduł wytwarzania energii uznaje się za istniejący, jeżeli (art. 4
ust. 2):
––
jest już przyłączony do sieci w dniu wejścia w życie kodeksu;
lub
––
właściciel zakładu wytwarzania energii zawarł ostateczną
i wiążącą umowę zakupu podstawowej instalacji wytwór-
czej w terminie do dwóch lat od wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia – tj. do 17 maja 2018 r. właściciel zakładu
wytwarzania energii musi powiadomić o zawarciu umowy
właściwego operatora systemu i właściwego OSP w terminie
30 miesięcy od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia –
tj. do 17 listopada 2018 r.
W powiadomieniu przekazywanym właściwemu operatorowi
systemu i właściwemu OSP przez właściciela zakładu wytwarzania
energii podaje się co najmniej tytuł umowy, datę jej podpisania i datę
wejścia w życie oraz specyfikację podstawowej instalacji wytwórczej,
która ma zostać zbudowana, zmontowana lub zakupiona.
Państwo członkowskie może postanowić, że w określonych
okolicznościach organ regulacyjny może ustalić, czy moduł
wytwarzania energii należy uznać za istniejący moduł wytwarza-
nia energii czy za nowy moduł wytwarzania energii.
W Polsce Prawo energetyczne, zgodnie z którym operator
systemu elektroenergetycznego do którego sieci są przyłączane,
urządzenia, instalacje lub sieci, o których mowa w Kodeksie sieci
NC RfG, może złożyć do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki
wniosek o rozstrzygnięcie, czy te urządzenia, instalacje lub sieci
spełniają wymogi uznania ich za istniejące czy nowe.
Procedura certyfikacji zgodności urządzeń z wymogami
Kodeksu sieci NC RfG objęła falowniki fotowoltaiczne. Niestety,
zdaniem przedstawicieli producentów i dystrybutorów falow-
ników PV, procedury w Polsce okazały się pracochłonne, dość
skomplikowane oraz budziły zastrzeżenia i wątpliwości.
Art. 2 pkt 47 Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/631 z dnia
14 kwietnia 2016 r. ustanawiającego Kodeks sieci zawiera definicję:
„certyfikat sprzętu” oznacza dokument wydawany przez upo-
ważniony podmiot certyfikujący dla sprzętu używanego w module
wytwarzania energii, jednostce odbiorczej, systemie dystrybucyj-
nym, instalacji odbiorczej lub systemie HVDC. W certyfikacie
sprzętu określa się zakres jego ważności na poziomie krajowym
lub na innym poziomie, na którym wybiera się określoną wartość
z zakresu dopuszczonego na poziomie europejskim. W celu zastą-
pienia określonych części procesu weryfikacji spełnienia wymo-
gów, certyfikat sprzętu może uwzględniać modele potwierdzone
rzeczywistymi wynikami testów.
Uwzględniając informacje od uczestników rynku oraz bio-
rąc pod uwagę czas niezbędny do uzyskania certyfikatów zgod-
ności, w celu uniknięcia zakłóceń w procesie przyłączania instala-
cji wytwórczych, przedłużony został okres przejściowy na warun-
kach określonych poniżej:
Fot. PSE
PrAWO
Literatura:
1.
Warunki i procedury wykorzystania certyfi katów w procesie przyłączenia modułów wytwarzania energii do sieci elektroenergetycznych- aktualizacja, https://www.pse.pl/-/warunki-i-procedury-wykorzystania-certyfi ka-
tow-w-procesie-przylaczenia-modulow-wytwarzania-energii-do-sieci-elektroenergetycznych-aktualizacja
2.
Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r. ustanawiające kodeks sieci dotyczący wymogów w zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci, Dz.U. L 112 z 27.04.2016 r., https://eur-lex.eu-
ropa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:02016R0631-20160427&qid=1591185670011&from=PL
Etap I – możliwość stosowania deklaracji zgodności na dotych-
czasowych zasadach do dnia 31 lipca 2021 r.
Etap II – w okresie od 1 sierpnia 2021 r. do 30 kwiet-
nia 2022 r. w miejsce certyfi katów potwierdzających spełnie-
nie wymogów Kodeksu sieci NC RfG oraz Wymogów ogól-
nego stosowania wynikających z Rozporządzenia Komisji (UE)
2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r. ustanawiającego Kodeks
sieci dotyczący wymogów w zakresie przyłączenia jednostek
wytwórczych do sieci (NC RfG), wystawianych na podstawie
programu certyfi kacji zgodnego z dokumentem Warunki i pro-
cedury wykorzystania certyfi katów w procesie przyłączania
modułów wytwarzania energii do sieci elektroenergetycznych,
możliwość stosowania:
–
certyfi katów na zgodność z wymogami Kodeks sieci NC RfG
lub
–
certyfi katów na zgodność z normą PN –EN 50549-1 i/lub
PN –EN 50549-2 wyłącznie wraz z dokumentem potwier-
dzającym, że zgodnie z zawartą umową z jednostką cer-
tyfi kującą przystąpiono do procesu uzyskania certyfi -
katu potwierdzającego spełnienie wymogów Kodeksu sieci
NC RfG oraz Wymogów ogólnego stosowania wynikając
z Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwiet-
nia 2016 r. ustanawiającego Kodeks sieci dotyczący wymo-
gów w zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci
(NC RfG), na podstawie programu certyfi kacji zgodnego
z dokumentem Warunki i procedury wykorzystania certyfi -
katów w procesie przyłączania modułów wytwarzania ener-
gii do sieci elektroenergetycznych.
Etap III – od 1 maja 2022 r. wymóg obligatoryjnego sto-
sowania certyfi katu potwierdzającego spełnienie wymogów
Kodeksu sieci NC RfG oraz Wymogów ogólnego stosowania
wynikające z Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/631 z dnia
14 kwietnia 2016 r. ustanawiającego Kodeks sieci dotyczący
wymogów w zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do
sieci (NC RfG), na podstawie programu certyfi kacji zgodnego
z dokumentem Warunki i procedury wykorzystania certyfi katów
w procesie przyłączania modułów wytwarzania energii do sieci
elektroenergetycznych.
Cały system wymogów NC RfG i certyfi katy zgodności dla
falowników w Polsce nadzorują: spółka Polskie Sieci Energe-
tyczne (PSE) oraz Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału
Energii Elektrycznej (PTPiREE).
EWS GmbH & Co. KG
Am Bahnhof 20
24983 Handewitt / Niemcy
www.photovoltaics.eu/pl
info@photovoltaics.eu
+49 46 08 / 67 81
+49 46 08 / 16 63
■ Najlepsze produkty
■ Atrakcyjne ceny
■ Znakomita obsługa
18
magazyn fotowoltaika 3/2021
technologie
raz z rozwojem rynku inwestorzy i nabywcy potrzebują
właściwych danych i odpowiednich narzędzi do oceny
modułów fotowoltaicznych. Branża fotowoltaiczna zmienia się
– i to szybko. Pięć lat temu światowy rynek energii słonecznej
osiągnął moc zaledwie 70 GW. W tym roku może przekroczyć
200 GW. Aby sprostać zapotrzebowaniu, producenci muszą każ-
dego dnia produkować ponad 1,5 mln modułów fotowoltaicz-
nych, otwierając nowe fabryki na całym świecie. Od nowator-
skich projektów ogniw po moduły wielkoformatowe – dzisiejsi
nabywcy mają o wiele więcej opcji wyboru niż kiedykolwiek
wcześniej.
Program kwalifikacji produktów (PQP – ang.
Product Qualification Program) modułów
fotowoltaicznych
Program opracowany w 2012 roku dostarcza niezależnych
danych dotyczących niezawodności i wydajności urządzeń foto-
woltaicznych oraz pozwala zdobyć uznanie wśród nabywców tym
producentom, którzy wyróżniają się dobrymi wynikami osiąga-
nymi w testach.
PQP zaczyna się od procedury świadka fabrycznego PVEL,
podczas której audytorzy monitorują produkcję i rejestrują zesta-
wienia materiałowe (BOM-ang. Bill of materials) każdego modułu
przedłożonego do testów. Po wysyłce, w laboratoriach PVEL mie-
rzy się moc wyjściową i ocenia stan fizyczny każdego modułu
przed przeprowadzeniem rozszerzonych testów niezawodno-
ści i wydajności. Każdy produkt fotowoltaiczny przechodzi uni-
kalną sekwencję testów zaprojektowanych przez PVEL z regular-
nymi informacjami zwrotnymi od rynku, w tym dalszych nabyw-
ców, niezależnych inżynierów, producentów i wiodących instytu-
cji badawczych na całym świecie.
Czym są PQP?
Flagowe Programy Kwalifikacji Produktów (PQP) PVEL
zostały opracowane i uruchomione w 2012 roku, mając na uwa-
dze dwa cele:
1.
Dostarczanie nabywcom i inwestorom elektrowni PV nie-
zależnych, spójnych danych dotyczących niezawodności,
wydajności i trwałości sprzętu fotowoltaicznego.
2.
Zapewnienie należnego uznania producentom modułów,
którzy wyprzedzają konkurencję pod względem jakości
i trwałości produktu.
Nieustannie ulepszany program testowy dostosowywany
jest do stale zmieniających się, unowocześnianych oraz zupeł-
nie nowych technologii stosowanych w modułach PV przez
Program kwalifikacji produktów PQP
PV EVOLUTION LABS dla modułów
fotowoltaicznych
Projekty fotowoltaiczne są planowane przy użyciu zaawansowanych modeli przychodów i uzysków ener-
gii, ale modele te są tak dokładne, jak dane za nimi stojące. PQP PVEL zastępują założenia dotyczące
wydajności miernikami empirycznymi. Producenci, którzy uczestniczą w testach PQP PVEL, mogą udo-
stępniać raporty z testów, aby uzyskiwać dostęp do rozległej sieci deweloperów, projektów, inwestorów
i innych spółek niższego szczebla PVEL przeprowadzających techniczne Due Diligence (kompleksowe
badanie kondycji przedsiębiorstwa). Historyczna karta wyników pokazuje najlepszych wykonawców i ich
historię uczestnictwa od czasu pierwszej karty wyników PVEL opublikowanej w 2014.
Mirosław Grabania
Źródło: PVEL
Źródło: PVEL
19
magazyn fotowoltaika 3/2021
technologie
producentów. Dzięki takim adaptacjom kupujący mogą dokony-
wać świadomych wyborów oraz podejmować świadome decyzje
zakupowe. Do tej pory PVEL przetestował ponad 360 zestawień
materiałowych (BOM) od ponad 50 producentów modułów.
Pięć kategorii testów
Badanie TC – cykle termiczne
Tło testu
Wraz ze wzrostem lub spadkiem temperatury w terenie kompo-
nenty modułu fotowoltaicznego rozszerzają się lub kurczą. Przy róż-
nych współczynnikach rozszerzalności cieplnej komponenty mogą
rozszerzać się i kurczyć w różnym tempie w tych samych warun-
kach środowiskowych. To podkreśla znaczenie wiązania pomiędzy
każdą warstwą modułu fotowoltaicznego. Przykładowo zmęczenie
materiału w wyniku lutowania zwiększa spadek napięcia w module,
gdy prąd przepływa przez wewnętrzny obwód o wyższej rezystancji.
W ten sposób spada wydajność modułu, gdy słońce świeci
najmocniej.
Procedura testowa
Sekwencja cykli termicznych testu poddaje moduły ekstremal-
nym wahaniom temperatury w komorze środowiskowej. Moduły
są w niej schładzane do -40 °C, przetrzymywane, a następnie pod-
grzewane do 85 °C i ponownie przetrzymywane w tej tempera-
turze. Wraz ze wzrostem temperatury moduły są również pod-
dawane działaniu prądu o maksymalnej mocy. Cykl powtarza się
200 razy w trzech okresach, łącznie 600 cykli. Dla porównania
testy dla spełnienia normy IEC 61215 wymagają łącznie 200 cykli.
Badanie DH – ciepło i wilgoć
Tło testu
Moduły fotowoltaiczne doświadczają okresów wyso-
kiej temperatury i wilgotności nie tylko w regionach tropikal-
nych i subtropikalnych, lecz także w klimacie umiarkowanym.
W takich warunkach komponenty gorszej jakości lub proces
laminowania niespełniający norm wykonawczych, mogą prowa-
dzić do degradacji lub przedwczesnej awarii. Test wilgotnego
ciepła odtwarza mechanizmy degradacji i awarii, które mogą
wystąpić w terenie.
Procedura testowa
Test wilgotnego ciepła poddaje moduły działaniu w stałej tem-
peraturze 85 °C i 85% wilgotności względnej w komorze środo-
wiskowej przez dwa okresy po 1000 godzin – dwa razy dłużej niż
wymagany test do certyfikacji IEC.
Połączenie wysokiej temperatury i intensywnej wilgoci mak-
symalne obciąża warstwy modułów fotowoltaicznych. Środowi-
sko o wysokiej temperaturze i braku prądu może prowadzić do
destabilizacji pasywowanych kompleksów BO (bor-tlen) w nie-
których komórkach PERC. W obecnym PQP, aby zbadać to zja-
wisko, PVEL dodał proces stabilizacji BO (borowo-tlenowej) po
teście DH.
Badanie MSS – sekwencja naprężeń mechanicznych
Tło testu
Nadmierne naprężenia termiczne i mechaniczne mogą powo-
dować powstawanie mikropęknięć w ogniwach fotowoltaicznych.
Naprężenia mogą wystąpić podczas:
––
lutowania ogniw, laminowania i innych procesów wytwarza-
nia modułów;
––
występowania wahań temperatury, wiatru, opadów śniegu,
gradu i innych niekorzystnych warunków środowiskowych;
––
transportu, instalacji lub konserwacji.
Jeśli pęknięcia ograniczają przepływ prądu przez ogniwo,
moduły mogą wytwarzać mniej energii. Mogą również tworzyć
hotspoty, wprowadzając zagrożenia dla bezpieczeństwa systemu
i miejsc, w którym pracują.
Historyczna karta wyników. Producenci są uszeregowani według liczby lat, przez które zostali uznani za naj-
lepszych wykonawców, w porządku alfabetycznym. Źródło: PVEL
Degradacja mocy pod wpływem TC. Źródło PVEL
Degradacja mocy pod wpływem MSS. Źródło PVEL
20
technologie
magazyn fotowoltaika 3/2021
Procedura testowa
MSS, dodany do PQP PVEL w 2019 roku, łączy testy: statycz-
nego obciążenia mechanicznego (SML), dynamicznego obciąże-
nia mechanicznego (DML), cykli termicznych i zamarzania wil-
goci w celu tworzenia w podatnych modułach przegubów i pro-
pagacji pęknięć, które miałyby miejsce w warunkach polowych.
W przypadku SML moduły zamontowane na dwóch szynach
i zabezpieczone w typowych miejscach mocowania na ziemi pod-
legają trzem rundom jednogodzinnej siły docisku i jednej godzinie
z siłą docisku przy 2400 Pa. W przypadku DML moduły są pod-
dawane 1000 cyklom naprzemiennego dodatniego i ujemnego
obciążenia przy 1000 Pa. Aby zasymulować stres środowiskowy,
moduły przechodzą 50 cykli termicznych od +85 °C do -40 °C,
następnie 10 cykli składających się z: zamrażania w wilgoci, działa-
nia wysokiej temperatury i wilgotności po których następuje gwał-
towny spadek do temperatur ujemnych. MSS jest zgodny z normą
IEC TS 63209-1:2021 dla rozszerzonych testów niezawodności.
Badanie PID – degradacja indukowanym napięciem
Tło testu
Degradacja indukowana potencjałem (PID) pojawiła się
w ciągu ostatnich 10 lat wraz z rozwojem wyższych napięć syste-
mowych i systemów nieuziemionych. PID może wystąpić w ciągu
kilku tygodni lub nawet kilku dni od uruchomienia systemu. Zwy-
kle występuje, gdy wewnętrzny obwód elektryczny PV jest spola-
ryzowany ujemnie w stosunku do uziemienia.
Napięcie między ramą a ogniwami może powodować dryfowanie
jonów sodu ze szkła w kierunku powierzchni ogniwa, która zazwyczaj
ma powłokę antyrefleksyjną z azotku krzemu (SiN). Jeśli otworki,
zwane również bocznikami, w tej powłoce są wystarczająco duże, aby
umożliwić wnikanie jonów sodu do komórki, wydajność może być
nieodwracalnie zmniejszona. Dodatkowo napięcie to może powodo-
wać nagromadzenie ładunku statycznego, co może również zmniej-
szyć wydajność, chociaż efekt ten jest zwykle odwracalny.
Procedura testowa
Po umieszczeniu modułu w komorze środowiskowej napię-
cie polaryzacji równe maksymalnemu napięciu systemu modułu
(1000 V lub 1500 V) jest stosowane przy 85 °C i 85% wilgotności
względnej przez dwa cykle po 96 godzin.
Te symulowane warunki temperatury, wilgoci i polaryzacji
napięcia pomagają ocenić możliwe mechanizmy degradacji i awa-
rii związane ze zwiększonymi prądami upływowymi.
Badania LID – degradacja indukowana światłem – oraz
LETID – degradacja indukowanym światłem i podwyższoną
temperaturą
Tło testu
LID ogólnie odnosi się do szybkiej utraty mocy spowodowanej
obecnością niestabilnych związków boru i tlenu, która występuje,
gdy moduły krystaliczne typu p są po raz pierwszy wystawione
na działanie światła słonecznego. Producenci modułów Al-BSF
historycznie gwarantowali 3% degradacji w skali roku dla modu-
łów monokrystalicznych i 2,5% dla modułów polikrystalicznych.
Perspektywy dla nowoczesnych ogniw PERC i PERT są znacznie
mniej jasne. Są one poddawane obróbce przed produkcją modu-
łów, co prowadzi do historycznie niskiego poziomu LID, ale te
zabiegi mogą zwiększyć podatność na LETID. Degradacja induko-
wanym światłem i podwyższoną temperaturą wpływa na zaawan-
sowane architektury komórek polikrystalicznych i monokrysta-
licznych. Wykazano, że degradacja LETID materializuje się, gdy
ogniwa osiągają podczas pracy temperatury powyżej 40 °C, co ma
miejsce nie tylko w gorących środowiskach, lecz także w regionach
o umiarkowanym klimacie podczas okresów wysokiego napromie-
niowania. Degradacja ostatecznie stabilizuje się i może z czasem
powrócić do normy, ale tempo regeneracji jest różne.
Procedura testowa
PVEL testuje statystycznie istotne 17 próbek pod kątem LID
w PQP. Moduły są umieszczane na zewnątrz i podłączone do
falownika w celu działania przy maksymalnej mocy. Są one pod-
dawane wielokrotnym testom nasiąkania, światłem i błyskami, aż
do osiągnięcia stabilności zgodnie z normą IEC 61215:2016.
Aby zmierzyć LETID, dwa moduły post-LID są umieszczane
w komorze środowiskowej w temperaturze 75 °C, podłączone do
źródła zasilania prądem o niskim natężeniu przez 486 godzin z cha-
rakteryzacją co 162 godziny. Symuluje to pracę modułu w pełnym
słońcu przy maksymalnej mocy. Warunki testowe są zaprojektowane
tak, aby powoli zbliżały się do maksymalnej degradacji LETID, aby
nie uruchamiać dodatkowych, innych mechanizmów degradacji.
Tworzenie PAN – pliki wydajności
Tło powstawania
W PVsyst (program do projektowania instalacji fotowol-
taicznych), branżowym standardowym programie do mode-
lowania służącym do przewidywania wydajności projektów
Źródło: PVEL
Źródło: PVEL
21
magazyn fotowoltaika 3/2021
technologie
fotowoltaicznych, pliki PAN modelują zachowanie modułów
fotowoltaicznych w zależności od natężenia promieniowania
i temperatury.
Specyfikacje arkusza danych modułu mogą być użyte do wyge-
nerowania funkcjonalnego pliku PAN, ale mogą nie definiować
wszystkich parametrów wydajności modułu w wystarczającym
stopniu dla pełnego zakresu potencjalnych warunków napromie-
niowania i temperatury. PVEL mierzy te warunki w laboratorium,
aby zapewnić dokładniejsze dane wejściowe do modelowania.
Procedura tworzenia pliku PAN
Trzy identyczne moduły fotowoltaiczne są testowane
w matrycy warunków pracy zgodnie z normą IEC 61853-1,
w zakresie natężenia promieniowania od 100 W/m2 do 1100 W/m2
i w zakresie temperatur od 15 °C do 75 °C.
Następnie tworzony jest niestandardowy plik PAN z para-
metrami modelu PVsyst zoptymalizowanymi pod kątem ścisłej
zgodności między modelowanymi wynikami PVsyst a pomiarami
PVEL we wszystkich możliwych warunkach.
Prognozy uzysku energii mają duży wpływ na decy-
zje o zakupie, obliczenia kosztu kapitału i oceny ryzyka. Nie-
standardowy plik PAN dostarczony przez PVEL, który jest
oparty na mierzonym laboratoryjnie zachowaniu modułu foto-
woltaicznego w zależności od natężenia promieniowania
i temperatury, zapewni dokładniejsze modelowanie uzyskiwania
energii. Aby lepiej zilustrować wydajność zoptymalizowanych pli-
ków PAN, każdy raport PAN zawiera dwa wyniki symulacji loka-
lizacji: witrynę o mocy 1 MW w klimacie umiarkowanym i nachy-
leniu do 0° (w Bostonie, USA) oraz witrynę o mocy 1 MW w kli-
macie pustynnym przy nachyleniu 20° (w Las Vegas, USA).
Sekwencja trwałości arkusza tylnego BDS
Tło inspekcji wizualnej
Powszechne doniesienia o uszkodzeniach podkładek w modu-
łach pracujących w terenie skłoniły PVEL do wprowadzenia
w 2019 roku do PQP badania trwałości podkładu (BDS-ang.
Backsheet Durability Sequence). Chociaż zwiększone zażółcenie
nie zawsze prowadzi do uszkodzenia warstwy spodniej w terenie,
to w niektórych przypadkach żółknięcie jest wskaźnikiem uszko-
dzenia mechanicznego, które prowadzi do kruchości i pękania
w czasie eksploatacji modułu.
Metodyka
Podczas BDS PVEL wykonuje pomiary kolorymetrem w 10
różnych lokalizacjach podkładki, dla dwóch identycznych próbek
BOM. Pomiary wykorzystują układ współrzędnych L*a*b* Com-
mission Internationale de l’Eclairage (CIE), gdzie b* oznacza współ-
rzędną żółto-niebieską. Wraz ze wzrostem zażółcenia rośnie również
wartość b*. Obliczenie delta b* ze średniego pomiaru początkowego
w trakcie BDS pomaga określić ilościowo zmianę zażółcenia.
Dlaczego testowanie ma znaczenie
Certyfikaty i gwarancje są ważnymi warunkami wstępnymi
kwalifikującymi moduły fotowoltaiczne do zastosowań w syste-
mach PV na rynku globalnym oraz akceptacji finansowania tech-
nologii fotowoltaicznych. Certyfikaty nie zapewniają jednak nie-
zawodności modułom fotowoltaicznym, a gwarancje nie dają wła-
ścicielom aktywów pełnej ochrony w przypadku awarii modułu
w terenie.
Wadliwe moduły są identyfikowane i sprawdzane podczas
inspekcji osób trzecich (takich jak niezależne laboratoria, eks-
perci), ale w przypadkach, w których nie jest przeprowadzana nie-
zależna inspekcja , wadliwe moduły mogą zostać wysłane na miej-
sce budowy elektrowni i zabudowane.
Chociaż w ciągu ostatnich kilku lat inspekcje i nadzór przepro-
wadzany przez strony trzecie stały się coraz bardziej powszechne,
ciągłe zmiany w technologii, materiałach i procesach produkcyj-
nych oznaczają, że utrzymanie stałej jakości pozostaje nieustan-
nym wyzwaniem.
Jednym ze sposobów minimalizowania ryzyka w megaskalo-
wych projektach fotowoltaicznych, a także każdych innych, jest
pozyskanie rzetelnych i prawdziwych danych o jakości produktu.
Dziś danych nie brakuje, jednak w świecie fałszywych wiado-
mości wyzwaniem jest znalezienie tych właściwych – takich, które
mają zasadnicze znaczenie dla każdej inwestycji.
Karta wyników PVEL klasyfikuje dostępne na rynku moduły
fotowoltaiczne poprzez swój Program Kwalifikacji Produktów,
kompleksowy, rygorystyczny reżim testowy, który ocenia nieza-
wodność i wydajność testowanych urządzeń.
Źródło:
1 2021-PV-Module-Reliability-Scoredcard_May-27-21
2. modulescorecard.pvel.com
3.pvel.com
Źródło: PVEL
Źródło: PVEL
22
magazyn fotowoltaika 3/2021
technologie
erowskit to minerał tlenku wapnia i tytanu o wzorze chemicz-
nym CaTiO3. Minerał został odkryty na Uralu w Rosji przez
Gustawa Rose’a w 1839 r. Rose nazwał znaleziony minerał na
cześć rosyjskiego mineraloga Lwa Perowskiego (1792–1856).
Najprostszym sposobem opisania struktury perowskitu jest
sześcienna komórka elementarna z atomami tytanu w rogach, ato-
mami tlenu w środkach krawędzi oraz atomem wapnia w środku.
Terminy
„perowskit”
i „struktura perowskitu” są
często
używane
zamien-
nie – ale podczas gdy praw-
dziwy perowskit, który jest
minerałem, składa się z wap-
nia, tytanu i tlenu w postaci
CaTiO3, struktura perow-
skitu to wszystko, co ma ogólną
postać ABX3 i taką samą strukturę krystalograficzną jak perowskit
będący minerałem.
Budowa struktury perowskitowej
W zależności od tego, jakie atomy/cząsteczki są użyte w struk-
turze, perowskity w znaczeniu struktur perowskitowych mogą
mieć imponujący zestaw interesujących właściwości, w tym kolo-
salną magnetooporność – ich opór elektryczny zmienia się, gdy
zostaną umieszczone w polu magnetycznym (co może być przy-
datne w mikroelektronice). Niektóre perowskity są nadprzewod-
nikami, co oznacza, że mogą przewodzić prąd bez żadnego oporu.
Materiały perowskitowe wykazują wiele innych interesujących
i intrygujących właściwości. Ferroelektryczność, uporządkowanie
ładunków, transport zależny od spinu, wysoka moc cieplna oraz
wzajemne oddziaływanie właściwości strukturalnych, magnetycz-
nych i transportowych są powszechnie obserwowanymi cechami
w tej rodzinie. Perowskity stwarzają zatem ekscytujące możliwości
dla fizyków, chemików i naukowców zajmujących się materiałami.
Zastosowania
Materiały perowskitowe wykazują intrygujące i niezwykłe wła-
ściwości fizyczne, które zostały szeroko zbadane zarówno pod kątem
praktycznych zastosowań, jak i modelowania teoretycznego,
a materiałoznawstwo i zastosowania perowskitów stanowią sze-
roki obszar badawczy otwarty na wiele rewolucyjnych odkryć dla
nowych koncepcji urządzeń. Potencjalne zastosowania perowskitów
= struktur perowskitowych są zróżnicowane i obejmują wykorzy-
stanie tych struktur w czujnikach i elektrodach katalitycznych, nie-
których typach ogniw paliwowych, ogniwach słonecznych, laserach,
urządzeniach pamięciowych i zastosowaniach spintronicznych.
Perowskity w fotowoltaice
Ogniwa słoneczne są obecnie najbardziej znanym zastoso-
waniem perowskitu, ponieważ syntetyczne perowskity są uzna-
wane za potencjalne niedrogie materiały bazowe dla wysoko-
wydajnej komercyjnej fotowoltaiki. Fotowoltaika z perowskitu
stale przechodzi badania i ulepszenia, od zaledwie 2% w 2006 r.
do ponad 20,1% w 2015 r., aby obecnie osiągnąć 25% sprawności
ogniwa. Eksperci prognozują, że rynek fotowoltaiki perowskito-
wej w 2025 r. osiągnie 214 mln USD.
Fotowoltaika perowskitowa ma szeroką przerwę energe-
tyczną. Stwarza to możliwość połączenia perowskitów z technolo-
gią fotowoltaiczną o niskiej przerwie wzbronionej, co spowoduje
poprawę wydajności i będzie miało znaczenie na wysoce konku-
rencyjnym rynku, na którym koszty systemu zależą od wydajno-
ści. Ponadto ogniwa słoneczne perowskitowe oferują dodatkowe
atrybuty, takie jak elastyczność i półprzezroczystość, są cienko-
warstwowe, lekkie i mają niskie koszty przetwarzania.
Oryginalny perowskit powstał jako prosty wariant barwni-
kowego ogniwa słonecznego DSSC (ang. dye-sensitized solar cell),
w którym perowskit był tylko barwnikiem, ale struktura urzą-
dzenia ewoluowała w kierunku nowego i potencjalnego systemu
architektury planarnej (wszystkie procesy prowadzące do uzyska-
nia struktur odbywają się na jednej stronie powierzchni). Perow-
skity oferują znaczną przewagę nad krzemem w zastosowaniach
Fotowoltaika perowskitowa – cz. 1
Perowskity to klasa materiałów o podobnej strukturze, które wykazują niezliczone ekscytujące właściwo-
ści, takie jak nadprzewodnictwo, magnetooporność i inne. Te łatwo syntetyzowane materiały są uważane
za przyszłość ogniw słonecznych, ponieważ ich charakterystyczna struktura sprawia, że idealnie nadają się
do taniej i wydajnej fotowoltaiki. Przewiduje się również, że będą odgrywać znaczącą rolę w akumulatorach
pojazdów elektrycznych nowej generacji, czujnikach, laserach i wielu innych.
Mirosław Grabania
Fot. 2. Ogniwo perowskitowe i ogniwo tandemowe. Źródło: https://www.energy.gov/eere/solar/perovski-
te-solar-cells
Fot. 1. Struktura perowskitu.
Źródło: commons.wikimedia.org
23
magazyn fotowoltaika 3/2021
technologie
PV, ponieważ reagują na szerszy zakres częstotliwości światła
widzialnego, co oznacza, że przekształcają więcej światła słonecz-
nego w energię elektryczną niż krzem.
Technologia nie jest jednak jeszcze w pełni gotowa komercyj-
nie, a ogniwa słoneczne perowskitowe będą musiały stawić czoła
kilku wyzwaniom, zanim będzie można osiągnąć komercyjny suk-
ces. Wśród tych problemów wymienia się: trwałość ogniw, stabil-
ność, słabą stabilność w wilgotnym powietrzu oraz ryzyko, że urzą-
dzenia te mogą uwolnić ołów, wysoce toksyczny pierwiastek, do
środowiska.
Co to jest ogniwo słoneczne perowskitowe?
Powstaje nowa klasa cienkowarstwowych ogniw fotowol-
taicznych, zwana również fotowoltaikami trzeciej generacji, która
odnosi się do fotowoltaiki wykorzystującej technologie mające
potencjał do pokonania obecnych ograniczeń wydajności lub
oparte na nowych materiałach. Ta trzecia generacja fotowoltaiki
obejmuje: DSSC, fotowoltaikę organiczną (OPV), fotowoltaikę
z kropką kwantową (QD) i fotowoltaikę perowskitową.
Ogniwo słoneczne perowskitowe to rodzaj ogniwa słonecz-
nego, który zawiera związek strukturalny perowskitu, najczęściej
hybrydowy organiczno-nieorganiczny materiał na bazie ołowiu lub
halogenku cyny, jako warstwę aktywną zbierającą światło. Mate-
riały perowskitowe, takie jak halogenki ołowiu metyloamoniowe,
są tanie i stosunkowo proste w produkcji. Perowskity posiadają nie-
odłączne właściwości, takie jak szerokie spektrum absorpcji, szybka
separacja ładunków, duża odległość transportu elektronów i dziur,
długi czas życia separacji nośników i inne, co czyni je bardzo obie-
cującymi materiałami do półprzewodnikowych ogniw słonecznych.
Ogniwa słoneczne z perowskitu to bez wątpienia wschodząca
gwiazda w dziedzinie fotowoltaiki. Wywołują podekscytowanie
w branży energii słonecznej dzięki swojej zdolności do pochła-
niania światła na prawie wszystkich widzialnych długościach fal,
wyjątkowej wydajności konwersji energii przekraczającej już 20%
w laboratorium i względnej łatwości wytwarzania.
Jakie są zalety ogniw słonecznych Perovskite?
Mówiąc prościej, ogniwa słoneczne perowskitowe mają na celu
zwiększenie wydajności i obniżenie kosztów energii słonecznej. PV
Perovskite, rzeczywiście, obiecują wysoką wydajność, a także niski
potencjał materiału i zmniejszone koszty przetwarzania. Dużą zaletą
perowskitów PV w porównaniu z konwencjonalną technologią sło-
neczną jest to, że mogą reagować na różne długości fal światła, które do
nich dociera, co pozwala im przekształcać więcej światła słonecznego
w energię elektryczną.
Co więcej, oferują elastyczność, półprzezroczystość, dopa-
sowane rozmiary, lekkość i wiele więcej. Naturalnie projektanci
elektroniki i badacze są pewni, że takie cechy otworzą o wiele wię-
cej zastosowań dla ogniw słonecznych.
Co dalej?
Chociaż rzeczywiście istnieją poważne wyzwania, ogniwa sło-
neczne perowskitowe są nadal reklamowane jako technologia PV
przyszłości, a wiele prac rozwojowych i badań wkłada się w jej
urzeczywistnienie. Naukowcy i firmy pracują nad zwiększeniem
wydajności i stabilności, wydłużeniem żywotności i zastąpie-
niem materiałów toksycznych bezpieczniejszymi. Badacze przy-
glądają się również korzyściom płynącym z łączenia perowskitów
z innymi technologiami, takimi jak krzem, w celu stworzenia tzw.
ogniw tandemowych.
Jednym z liderów technologii ogniw perowskitowych jest
polska firma Saule Technologies. Pierwsza w świecie otwo-
rzyła linię technologiczną produkującą ogniwa metodą druku
atramentowego.
Saule Technologies jest pionierem w badaniach i produkcji
nowej generacji perowskitowych ogniw słonecznych. Ogniwa sło-
neczne wydrukowane przez Saule Technologies na elastycznych
foliach są lekkie, ultracienkie i półprzezroczyste, co znacznie prze-
wyższa zakres możliwych zastosowań tradycyjnej technologii
krzemowej. Firma została założona w 2014 r. przez wynalazczy-
nię metody druku Olgę Malinkiewicz oraz Piotra Krycha i Artura
Kupczunasa. Dziś Saule Technologies to zespół ponad 50 naukow-
ców, inżynierów i pracowników administracyjnych z ponad 17
krajów, pracujących w centrum R&D z pilotażową linią produk-
cyjną i jednym z najlepiej wyposażonych laboratoriów optoelek-
tronicznych w Europie. Regularne informacje o nowych produk-
tach dostępnych w formie licencji i ogłoszenie pierwszych kon-
traktów sprzedaży B2B na początku 2021 r. dowodzą, że Saule
Technologies jest światowym liderem w komercjalizacji perow-
skitowych ogniw słonecznych1.
Przypisy
1. https://sauletech.com/press/
Źródło: perovskite-info.com, fb: perovskiteinfo
Perovskite-Info to kompleksowy portal, centrum informacyjne dla wszystkich
rzeczy związanych z perowskitem oraz szeroką gamą materiałów perowski-
towych. Został uruchomiony we wrześniu 2015 r. i szybko stał się wiodącym na
świecie centrum wiedzy o perowskicie dla profesjonalistów i jego entuzjastów.
wywiad
24
magazyn fotowoltaika 3/2021
Złącza to niedoceniany element instalacji PV
Rozmowa z mgr inż. Alicją Miłosz, product managerem ds. fotowoltaiki w firmie SEMICON
Od kiedy Semicon jest zaangażowany w polski
rynek fotowoltaiczny?
Głównym powodem uczestnictwa w polskim rynku fotowol-
taicznym jest bezpośrednia umowa dystrybucyjna podpisana ze
szwajcarską firmą Stäubli EC (dawniej Multi-Contact). Przeszło
20 lat temu firma ta stworzyła powszechnie znane złącza foto-
woltaiczne MC4 (MC to pierwsze litery nazwy firmy, a cyfra 4 to
średnica kontaktu gniazdo/wtyk). W ciągu wspomnianych 20 lat
wybudowano w świecie elektrownie fotowoltaiczne o mocy ok.
400 GW, w których użyto oryginalnych złączy MC4 produkowa-
nych przez Stäubli. Firma posiada kilka automatycznych linii pro-
dukujących złącza, m.in. w Essen w Niemczech, w których kon-
trola jakości odbywa się on-line.
Sprzedażą złączy fotowoltaicznych MC4, przewodów solar-
nych oraz narzędzi do ich montażu zajmujemy się od 2010 roku.
Wtedy to głównymi klientami były uczelnie wyższe (np. Akademia
Górniczo-Hutnicza, Politechnika Warszawska i Łódzka) budujące
pierwsze instalacje do celów dydaktycznych. W tym czasie zreali-
zowaliśmy też bardzo duże zamówienie na wykonanie przewodów
fotowoltaicznych z końcówkami MC4 dla firmy Jabil.
Rok 2012 przyniósł bardzo duże zainteresowania klientów
fotowoltaiką, co było efektem opublikowania projektu Ustawy
o odnawialnych źródłach energii (OZE). Ustawa była bardzo
korzystna i dawała nadzieję na nowe możliwości na rynku pracy.
Niestety, zabrakło wtedy wsparcia ze strony państwa i nadzieje się
nie spełniły.
Sytuacja zmieniła się diametralnie, gdy inwestorzy (szczegól-
nie prosumenci) otrzymali wsparcie finansowe w postaci dotacji
oraz ulg podatkowych. Sprzedaż złączy rosła, aż w II połowie 2019
roku nastąpił wręcz lawinowy wzrost zapotrzebowania na złącza
oraz wszystkie elementy systemów PV.
Czy gwałtowny wzrost liczby instalacji
fotowoltaicznych wpłynął na dostępność
produktów?
Wzrost zapotrzebowania na komponenty systemów PV spo-
wodował powszechne problemy z ich dostępnością. Przykła-
dowo, w listopadzie 2019 nasza sprzedaż złączy wzrosła 5-krotnie
i musieliśmy znacznie przyspieszyć odbiór złączy od producenta.
Złącza planowaliśmy odebrać w I kwartale 2020 roku. W konse-
kwencji wystąpiły opóźnienia w ich dostawach na początku roku.
Przysporzyło to zarówno nam, jak i naszym klientom wielu pro-
blemów. Wzrost zapotrzebowania na złącza PV dał się odczuć
również w całej Europie. Wobec tak zwiększonego popytu firma
Stäubli EC podjęła decyzję o kolejnych inwestycjach w maszyny,
dzięki czemu mogła sprostać wymaganiom rynku. W efekcie tej
decyzji zwiększone dostawy zapewniły natychmiastową realiza-
cję zamówień klientów. W 2020 roku obawialiśmy się, czy epi-
demia spowodowana koronawirusem nie zmniejszy zapotrze-
bowania rynku na nasze produkty, których zamówiliśmy bardzo
dużo. Obawy się nie spełniły. To był bardzo doby rok, przez
który dzięki sprzedaży produktów fotowoltaicznych nasza firma
przeszła z pozytywnym wynikiem finansowym. Do tej pory nie
mieliśmy problemów z dostępnością złączy. Obawiamy się jed-
nak, czy tak pozostanie. Coraz częściej słyszy się o braku np. pla-
stiku do produkcji izolatorów, miedzi do produkcji kontaktów
i przewodów. Na rynku zaczyna brakować również elementów
elektronicznych.
Jaki wpływ na instalację ma złącze
fotowoltaiczne?
Złącza to najtańszy element instalacji. Według informa-
cji podanych w broszurze „Small components. Big impact”
firmy Stäubli EC1 koszt przewodów, puszek połączeniowych
w modułach oraz złączy stanowi ok. 1% kosztów całej inwesty-
cji, a koszt złączy to nawet 0,003%. Jednak to złącza oraz prze-
wody decydują o bezpieczeństwie elektrycznym i pożarowym
oraz o wyniku finansowym. Ze względu na trudne warunki pracy
złączom stawia się bardzo duże wymagania. Muszą być wodo-
szczelne, odporne na wysokie i niskie temperatury, promie-
niowanie UV, zanieczyszczenie środowiska w postaci soli oraz
amoniaku. Muszą posiadać zabezpieczenie przed rozłączeniem,
w wyniku którego mógłby powstać łuk elektryczny, a w kon-
sekwencji – pożar. Muszą zapewniać minimalne straty wypro-
dukowanej energii elektrycznej. Powodem straty energii, która
Na zdjęciu od lewej: Jacek Tomaszewski prezes SEMICON, Alicja Miłosz product manager ds. fotowoltaiki
w firmie SEMICON, Patrick Argast z firmy Stäubli